Wtorek 28 Listopada 2023r. - 332 dz. roku,  Imieniny: Jakuba, Stefana, Romy

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 09.04.23 - 21:23     Czytano: [964]

Polskie Palmy Wielkanocne w Chicago


"Palma bije, nie zabije, za sze┼Ť─ç noc, Wielka Noc.." m├│wi┼éa najstarsza osoba z witk─ů wierzbow─ů w r─Öku o ┼Ťwicie w Niedziel─Ö Palmowa, smagaj─ůc po go┼éym ciele domownik├│w, aby otrz─ůsn─Öli si─Ö z zadumy, z przygn─Öbienia, bo idzie wiosna i nowe ┼╝ycie. Niedziela Palmowa, kt├│ra otwiera okres ┼Üwi─ůt Wielkanocnych jest pi─Ökn─ů niedziel─ů kwietn─ů, kiedy to ptaki zaczynaj─ů nie┼Ťmia┼éo ┼Ťpiewa─ç, drzewa budz─ů si─Ö do ┼╝ycia w p─ůczkach delikatnej zieleni, a s┼éo┼äce ┼Ťwieci coraz cieplej.
Niezwykle Bogata Symbolika Niedzieli Palmowej opowiada nam jakie pi─Ökne zwyczaje by┼éy z ni─ů zwi─ůzane. Palma najpierw symbolizuje nam wjazd Pana Jezusa do Jerozolimy i przynosi Nadziej─Ö na zwyci─Östwo, bo przecie┼╝ Chrystus niewinnie skazany, zabity Baranek, po trzech dniach Zmartwychwsta┼é.

Palma zwiastuje nowe odradzaj─ůce si─Ö ┼╝ycie. S┼éu┼╝y┼éa w domostwie przez ca┼éy rok, strzeg┼éa gospodarstwa przed piorunami, burz─ů, gradobiciem i chorobami. Ta sama palma s┼éu┼╝y┼éa do zrobienia ma┼éych krzy┼╝y i zaniesienia ich w pole gdzie mia┼éo by─ç siane zbo┼╝e, aby ┼╝adne nieszcz─Ö┼Ťcie, ani ptaki, czy bro┼ä bo┼╝e robactwo nie zniszczy┼éo plon├│w.

Kiedy gospodyni przychodzi┼éa z po┼Ťwi─Öcon─ů palm─ů do domu, obchodzi┼éa gospodarstwo czyni─ůc znak krzy┼╝a na cztery strony ┼Ťwiata. Uderza┼éa domowe zwierz─Öta po plecach, krowy aby dobrze si─Ö doi┼éy i by┼éy zdrowe, konie, ┼╝eby mia┼éy pi─Ökn─ů sier┼Ť─ç i dobrze pracowa┼éy w polu. Kiedy zbli┼╝a┼éa si─Ö burza, najstarsza osoba, a by┼éa to matka lub ojciec, wychodzi┼éa z palm─ů i czyni┼éa znak krzy┼╝a nad gospodarstwem, wtedy burza omija┼éa ten dom i uprawy w polu przychodz─ůc bokiem. Kotki z bazi palmy by┼éy pomocne przy b├│lu gard┼éa.

Kiedy gospodarz wychodzi┼é ora─ç w pole po raz pierwszy, robi┼é ma┼éy krzy┼╝yk z ga┼é─ůzki palmy i wbija┼é go w pierwsz─ů przeoran─ů bruzd─Ö. Pasterze wyganiaj─ůcy po raz pierwszy byd┼éo na pastwisko, zabierali ze sob─ů palm─Ö, aby krowy dobrze si─Ö pas┼éy i nie rozchodzi┼éy. Palma mia┼éa swoje miejsce w domu, zamieszczana by┼é za obrazem Matki Bo┼╝ej z dzieci─ůtkiem. Polskie obrz─Ödy doroczne s─ů warte upowszechniania i zapami─Ötania, dlatego te┼╝ z ca┼é─ů przyjemno┼Ťci─ů przekazuj─Ö pa┼ästwu wydarzenia z Chicago.



1 kwietnia o godz. 14-tej, kiedy wesz┼éam do katolickiej polskiej szko┼éy ┼Üw. Brata Alberta Chmielewskiego w Chicago, moim oczom ukaza┼éy si─Ö przepi─Ökne wielkanocne palmy, symbol wjazdy Chrystusa do Jerozolimy ale r├│wnie┼╝ symbol wiosny i zapowied┼║ rodz─ůcego si─Ö nowego ┼╝ycia. To ju┼╝ II edycja konkursu na tradycyjna wielkanocna palm─Ö, ale zarazem to co┼Ť wi─Öcej ni┼╝ konkurs. Wprawdzie jury powo┼éane przez organizator├│w dokona┼éo oceny wyeksponowanych palm. Dla mnie te przepi─Ökne prace wykonane przez dzieci i m┼éodzie┼╝, zapewne przy pomocy rodzic├│w czy dziadk├│w, s─ů wyrazem przywi─ůzania do polskich tradycji katolickich, ale zarazem do Ojczyzny. Pozwol─Ö sobie zacytowa─ç w ca┼éo┼Ťci protok├│┼é
nauczycielki Marzeny Koz┼éowskiej, a jednocze┼Ťni koordynator konkursu, oto tekst;

II Mi─Ödzyszkolny Konkurs na Tradycyjn─ů Palm─Ö Wielkanocn─ů
w Polskiej Szkole im. Św. Brata Alberta Chmielowskiego
w Chicago


W nawi─ůzaniu do tradycji, zwyczaj├│w i folkloru zwi─ůzanych z Wielkanoc─ů w Polskiej Szkole im. ┼Üw. Brata Alberta Chmielowskiego po raz drugi zorganizowano konkurs palmy wielkanocnej do kt├│rego zaproszono uczni├│w polskich szk├│┼é aglomeracji chicagowskiej. Patronat Honorowy nad tym projektem obj─Ö┼éy instytucje polonijne: Konsulat RP, Kongres Polonii Ameryka┼äskiej na Stan Illinois, Zwi─ůzek Klub├│w Polskich, Legion M┼éodych Polek, PSFCU Oddzia┼é w Norridge, Zrzeszenie Nauczycieli Polskich wraz z Przystankiem Historia IPN, Muzeum Polskie w Ameryce, Parafia ┼Üw. Williama, Gminny Dom Kultury w Lipnicy Murowanej oraz Dziennik Zwi─ůzkowy jako Patron Medialny. Sponsorami Konkursu byli PSFCU Oddzia┼é w Norridge, Ks. Proboszcz Ryszard Gro┼ä, Konsulat RP w Chicago, Legion M┼éodych Polek, KPA IL, ZNP, Przystanek Historia IPN.

Nad ca┼éo┼Ťci─ů konkursu czuwa┼éa p. Marzena Klimek dyrektor szko┼éy. Prezentacj─Ö palm w konkursie mi─Ödzyszkolnym obejrza┼éa Kr├│lowa Parady 3 Maja Marianna Moszcz wraz z Damami Dworu Carolina Wo┼║niczka i Victori─ů Czarnik.



W konkursie wzi─Öli udzia┼é uczniowie z 17 szk├│┼é polonijnych. Komisja konkursowa stan─Ö┼éa przed bardzo trudnym zadaniem wyboru naj┼éadniejszej palmy. Zwracano uwag─Ö na naturalne ozdoby, estetyk─Ö wykonania i wk┼éad pracy. Palmy by┼éy starannie wykonane, w wi─Ökszo┼Ťci z zachowaniem tradycyjnej formy. Wida─ç by┼éo bardzo du┼╝y wk┼éad pracy ca┼éej rodziny, pomys┼éowo┼Ť─ç i zastosowanie r├│┼╝nych, ciekawych technik zdobienia. Komisja konkursowa w sk┼éadzie: Marzena Koz┼éowska - wicedyrektor szko┼éy i koordynator Konkursu, ┼üucja Mirowska Kope─ç- Prezes ZKP, Anna Czarnecka Hebal - Dyrektor Oddzia┼éu PSFCU w Norridge, Alina Szymczyk - Prezes ZLP im. Jana Paw┼éa II, Helena So┼étys - koordynator Przystanku Historia IPN, Kathy Le┼Ťny Evans przyzna┼éa nagrody za najbardziej tradycyjn─ů palm─Ö dla uczni├│w: w kategorii palm ma┼éych I miejsce otrzyma┼éa Alicja Skiba, w kategorii palm ┼Ťrednich I miejsce otrzyma┼éa Hanna Smolik, w kategorii palm wysokich I miejsce zaj─ů┼é Jacob Strza┼éka.

Nagrod─Ö specjaln─ů za podkre┼Ťlenie zwi─ůzku tradycji z dziedzictwem kulturowym przez wprowadzenie barw narodowych ufundowana przez Konsulat Generalny RP w Chicago otrzymali: Zuzanna i Zofia Bielak, Maksymilian P┼éaczek, Maksymilian Paj─ůk, Patrycja Zbylut.

Komisja konkursowa doceni┼éa r├│wnie┼╝ wielokulturowo┼Ť─ç okazan─ů przez zastosowanie r├│┼╝nych technik i materia┼é├│w. Wyr├│┼╝nienia w tej kategorii otrzymali: Mia Landowski, Victoria Szuba, Julia Or┼éowski, Adelia Dubiel, Oscar Kazanecki.

Uroczyst─ů gal─Ö konkursow─ů u┼Ťwietni┼é wyst─Öp najm┼éodszych uczni├│w, kt├│rzy wprowadzili go┼Ťci w nastr├│j wielkanocny. O symbolice palmy wielkanocnej i tradycjach z ni─ů zwi─ůzanych opowiedzia┼éa zebranym znawczyni folkloru p. Alina Szymczyk. Uczestnicy konkursu wraz z rodzinami wzi─Öli udzia┼é w procesji i uroczystej Mszy ┼Ťw. w Niedziel─Ö Palmow─ů w ko┼Ťciele ┼Üw. Williama. Po zako┼äczeniu Mszy ┼Ťw. do szko┼éy wr├│cili uczniowie aby odebra─ç nagrody przyznane na etapie szkolnego konkursu na tradycyjn─ů palm─Ö wielkanocn─ů. Nagrody ufundowa┼é Ks. Proboszcz Ryszard Gro┼ä oraz Dyrekcja szko┼éy. Pokonkursowa wystawa tradycyjnych palm wielkanocnych zostanie zorganizowana w siedzibie sponsora PSFCU Oddzia┼é w Norridge. Zapraszamy do jej zwiedzania.



W Polskiej Szkole im. ┼Üw. Brata Alberta Chmielowskiego uczymy nie tylko j. polskiego, historii i geografii ale tak┼╝e kultury polskiej, tradycji, przywi─ůzania do polskich zwyczaj├│w. Zapraszamy uczni├│w wszystkich szk├│┼é polonijnych aglomeracji chicagowskiej do udzia┼éu w konkursie w nast─Öpnym roku.

Warto doda─ç do szczeg├│┼éowego protoko┼éu, ┼╝e tegoroczne palmy by┼éy jak te niegdy┼Ť nad Wis┼éo, ale niekt├│re w poszczeg├│lnych grupach wiekowych okaza┼éy si─Ö na wskro┼Ť nowatorskie. Zapewne osoby kt├│re wykonywa┼éy palmy nie my┼Ťla┼éy o tym, ┼╝e b─Öd─ů tw├│rcami nowych palm, mo┼╝e nowego nurtu w wielkanocnej plastyce obrz─Ödowej. Kto to wie, czy nie b─Öd─ů kiedy┼Ť tak samo popularne jak te z przed laty, kt├│re znamy do dzi┼Ť. Jako znawca folkloru, zajmuj─ůca si─Ö w Polsce, zbieraj─ůca archaiczne pie┼Ťni ludowe i obrz─Ödowe, musz─Ö przyzna─ç, ┼╝e pomys┼é ca┼ékiem ciekawy. Zmienia si─Ö ┼Ťwiat, ludzie staj─ů si─Ö inni, a wi─Öc zaczynaj─ů tworzy─ç inaczej, tak jak im dyktuje wyobra┼║nia.

Warto wyzna─ç, i┼╝ w II mi─Ödzy szkolnym konkursie, dla mnie Festiwalu Wielkanocnym, znalaz┼éy odbicie, piosenki zwi─ůzane z nadej┼Ťciem wiosny, pl─ůsy ma┼éych s┼éodkich dziewczynek w strojach niemal┼╝e regionalnych, wypieki, baby wielkanocne, pomys┼éowe jajka, zaj─ůczki, baranki, tradycyjny ┼╝urek, a nawet opowie┼Ť─ç o wielkanocnej palmie. Powiem tak te nowatorskie palmy jakby by┼éy ┼é─ůcznikiem pomi─Ödzy odchodz─ůcej epoki, mo┼╝e kultury, a mo┼╝e ┼Ťwiata, a tym nowym jeszcze nieznany... . Palma kszta┼ét taki sam, ale na niej zamieszczone kraszanki, ptaszki, zaj─ůczki, baranki i motywy wiosenne, gniazdka z ma┼éymi ptaszkami, motylki, a nawet marchewka. Palmy z motywem patriotycznym z kwiatami i wst─ů┼╝kami bia┼éo czerwonymi. Warto podkre┼Ťli─ç, ┼╝e do polskiej szko┼éy ucz─Öszcza kilka rodzin meksyka┼äskich, dzieci m├│wi─ů pi─Öknie po polsku, rodzice anga┼╝uj─ů si─Ö w r├│┼╝ne prace na rzecz szko┼éy, s─ů bardzo uczynni, powiedzia┼éa pani dr. Marzena Klimek. Na II Festiwalu pojawi┼éa si─Ö interesuj─ůca Palma mi─Ödzynarodowa zako┼äczone miniaturkami flag pa┼ästwowych; Polski, Ukrainy, USA, Meksyku, ┼éa┼äcuchami, motywami z meksyka┼äskiej kultury. W grupie ┼Ťrednich palm i wysokich, wykonawcy mogli si─Ö poszczyci─ç prawid┼éowym doborem materia┼é├│w z jakich zosta┼éy wykonane tradycyjne palmy. Wszystkie palmy by┼éy starannie wykonane, ka┼╝da z nich zas┼éugiwa┼éa na nagrod─Ö i tak te┼╝ by┼éo. Ka┼╝dy uczestnik otrzyma┼é pi─Ökny dyplom, nagrody ksi─ů┼╝kowe, a nawet pieni─Ö┼╝ne.



Ciesz─Ö si─Ö ogromnie, ┼╝e dyrektorka polskiej szko┼éy pani Marzena Klimek wraz z nauczycielami podj─Ö┼éy si─Ö realizacji tego wymagaj─ůcego wiele pracy konkursu. Jednocze┼Ťnie gratuluj─Ö nagrodzonym, jurorom trafnej oceny, rodzicom za pomoc i ┼╝ycz─Ö du┼╝o zdrowia, oraz determinacji w rozwijaniu tego wspania┼éego przedsi─Öwzi─Öcia, wzbogacaniu go o nowe pomys┼éy zwi─ůzane z polsk─ů wielkanocn─ů tradycj─ů obrz─Ödow─ů.

Alina Szymczyk
Fot; archiwum


Za┼é─ůczam wiersz

Do c├│rki
Na ameryka┼äskiej ziemi si─Ö urodzi┼éa┼Ť
Tego co ja mam w sercu nie pozna┼éa┼Ť i nie prze┼╝y┼éa┼Ť.
Dlatego chc─Ö ci przekaza─ç i opowiedzie─ç
O wa┼╝nych sprawach, o kt├│rych musisz wiedzie─ç.
Tam gdzie┼Ť jest Polska - daleko i blisko
Pi─Ökna i zielona, na mapie serca wyrze┼║biona.
Cz─Östo mg┼é─ů spowita - nasza Ojczyzna.
W swojej historii serdeczn─ů krwi─ů zbroczona.
Walcz─ůca, niepodleg┼éa, z honorem
Na biało- czerwonym sztandarze wzniesiona.
Zapamiętaj sobie te słowa matczyne,
To polskie korzenie wykarmiły drzewo naszej rodziny.
O trudnych sprawach naucz─Ö ci─Ö gdy b─Ödziesz du┼╝a,
Dzi┼Ť opowiem ci o tradycjach, zwyczajach i polskiej kulturze.
Co roku z niecierpliwo┼Ťci─ů czekam tej chwili,
kiedy wiosna nastanie i skowronek zakwili.
Wtedy p├│jdziemy na pola i ┼é─ůki
Zebra─ç ga┼é─ůzki palmowe i wierzbowe p─ůki.
Zapytasz- po co? Mamusiu dlaczego?
To jest w┼éa┼Ťnie polski zwyczaj
Pi─Ökny, kolorowy.
Uwi─ç wsp├│lnie rodzinn─ů palm─Ö,
Wysok─ů nad wszystkie g┼éowy.
A gdy ju┼╝ ga┼é─ůzki powi─ů┼╝emy sk┼éadnie
Wtedy weźmiemy bibułę, bukszpan i bazie
By palmę ozdobić ładnie.
Z uwag─ů potniemy wst─ů┼╝ki bibu┼ékowe,
Zakr─Öcimy, zawi─ů┼╝emy kwiaty kolorowe
B─Ödzie wsp├│lna rozmowa
O tej tradycyjnej pracy,
Kt├│r─ů ukocha┼éa babcia i prababcia,
A pami─Ötaj─ů o niej wszyscy nasi rodacy.
W palmie ka┼╝da ga┼é─ůzka ma swoje znaczenie
Jest symbolem m─Öki Pana Jezusa
I naszego odkupienia.
Zielone ga┼é─ůzki symbolizuj─ů rado┼Ť─ç i odnawiaj─ůce si─Ö ┼╝ycie,
Tak┼╝e smuk┼éo┼Ť─ç i urod─Ö o kt├│rej wszystkie panny marz─ů skrycie.
Gdy po┼Ťwi─Öcon─ů palm─Ö przyniesiesz do domu
Nie powinno nic złego przydarzyć się nikomu.
Nawet gardła bolenie możesz przegonić wierzbowym kotkiem,
Chocia┼╝ dzieci pewno wol─ů syropy s┼éodkie.
Polskie palmy wielkanocne s┼éyn─ů w ca┼éym ┼Ťwiecie,
W różnych kształtach, splotach i pięknym zdobieniu
Lipnickie, kujawskie, mazurskie
Przez ca┼é─ů Polsk─Ö w Niedziel─Ö Palmow─ů si─Ö mieni─ů.
Ten polski zwyczaj nawet w Chicago znaj─ů
I do konkursu na tradycyjn─ů palm─Ö wielkanocn─ů
dzieci i m┼éodzie┼╝ polonijn─ů zapraszaj─ů.
Prym w tej materii wiedzie Polska Szkoła
której Św. Patron Brat Albert Chmielowski
do dzielenia się chlebem wszystkich wołał.
Tydzie┼ä przed Wielkanoc─ů w tej szkole gwarno, kolorowo
To wst─ů┼╝ki i wst─ů┼╝eczki powiewaj─ů wszystkim nad g┼éow─ů.
My te┼╝ b─Ödziemy gotowi w ten ┼Ťwi─ůteczny ranek,
Nasze palmy b─Öd─ů od┼Ťwi─Ötnie przybrane.
A ciebie c├│reczko ubior─Ö w str├│j krakowski
Spódniczkę w kwiaty jak te bibułkowe,
Fartuszek z koronki i wianek na głowę.
Do tego gorset aksamitny, cekinami zdobiony,
I p├│jdziemy do ko┼Ťcio┼éa, b─Ödzie uroczy┼Ťcie
chocia┼╝ w Wielkim Tygodniu milcz─ů jeszcze wszystkie dzwony.
I ruszy dostojnie procesja z palmami,
B─Ödzie barwnie, kolorowo - przed nami i za nami.
I p├│jdziemy w ten wiosenny ranek, przy ramieniu rami─Ö,
To znak naszej wiary i dawnych zwyczaj├│w piel─Ögnowanie.
Pami─Ötaj c├│reczko Jana Zamoyskiego m─ůdro┼Ťci ┼╝yciowej przes┼éanie
"Takie b─Öd─ů Rzeczypospolite jak ich m┼éodzie┼╝y chowanie"
To twoje dziedzictwo, twoja to┼╝samo┼Ť─ç narodowa.
Niech w sercu twoim na zawsze si─Ö zachowa.

Kwiecień 2023
Polska Szkoła
im. Św. Brata Alberta Chmielowkiego w Chicago


Nadesłała: Alina Szymczyk

       

       

 



Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

28 Listopada 1943 roku
Rozpoczęła się Konferencja wielkiej trójki w Teheranie, udział w niej wzięli: Churchill, Roosevelt i Stalin.


28 Listopada 1907 roku
Zmarł Stanisław Wyspiański, dramaturg, poeta, malarz (ur. 1869)


Zobacz wi─Öcej