Wtorek 28 Listopada 2023r. - 332 dz. roku,  Imieniny: Jakuba, Stefana, Romy

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 07.11.23 - 22:36     Czytano: [136]

Świętokrzyskie zwyczaje


W koneckiej rezydencji hrabiny Tarnowskiej

W niewielkim miasteczku Ko┼äskie, znajduje si─Ö rezydencja rodu Tarnowskich, niegdy┼Ť w┼éa┼Ťcicieli kilkunastu wiosek i miejscowo┼Ťci ┼Ťwi─Ötokrzyskich.

Pomysł pana Jana


Zesp├│┼é pa┼éacowo - parkowy, w kt├│ry6m zamieszkali Tarnowscy, zosta┼é wybudowany przez Kanclerza Wielkiego Koronnego, pana Jana Ma┼éachowskiego w latach czterdziestych XVIII wieku. Sta┼é si─Ö on ukoronowaniem jego dzia┼éalno┼Ťci, niesionej na rzecz rozwoju miasta. Budow─Ö pa┼éacu wraz z zabudowaniami dworskimi, zaprojektowano w cz─Ö┼Ťci wschodniej rozwijaj─ůcego si─Ö miasta. Projekt tej rezydencji, prawdopodobnie opiera┼é si─Ö na projekcie pa┼éacu b─Öd─ůcego siedzib─ů kr├│l├│w saskich w Pillnitz nad ┼üab─ů, ko┼éo Drezna. Pocz─ůtkowo, wybudowano tylko skrzyd┼éa boczne, pawilony i ogrodzenie wraz z gloriett─ů. Nigdy nie pobudowano b─Öd─ůcego w planach g┼é├│wnego korpusu pa┼éacu, kt├│ry mia┼é stan─ů─ç na miejscu istniej─ůcego w├│wczas modrzewiowego dworku. Pomi─Ödzy rokiem 1790 a 1792, rozebrano star─ů rezydencj─Ö i Ma┼éachowscy przenie┼Ťli si─Ö do nowo wybudowanych skrzyde┼é pa┼éacowych i pawilon├│w.

Nowy w┼éa┼Ťciciel

Od roku 1793, w┼éa┼Ťcicielem d├│br koneckich, zosta┼é wnuk kanclerza Stanis┼éaw Ma┼éachowski. Wzniesiono w tym czasie obiekty architektoniczne o r├│┼╝nym charakterze i przeznaczeniu - sakralnym, dekoracyjnym i u┼╝ytkowym. Zosta┼éy one zaprojektowane i zbudowane przez architekta w┼éoskiego pochodzenia, Franciszka Mari─Ö Lanciego, sprowadzonego do Ko┼äskich przez Stanis┼éawa Ma┼éachowskiego. W sk┼éad zespo┼éu pa┼éacowego powsta┼éego w├│wczas, przetrwa┼éy do naszych czas├│w: skrzyd┼éa pa┼éacowe, pawilony, glorietta, ┼Ťwi─ůtynia grecka, oran┼╝eria egipska, altana, domek Wnucz─Öt├│w, murowane ogrodzenia z dwoma basztami, kapliczka - kamienna, neogotycka i o┼Ťmiok─ůtna, a tak┼╝e murowana i obramowana ozdobnymi elementami kamieniarskimi studnia. Z czasem t─Ö rezydencj─Ö koneck─ů, zamieszkiwali gor─ůcy patrioci polscy, nosz─ůcy nazwisko Tarnowskich.

Zwyczaje ┼Ťwi─Ötokrzyskie

Jego najstarsza cz┼éonkini, kultywuj─ůc r├│┼╝norakie zwyczaje i obrz─Ödy, najbardziej zapad┼éa w pami─Ö─ç mieszka┼äcom miasta. Jak wierzono, przyczyni┼éa si─Ö ona zar├│wno do obfitych zbior├│w plon├│w rolnych, jak te┼╝ i do szcz─Ö┼Ťliwego powrotu naszej Ojczyzny do grona niepodleg┼éych kraj├│w. Zatem, aby ┼╝niwiarze mogli powr├│ci─ç z nar─Öczami z┼╝─Ötego dorodnego zbo┼╝a, nestorka rodu Tarnowskich pani Leontyna, pali┼éa ogniska, w kt├│rych spala┼éa suche trawy i ┼║d┼║b┼éa ubieg┼éorocznej s┼éomy. Podczas tego obrz─Ödu, ubiera┼éa si─Ö ona koniecznie w czerwone szaty, aby jak mawia┼éa "z┼ée udobrucha─ç". Tym wr├│┼╝ebnym obrz─Ödom, towarzyszy┼éy jeszcze wypowiadane przez Leontyn─Ö magiczne formu┼éki i rytualne ta┼äce, kt├│re ko┼äczy┼éy si─Ö dopiero z up┼éywem godziny dwunastej w nocy. Ale pani Tarnowska, nie tylko wierzy┼éa w zbawienn─ů moc magicznych obrz─Öd├│w, odprawianych podczas prac ┼╝niwnych. Podobno, po zwyci─Östwie cesarza Napoleona pod I┼éaw─ů Prusk─ů, co by┼éo motywem do spotkania jego s┼éawetnej osoby w Tyl┼╝y z carem Aleksandrem, pani Leontyna zakopa┼éa pod progiem swojego domostwa, szkielet jesiotra. Jak wierzy┼éa, szkielet ten pom├│g┼é w porozumieniu Cesarza Francuz├│w, z carem w utworzeniu Kr├│lestwa Polskiego, jako namiastki ogarni─Ötej zaborami ojczyzny Polak├│w. Gdy w XIX wieku, nie by┼éo jeszcze wida─ç wolnej Polski, Leontyna Tarnowska wyszywa┼éa na czerwonych p┼é├│tnach bia┼éego or┼éa, by te r─Öczne rob├│tki schowa─ç pod pod┼éog─ů jej rezydencjalnej kaplicy. Uwa┼╝a┼éa ona bowiem, ┼╝e obrz─Öd ten, zwany bolesnym, przeniesie nam d┼éugo oczekiwan─ů niepodleg┼éo┼Ť─ç. Jako dary wotywne do o┼étarza w swojej kaplicy, zakupi┼éa ona krzy┼╝ z wizerunkiem Jezusa, nad kt├│rym rozpo┼Ťciera┼é swoje skrzyd┼éa, polski bia┼éy orze┼é. Ten dar, r├│wnie┼╝ mia┼é bardzo wymowne znaczenie, bo jak mawia┼éa pani Tarnowska, symbole naszej polsko┼Ťci musz─ů si─Ö splata─ç z symbolami naszej wiary, w├│wczas b─Öd─ů one wyk┼éadnikiem naszych spe┼énionych marze┼ä.

Ewa Michałowska- Walkiewicz

 



Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

28 Listopada 1907 roku
Zmarł Stanisław Wyspiański, dramaturg, poeta, malarz (ur. 1869)


28 Listopada 1058 roku
Zmar┼é Kazimierz I Odnowiciel, ksi─ů┼╝─Ö Polski (ur. 1016)


Zobacz wi─Öcej