Dodano: 24.11.19 - 12:12 | Dział: Śladami naszych przodków

Z wycieczk─ů w B├│brce


Śladami Ignacego Łukaszewicza

Naturalne wycieki ropy naftowej wyst─Öpowa┼éy w lesie bobrzeckim od wielu lat. W 1854 roku powsta┼éa tu kopalnia i rozpocz─Ö┼éa si─Ö eksploatacja przemys┼éowa tego cennego surowca. Pionierami przemys┼éu naftowego, a tym samym i za┼éo┼╝ycielami kopalni w B├│brce byli: Ignacy ┼üukasiewicz skromny farmaceuta oraz Tytus Trzecieski ziemian i inicjator za┼éo┼╝enia kopalni B├│brka. Tutaj w┼éa┼Ťnie powsta┼éo znacz─ůce w Polsce przedsi─Öbiorstwo naftowe.

Pierwsze lampy


W roku 1853 dnia 31 lipca po raz pierwszy zapalono lampy naftowe publicznie w szpitalu lwowskim na ┼üyczakowie. Data ta zapisa┼éa si─Ö na kartach historii jako symboliczna data NARODZIN PRZEMYS┼üU NAFTOWEGO. W 1854 roku ┼üukasiewicz zosta┼é zaproszony przez Tytusa Trzecieskiego do B├│brki, gdzie odkryto naturalne wycieki ropy naftowej. Z biegiem lat, wycieki te nazywano w XIX wieku olejem skalnym. Trzecieski zaproponowa┼é za┼éo┼╝enie w B├│brce sp├│┼éki naftowej, kt├│ra zaj─Ö┼éaby si─Ö eksploatacj─ů tutejszego z┼éo┼╝a. Rozpocz─Öto zatem dr─ů┼╝enie pierwszych kopanek-studni z rop─ů naftow─ů. W 1855 roku w kopance „Wojciech” natrafiono na du┼╝y przyp┼éyw oleju skalnego. Nast─Öpstwem tego┼╝ odkrycia by┼éo za┼éo┼╝enie w 1856 roku destylarni w pobliskich Ulaszowicach.

Pierwsza kopalnia

Zacz─ůtkiem pierwszej kopalni, by┼é r├│w posiadaj─ůcy d┼éugo┼Ť─ç 120 m i g┼é─Öboko┼Ťci 120 cm. R├│w ten, wykopano w miejscu zwanym Wrzankom, gdzie ju┼╝ od d┼éu┼╝szego czasu obserwowano obfite wycieki oleju skalnego. Ignacy ┼üukasiewicz unowocze┼Ťnia┼é przedsi─Öbiorstwo naftowe, korzystaj─ůc z fachowych porad ├│wczesnych autorytet├│w z dziedziny geologii i wiertnictwa. W doskonaleniu metod wiertniczych, ┼üukasiewiczowi ch─Ötnie pomagali w pracach wydobywczo- wiertniczych Adolf Jab┼éo┼äski i Henryk Walter. Prowadzili oni nowoczesne jak na tamte czasy wiercenia udarowe z zastosowaniem no┼╝yc wolnospadowych Fabiana. Du┼╝ym ulepszeniem by┼éo zastosowanie przez Alberta Faucka nap─Ödu maszyny parowej, kt├│ra oczywi┼Ťcie w znacznym stopniu wyeliminowa┼éa mozoln─ů prac─Ö cz┼éowieka. Maszyna ta dodatkowo umo┼╝liwi┼éa wiercenia do g┼é─Öboko┼Ťci 240 m.

Spółka naftowa


W 1861 roku powsta┼éa oficjalna, cho─ç zawarta ustnie sp├│┼éka naftowa. Trzecieski zainwestowa┼é tu spory wk┼éad finansowy, natomiast ┼üukasiewicz obj─ů┼é kierownictwo nad ca┼éym przedsi─Öbiorstwem. ┼Üwietnie prosperuj─ůce przedsi─Öbiorstwo zosta┼éo rozwi─ůzane z inicjatywy ┼üukasiewicza w 1871 roku, gdy ten zrezygnowa┼é z 1/3 udzia┼é├│w w sp├│┼éce, pozostaj─ůc jedynie przy funkcji dyrektora. Nadal prowadzi┼é on rafineri─Ö i kupowa┼é od wsp├│lnik├│w surowiec do destylacji, ale nie pobiera┼é dochodu z prosperuj─ůcej kopalni, kt├│ra s┼éyn─Ö┼éa z doskona┼éej organizacji i nowoczesnych metod wydobycia.

Praca Ignacego Łukaszewicza

┼üukasiewicz zaj─ů┼é si─Ö ca┼ékowicie przer├│bk─ů ropy, uzyskuj─ůc wyj─ůtkowo dobre gatunki nafty, zainteresowali si─Ö nimi zatem ┼Ťwiatowi potentaci tego przemys┼éu. Produkty rafineryjne pan Ignacy rozprowadza┼é w sklepach w Tarnowie, Krakowie i Warszawie. Osobi┼Ťcie zajmowa┼é si─Ö reklamowaniem produkt├│w naftowych, bior─ůc udzia┼é w wielu wystawach krajowych i mi─Ödzynarodowych. Dzia┼éalno┼Ť─ç przemys┼éow─ů ┼é─ůczy┼é on z dzia┼éalno┼Ťci─ů publiczn─ů i spo┼éeczn─ů. Cieszy┼é si─Ö on niebywale z tego, ┼╝e w najbiedniejszych domach jest ┼Ťwiat┼éo, kt├│re zapewnia┼éa nafta palona w specjalnych lampach.

Dalsze losy kopalni

Po ┼Ťmierci Ignacego ┼üukasiewicza, dyrektorem kopalni zosta┼é Adolf Jab┼éo┼äski, a z up┼éywem lat Zenon Suszycki. Kopalnia w B├│brce przetrwa┼éa dwie zawieruchy wojenne, a co najwa┼╝niejsze w latach 50. XX stulecia prze┼╝y┼éa sw├│j renesans, kiedy to na po┼éudniowym fa┼édzie antykliny odkryto nowe z┼éo┼╝e ropy naftowej. Na terenie muzeum znajduj─ů si─Ö nadal czynne szyby naftowe, co mog┼éa osobi┼Ťcie do┼Ťwiadczy─ç nasza redakcja.

Ewa Micha┼éowska – Walkiewicz