Sobota 18 Maja 2024r. - 139 dz. roku,  Imieniny: Alicji, Edwina, Eryka

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 01.09.23 - 17:27     Czytano: [975]

Dział: Zakamarki historii

Wrzesień 1939 - obalamy mity





┼╗urawski vel Grajewski obala mity wok├│┼é wrze┼Ťnia 1939 r.: Nasi przodkowie "zachowali si─Ö, jak trzeba"

Tragedia wrze┼Ťnia 1939 r. od 84 lat jest przedmiotem gor─ůcych debat Polak├│w, a pami─Ö─ç o niej, cz─Östo zmitologizowana lub zgo┼éa w z┼éej woli zmanipulowana, argumentem w sporach politycznych kolejnych pokole┼ä. Dla amator├│w historii powierzchownej jest te┼╝ atrakcyjn─ů pokus─ů wymy┼Ťlania scenariuszy alternatywnych, w ramach kt├│rych wynajdywane s─ů "cudowne" sposoby ocalenia II Rzeczypospolitej, kt├│ra mia┼éaby prze┼╝y─ç wbrew wyrokowi ┼Ťmierci wydanemu na ni─ů przez obu totalitarnych, a mocarstwowych s─ůsiad├│w - III Rzesz─Ö Niemieck─ů i Zwi─ůzek Sowiecki - kolejn─ů mutacj─Ö imperium moskiewskiego.

W kr├│tkim artykule nie spos├│b opowiedzie─ç o wszystkim, spr├│bujmy wi─Öc obali─ç jedynie najbardziej absurdalne, a jednocze┼Ťnie najbardziej popularne mity zwi─ůzane z t─ů rocznic─ů.

Trzeba by┼éo p├│j┼Ť─ç z Niemcami

Mit pierwszy m├│wi, ┼╝e mo┼╝na by┼éo unikn─ů─ç kl─Öski, godz─ůc si─Ö na wsp├│┼éprac─Ö z Niemcami. Twierdzenie to wynika z ignorancji historycznej tak co do natury III Rzeszy i nazizmu oraz zamiar├│w Hitlera wobec Polski, jak i co do mentalnej kondycji ├│wczesnego pokolenia Polak├│w. Powo┼éywanie si─Ö na przyk┼éad Czechos┼éowacji (kt├│ra "skapitulowa┼éa dla zaoszcz─Ödzenia krwi") czy pa┼ästw satelickich III Rzeszy (Chorwacji Ante Pavelicia, Francji Vichy, Norwegii Quislinga, Rumunii, W─Ögier, S┼éowacji), czy na los Holendr├│w, Du┼äczyk├│w i narod├│w ba┼étyckich pod okupacj─ů niemieck─ů jest nieporozumieniem.

Niemcy nie dlatego uzna┼éy traktat wersalski za dyktat, a sw─ů sytuacj─Ö po 1919 r. za niezno┼Ťn─ů, ┼╝e utraci┼éy Eupen i Malmedy na rzecz Belgii, p├│┼énocny Szlezwik-Holsztyn na rzecz Danii, Kraik Hulczy┼äski na rzecz Czechos┼éowacji czy nawet Alzacj─Ö i Lotaryngi─Ö na rzecz Francji.

To straty terytorialne na rzecz Polski by┼éy powodem nieustaj─ůcej frustracji Niemc├│w, a do┼Ťwiadczenie 146 lat dla Pomorza i 123 lat dla Wielkopolski zabor├│w i germanizacji (a dla ┼Ül─ůska jeszcze d┼éu┼╝ej) przekonuj─ůco wykaza┼éo, ┼╝e z Polak├│w nie da si─Ö zrobi─ç Niemc├│w. Norwegowie, Du┼äczycy, Holendrzy to narody germa┼äskie. Czechy by┼éy od ┼Ťredniowiecza najwi─Ökszym elektoratem Rzeszy Niemieckiej. ┼üotwa i Estonia do I wojny ┼Ťwiatowej rz─ůdzone by┼éy przez Niemc├│w ba┼étyckich w s┼éu┼╝bie Imperium Rosyjskiego, S┼éowacja, W─Ögry i spore cz─Ö┼Ťci Rumunii to dawne kraje monarchii habsburskiej. Nazi┼Ťci kwalifikowali je wszystkie albo jako rasowo germa┼äskie (Norwegia, Dania, Holandia), albo jako nasycone kultur─ů niemieck─ů i podatne na jej wp┼éyw (pozosta┼ée).

Polska nie należała do żadnej z tych kategorii. Była krajem, który "zagradzał Niemcom drogę na wschód od pierwszej bitwy pod Tannenbergiem (tzn. Grunwaldem).

Polska miała być zniszczona

Zamiar zniszczenia Polski Hitler ujawni┼é w rozmowie z gen. Brauchitschem z 25 marca 1939 r., a zatem jeszcze przed gwarancjami brytyjskimi dla Polski (31 marca 1939 r.), kt├│re mia┼éy go rzekomo rozz┼éo┼Ťci─ç i dopiero w├│wczas sk┼éoni─ç do zamiaru unicestwienia Rzeczypospolitej. Hitler chcia┼é wprawdzie u┼╝y─ç Polski do os┼éony ty┼é├│w przed Sowietami w trakcie planowanej wojny z Francj─ů, ale wej┼Ťcie w ten scenariusz oznacza┼éoby porzucenie przez Warszaw─Ö wszelkiej nadziei wynikaj─ůcej z sojuszu z Pary┼╝em, dobrowolne poddanie si─Ö i zdanie na ┼éask─Ö i nie┼éask─Ö Niemiec.

Wpuszczenie Wehrmachtu do Polski jako "sojusznika" mia┼éoby za┼Ť tyle sensu, ile wpuszczenie do niej w tym┼╝e charakterze Armii Czerwonej. Potencja┼é Polski, Imperium Brytyjskiego i imperium francuskiego w 1939 r. wystarcza┼é do pobicia Niemiec i namawianie Polak├│w, by przy┼é─ůczyli si─Ö do Hitlera, by┼éoby odebrane tak, jak dzi┼Ť nawo┼éywanie, by┼Ťmy sprzymierzyli si─Ö Putinem i oddali Rosji korytarz od Grodna do Kr├│lewca, "gdy┼╝ NATO nas porzuci".

Po z┼éamaniu umowy monachijskiej i likwidacji Czechos┼éowacji przekonywanie ├│wczesnych, ┼╝e nale┼╝y zn├│w zaufa─ç Hitlerowi, ┼╝e Gda┼äsk i korytarz to jego ostatnie ┼╝─ůdanie, by┼éoby przy tym s┼éusznie wy┼Ťmiane. Wola walki by┼éa powszechna, a decyzja o zbrojnym odpieraniu najazdu oczywista.

Dla ├│wczesnych Polak├│w kara ch┼éosty "za ten pacierz w polskiej mowie" nie by┼éa "historyjk─ů z wiersza Konopnickiej", tylko osobistym do┼Ťwiadczeniem z dzieci┼ästwa. Pomys┼é, ┼╝e bez walki zgodz─ů si─Ö wr├│ci─ç do tej rzeczywisto┼Ťci, by┼é groteskowy. Rz─ůd, kt├│ry wpad┼éby na tak absurdalne rozwi─ůzanie, by┼éby obalony, a walka i tak podj─Öta. Jugos┼éawia dwa lata p├│┼║niej przesz┼éa tak─ů w┼éa┼Ťnie drog─Ö i argument, ┼╝e dyktatura sanacji wymusi┼éaby pos┼éuch, upada, gdy┼╝ i w Belgradzie panowa┼éa w├│wczas dyktatura.

Egzotyczne sojusze

Mit drugi m├│wi, ┼╝e przegrali┼Ťmy, bo postawili┼Ťmy na egzotyczne sojusze, a alianci nas zdradzili. Jest on znacznie szerszy i ┼╝ywszy ni┼╝ poprzedni. Poczucie porzucenia Polski przez wiaro┼éomnych aliant├│w w 1939 r. jest bowiem powszechne i g┼é─Öboko zakorzenione. Nie da si─Ö przy tym ukry─ç, ┼╝e Polska walczy┼éa w├│wczas samotnie. Wyci─ůganie z tego jednak wniosku, ┼╝e zawsze tak b─Ödzie i ┼╝e obecnie NATO (Amerykanie) zachowa─ç si─Ö mog─ů podobnie, jest niezrozumieniem ├│wczesnej sytuacji historycznej.

Analogie do wsp├│┼éczesno┼Ťci, snute na jej bazie, s─ů z gruntu fa┼észywe. Pomijaj─ůc rzeczywiste mo┼╝liwo┼Ťci i dzia┼éania aliant├│w w 1939 r., do┼Ť─ç stwierdzi─ç najwa┼╝niejsz─ů r├│┼╝nic─Ö mi─Ödzy sytuacj─ů ├│wczesn─ů a obecn─ů. W czasie I wojny ┼Ťwiatowej zgin─Ö┼éo ponad 1,4 mln Francuz├│w i ok. 600 tys. Brytyjczyk├│w. Amerykanie nie toczyli za┼Ť 20 lat temu r├│wnie morderczej wojny, parali┼╝uj─ůcej dzi┼Ť wol─Ö walki nast─Öpnego pokolenia.

Podobnie mitem jest "egzotyka" sojuszu maj─ůca rzekomo wynika─ç z geograficznej odleg┼éo┼Ťci dziel─ůcej Polsk─Ö od sprzymierze┼äc├│w w├│wczas czy teraz. Wszak nikt nie twierdzi, ┼╝e odleg┼éo┼Ť─ç z USA do Izraela, Korei Po┼éudniowej, Japonii, Tajwanu czy Australii jest znacz─ůco mniejsza ni┼╝ do Polski albo ┼╝e te pa┼ästwa maj─ů z Waszyngtonem egzotyczne sojusze. Skuteczno┼Ťci alianckiej nie mierzy si─Ö bowiem w kilometrach dziel─ůcych sprzymierze┼äc├│w.

Złudzenie "oszczędzania krwi"

W 1939 r. trzeba si─Ö by┼éo bi─ç - i nie o honor - jak, cytuj─ůc kunszt oratorski ministra J├│zefa Becka i do niego sprowadzaj─ůc ca┼é─ů spraw─Ö, usi┼éuj─ů przekonywa─ç zwolennicy kapitulacji i niedouczeni fanta┼Ťci od historii alternatywnej, ale o istnienie. Kapitulacja wcale nie oszcz─Ödzi┼éaby krwi. Totalitaryzmy nie znaj─ů ┼éaski. Krew zaoszcz─Ödzili Finowie, kt├│rzy podj─Öli walk─Ö, a nie Esto┼äczycy, ┼üotysze i Litwini, kt├│rzy jej nie podj─Öli. Do dzi┼Ť tego ┼╝a┼éuj─ů i zazdroszcz─ů Polakom, ┼╝e II Rzeczpospolita poleg┼éa z broni─ů w r─Öku na polu bitwy, a nie rozbrojona, i zniewolona zamordowana w katowniach naje┼║d┼║c├│w.

Polacy i tego losu nie unikn─Öli, ale poprzedzili go walk─ů. Kpi─ç z moralnego zwyci─Östwa, jakie ona da┼éa, mo┼╝e tylko ten, kto nie rozumie, czym jest i jakie ze sob─ů niesie skutki moralna kl─Öska, niechroni─ůca wszak przed kl─Ösk─ů jak najbardziej fizyczn─ů i materialn─ů, i wcale nieb─Öd─ůca jej alternatyw─ů, ale raczej jej dope┼énieniem.

Cze┼Ť─ç i chwa┼éa bohaterom

Naszym dziadom i pradziadom, kt├│rzy w 1939 r. podj─Öli walk─Ö z dwoma najbardziej morderczymi mocarstwami ├│wczesnego ┼Ťwiata, nale┼╝y si─Ö nasz ho┼éd i szacunek. "Zachowali si─Ö, jak trzeba", nie tylko moralnie, ale tak┼╝e post─ůpili rozs─ůdnie. Dokonali jedynego wyboru, kt├│ry dawa┼é cho─çby cie┼ä szansy na zwyci─Östwo - podj─Öli walk─Ö.
Podj─Öli j─ů przeciw Niemcom 1 wrze┼Ťnia, a brak rozkazu naczelnego wodza do stawienia oporu tak┼╝e Sowietom po 17 wrze┼Ťnia jest dzi┼Ť powszechnie i s┼éusznie uznawany za b┼é─ůd, cho─ç walka taka nie dawa┼éa ju┼╝ w├│wczas ┼╝adnej nadziei na zwyci─Östwo. Mimo to nale┼╝a┼éo j─ů podj─ů─ç. Ocalenia istnienia pa┼ästwa i ┼╝ycia narodu bez walki z Niemcami nie by┼éo, ocalenia ┼╝ycia setek tysi─Öcy ┼╝o┼énierzy zagarnianych do niewoli przez Sowiet├│w po 17 wrze┼Ťnia tak┼╝e nie by┼éo poza walk─ů.

Gdyby i nam przysz┼éo stan─ů─ç wobec podobnego wyzwania, winni┼Ťmy wzi─ů─ç z nich przyk┼éad i jak oni nie ┼éudzi─ç si─Ö, ┼╝e ocalenie da si─Ö osi─ůgn─ů─ç finezyjn─ů polityk─ů lawirowania mi─Ödzy mocarstwami. Przes┼éanie dla naje┼║d┼║cy, ktokolwiek by nim by┼é, musi by─ç zawsze takie samo: "Za t─Ö d┼éo┼ä podniesion─ů nad Polsk─ů - kula w ┼éeb".

Przemysław Żurawski vel Grajewski
Niezale┼╝na.pl

Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

18 Maja 1944 roku
Zdobycie Monte Cassino przez Wojsko Polskie pod dowództwem gen. Władysława Andersa


18 Maja 1910 roku
Zmarła Eliza Orzeszkowa, pisarka ("Nad Niemnem") (ur. 1841)


Zobacz wi─Öcej