Sobota 25 Maja 2019r. - 144 dz. roku,  Imieniny: Borysa, Magdy

| Strona główna | | Mapa serwisu 

dodano: 21.02.19 - 12:26     Czytano: [227]

Powstanie krakowskie


Lutowy zryw patriotów polskich

Powstanie krakowskie, inaczej zwane lutowym, miało miejsce na ziemiach polskich w 1846 roku. Trwało ono od dnia 21 lutego do 4 marca. Pod hasłami równości obywatelskiej i demokracji, chciano nim zaakcentować sprzeciw, skierowany w stronę cesarza austriackiego i galicyjskiego zaboru.

Kolejny zryw Polaków


Po niepowodzeniach dwóch wcześniejszych powstań z 1794 roku oraz z 1830, zaczęto rozważać rolę chłopów w zrywach narodowych. W zamian za pomoc chłopów w tym powstaniu, Rząd Narodowy Rzeczpospolitej Krakowskiej, obiecał nadanie im ziemi na własność, czyli inaczej mówiąc przeprowadzić miano reformę uwłaszczeniową. Jednak zamiar przyciągnięcia chłopów do powstania nie powiódł się, wielu z nich nie zrozumiało postanowień powstańczych.

Rząd Narodowy

W styczniu 1846 roku, ustalono skład Rządu Narodowego. Weszli do niego: Karol Libelt, Ludwik Gorzowski oraz Jan Tyssowski. W lutym, hrabia Henryk Koniński, dowiedziawszy się o możliwości wybuchu powstania, zadenuncjował pruskiej policji aparat powstańczy i tym sposobem około 70 z nich aresztowano. Wśród aresztowanych był też Ludwik Mierosławski, który został pierwszym dyktatorem powstania styczniowego, mającego miejsce w 1863 roku.

W Krakowie

Dnia 18 lutego 1846 roku, gdy niewielki oddział austriacki wkroczył do Krakowa, władze powstańcze postanowiły odwołać termin powstania, potem jednak, dowiedziawszy się o przeprowadzonej przez chłopów tak zwanej rzezi galicyjskiej, podtrzymano pierwotny termin wybuchu powstania. Rzeź galicyjska, polegała na nie zrozumieniu zamierzeń dyktatu powstańczego, który nakazał chłopom bić pana, mając na myśli zaborcę, czyli cesarza Austrii i jego wysłanników. Prości chłopi, za pana uważali polskich magnatów, u których odrabiali pańszczyznę. Przywódcą chłopów podczas tej rebelii, był Jakub Szela, znienawidzony przez rzesze patriotów polskich.

Dalej bracia do bułata...

Dnia 20 lutego 1846 roku, w krośnieńskim mieszkaniu kupca Marcelego Myczkowskiego, dowódca jednego z oddziału powstańczego, Franciszek Wolański ogłosił odezwę o wybuchu powstania podczas najbliższej nocy. W wyznaczonym czasie powstańcy rozpoczęli intensywne ostrzeliwanie austriackich oddziałów zaborczych. Tego dnia Rząd Narodowy ogłosił Manifest do Narodu i władzę dyktatora objął Jan Tyssowski, którego posunięciami kierował rewolucjonista Edward Dembowski. Do powstańczych oddziałów zgłosiło się ponad 6 tysięcy ochotników, ale z uwagi na niedostatek broni, w samym Krakowie wyposażono w amunicję jedynie połowę z nich. Jedyna bitwa w tym powstaniu odbyła się dnia 26 lutego, pod Gdowem. Maszerujący na Kraków pułkownik austriacki Ludwig von Benedek, pokonał po krótkiej walce, wysłany przeciwko niemu, oddział powstańczy. Mimo tej porażki najbardziej radykalny działacz Edward Dembowski, nie rezygnował z prowadzenia powstania.

Zdaniem Dembowskiego
Widząc brak reakcji ze strony chłopów, nie biorących udziału w powstaniu, Dembowski namówił ludzi, którzy dzierżąc w rękach krzyże, szli do wiejskich chałup, z prośbą o udział w powstaniu. Znienacka, został on ostrzelany przez stacjonujący tam oddział austriacki, dnia 27 lutego 1846 roku. Dembowski zginął na miejscu, a Tyssowski zdołał opuścić Kraków i na czele znacznego oddziału udał się za granicę. Tymczasem wojska austriackie wkroczyły do Krakowa i położyli wszelki kres Rzeczpospolitej Krakowskiej i wszelkim oczekiwaniom na odzyskanie niepodległości.

EWA MICHAŁOWSKA – WALKIEWICZ

Wersja do druku

Lubomir - 22.02.19 11:55
Chwilami można odnieść wrażenie, że do roli współczesnego Jakuba Szeli był przygotowywany Lech Wałęsa. Jednak Polacy okazali się o wiele bardziej dojrzali i przewidujący, niż ci żyjący w czasach Szeli. Być może teraz rola wiecznego buntownika, wyznaczana jest kolejnemu pupilowi któregoś z wrogów Polski. Ostatnio, jak gdyby 'król Europy' chciał przejąć tą rolę

Wszystkich komentarzy: (1)   

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami naszych Czytelników. Gazeta Internetowa KWORUM nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

25 Maja 1948 roku
Funkcjonariusze UB zamordowali na Rakowieckiej rotm. Witolda Pileckiego żołnierza podziemia, organizatora ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau (ur. 1901)


25 Maja 1960 roku
Urodzila się Majka Jeżowska, wykonuje piosenki głównie dla dzieci, m.in. "A ja wolę swoją mamę".


Zobacz więcej