Piątek 15 Maja 2026r. - 135 dz. roku,  Imieniny: Dionizego, Nadziei, Zofii

| Strona główna | | Mapa serwisu 

dodano: 12.05.26 - 11:30     Czytano: [52]

Dział: Śladami naszych przodków

Historia polskich kryptologĂłw

Wspomnienie wielkich uczonych

Marian Adam Rejewski, urodził się dnia 16 sierpnia 1905 roku w Bydgoszczy. Ten wielki polski matematyk, no i oczywiście kryptolog, zmarł dnia 13 lutego 1980 roku w Warszawie. Sukces Rejewskiego i współpracujących z nim innych kryptologów z Biura Szyfrów, umożliwił odczytywanie przez Brytyjczyków zaszyfrowanej korespondencji niemieckiej, co rzecz jasna przyczyniło się do wygrania II wojny światowej przez Aliantów.

Podczas studiĂłw

W 1929 roku, podczas studiów matematycznych na poznańskim uniwersytecie, Rejewski został skierowany przez profesora Krygowskiego, na tajny kurs kryptologii. Jego organizatorem było Biuro Szyfrów, pracującego na rzecz Wojska Polskiego. Od września 1932 roku, Rejewski zaczął pracować nad "Enigmą", czyli niemiecką maszyną szyfrującą. W ciągu kilku tygodni Rejewski odkrył sposób okablowania jej wirników. Następnie wraz z kolegami ze studiów Różyckim i Zygalskim, opracował on techniki umożliwiające regularne odczytywanie szyfrogramów, tej rzecz jasna maszyny. Wkład Rejewskiego w złamanie kodu "Enigmy", polegał na opracowaniu specjalnego katalogu i sposobu kodowania, tworząc tak zwaną "bombę kryptującą".

Tuż przed wojną

Na pięć tygodni przed atakiem Niemiec na Polskę, Marian Rejewski wraz z zespołem innych kryptologów z Biura Szyfrów zaprezentował sposób deszyfrowania "Enigmy" przedstawicielom brytyjskiego i francuskiego wywiadu. Krótko po wybuchu wojny, polscy kryptolodzy ewakuowali się przez Rumunię do Francji, gdzie nadal we współpracy z Francuzami i Brytyjczykami prowadzili prace nad dekryptażem niemieckiej korespondencji.

Pierwsze zadanie

Pierwszym powierzonym zadaniem dla polskich kryptologów, było rozszyfrowanie 4 literowego "szyfru Kriegsmarine". Rejewski i Zygalski, podczas toczącej się wojny, trafili do armii polskiej, gdzie podjęli pracę w jednostce radiowej Sztabu Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych w Stanmore-Boxmoor pod Londynem. Pracowali oni oczywiście przy łamaniu kodów. W roku 1946, Rejewski został zwolniony ze służby w wojsku polskim w Wielkiej Brytanii i wrócił do Polski. Podjął on pracę w bydgoskiej fabryce kabli. Na rentę, a później emeryturę przeszedł w lutym 1967 roku.

Bestialskie pomysły SB

W latach 1949-1958 służby SB, próbowały inwigilować Rejewskiego, ale ponieważ był on człowiekiem spokojnym i ostrożnym, a także bardzo dyskretnym, poza faktem jego pracy w Biurze Szyfrów Oddziału II Sztabu Generalnego nie było wiadomo prawie nic na temat jego wojennych losów i pracy nad niemiecką "Enigmą". Krótko po przejściu na emeryturę, Marian Rejewski napisał wspomnienia, w których ujawnił swój udział w złamaniu najtajniejszego niemieckiego szyfru, z czego obszerny rękopis zdeponował w ówczesnym Wojskowym Instytucie Historycznym. Chorujący na serce Rejewski, zmarł 13 lutego 1980 roku w Warszawie.

Kolejny polski kryptolog

Henryk Zygalski, urodził się dnia 15 lipca 1908 roku w Poznaniu. Zmarł on natomiast 30 sierpnia 1978 roku w Liss w Anglii. Razem z Marianem Rejewskim, studiował na Uniwersytecie Poznańskim oraz pracował w warszawskim Biurze Szyfrów. Przyczynił się on także do złamania kodu niemieckiej maszyny szyfrującej "Enigma", a ponad to zbudował jej działającą kopię.

Po wojnie

Po wojnie pozostał na emigracji, gdzie uczył matematyki w prowincjonalnej szkole. Otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Polskiego na Obczyźnie. Pośmiertnie udekorowany Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. Pamiątki po Henryku Zygalskim można oglądać w Wielkopolskim Muzeum Wojskowym na Starym Rynku w Poznaniu.

Wspomnienie o Róşyckim

Jerzy Różycki, kolejny uczony i kryptolog polski, urodził się dnia 24 lipca 1909 roku w Olszanie Kijowskim. Zmarł on natomiast 9 stycznia 1942 roku w okolicy Balearów. Razem z Zygalskim i Rejewskim studiował na Uniwersytecie Poznańskim oraz pracował w Biurze Szyfrów. On to przyczynił się do budowy kopii "Enigmy" oraz do powstania deszyfrujących jej szyfrogramów. Praca Różyckiego to tak zwana "metoda zegara" , pozwalająca określić wybór i ustawienie wirnika w maszynie Enigma. Różycki zginął na Morzu Śródziemnym, podczas powrotu z Algieru do ośrodka dekryptażu Kadyks w państwie Vichy.

EWA MICHAŁOWSKA- WALKIEWICZ

Wersja do druku

• Strona główna
• Powitanie
• Napisz artykuł
• Redakcja
• Działy
• Bannery Kworum
• Współpraca
• Linki
• Kontakt