Dodano: 03.04.13 - 22:30 | Dział: Co w prasie piszczy

Trzy tysiące procent znika

"Uratuj rolnika i samego siebie" - jak internetowe radio rozwija spółdzielczość


Okazuje się, Ĺźe nietuzinkowe pomysły rodzą się przy stole. I wcale nie wymagają ogromnego zaplecza finansowego. Czasem wystarczą ludzie, ktĂłrym się po prostu chce zrobić coś dla innych w imię zwykłej solidarności. Mowa o akcji „Uratuj Rolnika i Samego Siebie” oraz o inicjatorze przedsięwzięcia, czyli Radiu Wnet.

Mimo Ĺźe ma zaledwie pół roku, akcja juĹź zyskała uznanie mieszkańcĂłw Warszawy. W zamyśle inicjatorĂłw, ktĂłrych mĂłzgiem był Krzysztof Skowroński, były dyrektor radiowej TrĂłjki, obecnie prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, ma być ona alternatywą dla zakupĂłw na rynku spoĹźywczym zdominowanym przez wielkie sieci handlowe. Pomysł akcji zrodził się w lipcu ubiegłego roku w czasie wyprawy Radia Wnet „Wracamy do ĹşrĂłdeł”. – Odwiedziliśmy wĂłwczas m.in. Ponidzie, gdzie mieszkaliśmy w gospodarstwie agroturystycznym. Jednym z tematĂłw rozmĂłw przy stole było, jakie kwoty otrzymują rolnicy za produkty, ktĂłre sprzedają. Jak się okazało, są one niewiarygodnie niskie w stosunku do tego, co płacimy w sklepach. I właśnie wtedy zrodził się pomysł, by przywozić te produkty do Warszawy i sprzedawać je bezpośrednio od rolnika – wspomina Lech Rostecki, członek zarządu Spółdzielczych MediĂłw Wnet.

Warszawiacy kupili pomysł

Burza mĂłzgĂłw okazała się na tyle efektywna, Ĺźe juĹź na początku września rolnicy z Ponidzia, jednego z najĹźyĹşniejszych regionĂłw Świętokrzyskiego, płynęli w stronę Warszawy pod hasłem „Od rolnika do pośrednika 3 000 procent znika”. Na własnoręcznie wykonaną tratwę załadowali warzywa i owoce, ktĂłre po przybiciu do brzegu rozeszły się w mgnieniu oka po cenie, w jakiej rolnicy sprzedają je hurtownikom. Akcja miała na celu uświadomić ludziom, jak duĹźa przepaść cenowa istnieje między skupem a sklepem.

Dosłownie dwa tygodnie później Radio Wnet uruchomiło pierwszą dostawę w ramach własnej akcji „Uratuj Rolnika i Samego Siebie”. Spotkała się ona z tak duĹźym zainteresowaniem, Ĺźe dziś jest stałym elementem krajobrazu stołecznej Pragi. Na terenie byłej Warszawskiej WytwĂłrni WĂłdek „Koneser” przy ul. Ząbkowskiej co dwa tygodnie między godziną 8:00 a 17:00 zainteresowani własnym zdrowiem i wspieraniem rodzimego agrobiznesu mogą nabyć rarytasy z polskich pĂłl i ogrodĂłw. Co ciekawe, mimo braku reklamy wizualnej akcja spotkała się z ogromnym odzewem mieszkańcĂłw stolicy i okolic. Wystarczyła informacja na antenie spółdzielczego Radia Wnet, by wieść o moĹźliwości kupienia zdrowej Ĺźywności i wsparcia polskich rolnikĂłw zawitała pod strzechy mieszkańcĂłw stolicy i okolic. Na wypełnionym po brzegi parkingu zobaczyć moĹźna nie tylko rejestracje praskie, lecz takĹźe pruszkowskie czy otwockie. Jak szacują organizatorzy, kaĹźdorazowo (akcja odbywa się cyklicznie w co drugą sobotę) przez halę fabryczną przewija się kilkaset osĂłb. W czasie jarmarku boĹźonarodzeniowego było ich nawet kilka tysięcy!

Początkowo w ofercie znaleźć moĹźna było wyłącznie warzywa i owoce, a sama inicjatywa miała charakter niszowy, ograniczony do zamĂłwień internetowych. Obecnie istnieje moĹźliwość zakupu bez uprzedniej rezerwacji (na stronie www.rolnikwnet.pl), a asortyment został poszerzony m.in. o nabiał, pieczywo, ciasta, wędliny, ale i… książki. – Początkowo mieliśmy ponad 250 zamĂłwień przez internet. Dziś mamy ich około osiemdziesięciu, bo większość ludzi woli przyjść obejrzeć produkt, sprĂłbować go – mĂłwi pani Ania, wolontariuszka zajmująca się rozliczaniem zamĂłwień.

Ekonomia i integracja

Organizatorzy zapewniają, Ĺźe do tematu podchodzą ekonomicznie. Po kilkumiesięcznych doświadczeniach mogą śmiało powiedzieć, Ĺźe ziemniaki lepiej jest przywieźć z pobliskiego Podlasia niĹź ze Świętokrzyskiego. Ale juĹź papryka, słodka czy ostra – ze Świętokrzyskiego, ktĂłre wyróşnia niesamowity mikroklimat i dobre ziemie. Warzywo ma na tyle niepowtarzalny smak, Ĺźe warto sprowadzić ją właśnie stamtąd. – Chodzi o to, by było nie tylko tanio, ale teĹź zdrowo, smacznie i etycznie – tłumaczy Lech Rostecki.

Większość towarĂłw dostępnych w ramach akcji „Uratuj Rolnika i Samego Siebie” jest rodzimego pochodzenia, lecz na kiermaszu Wnet znaleźć moĹźna takĹźe oliwę z oliwek prosto z Krety czy herbatę z „herbacianych pĂłl Batumi”. Podczas ostatniego jarmarku – wielkanocnego, ktĂłry odbył się w sobotę 23 marca, moĹźna było nabyć rĂłwnieĹź pisanki w cenie 10 złotych za sztukę. Ich wyjątkowość polegała na tym, Ĺźe mimo iĹź powstały 25 lat temu w pałacyku w Osieku koło Oświęcimia, nie zostały nadgryzione zębem czasu.

W obsługę jarmarku spółdzielczego zaangaĹźowanych jest obecnie ok. 40 osĂłb. Około 30 pojawia się jako wolontariusze do odbierania czy rozliczania zamĂłwień bądĹş obsługi klientĂłw. Ręce do pracy potrzebne są juĹź o 4.30, gdy pod zabytkową fabrykę „Koneser” podjeĹźdĹźa samochĂłd z dostawą z Ponidzia. – Teraz mamy juĹź wĂłzek widłowy, ale na początku wnosiliśmy towar na plecach – wspomina Lech Rostecki. I dodaje, Ĺźe właśnie pisze się statut spółdzielni spoĹźywcĂłw. – Dotąd juĹź dwa tysiące klientĂłw skorzystało z oferty. Będziemy chcieli zaproponować im, by przystąpili do spółdzielni – mĂłwi.

I faktycznie, wyczuwalny klimat wspĂłlnoty pozwala mieć nadzieję, Ĺźe nowy projekt nie tylko powstanie, ale takĹźe będzie miał trwały charakter. – Panuje tu dosyć rodzinna atmosfera. OprĂłcz celu ekonomicznego akcja ma cel integrujący ludzi. Obok wymiany handlowej dochodzi tu rĂłwnieĹź do wymiany poglądĂłw – mĂłwi związany z Radiem Wnet Ryszard Makowski, autor piosenki „Uratuj rolnika”, czynnie biorący udział w sobotnich spotkaniach w „Koneserze”. – Chcemy, by to, co robimy, było pewnym modelem, ktĂłry będzie moĹźna zastosować w innych miejscach. Trwają juĹź wstępne rozmowy z rolnikami spod Poznania, Krakowa czy Gdańska – dodaje Rostecki.

Idea sprzedaĹźy bezpośredniej od rolnika wydaje się niemoĹźliwa, gdyĹź musiałby on codziennie przyjeĹźdĹźać do Warszawy. A biorąc pod uwagę rejony, z jakich pochodzą oferowane dobra, m.in. Ponidzie, Kurpie czy Białuty, jest to nieopłacalne. Ale jedno jest pewne – niepotrzebny jest aĹź tak długi łańcuch dystrybucyjny, jaki obecnie proponuje rynek. Liczni pośrednicy powodują bowiem, Ĺźe cena produktu jest drastycznie wysoka, zaś sam rolnik, ktĂłrego nakład pracy jest największy, otrzymuje najmniej. Spółdzielnia spoĹźywcĂłw ma być w zamierzeniu pomysłodawcĂłw akcji „Uratuj Rolnika i Samego Siebie” jedynym pośrednikiem między rolnikami a konsumentami.

Radio w sieci

Inicjatywa jarmarku spółdzielczego odbywa się pod patronatem Radia Wnet, ktĂłre powstało przy kawiarnianym stoliku przy Francuskiej na Saskiej Kępie. Był rok 2009. Po roku funkcjonowania radiowego portalu i prĂłb telewizyjnych udało się nawiązać współpracę z Radiem Warszawa. Potem pojawiły się Poranki Radiowe. I wtedy naprawdę zaczęło się Radio Wnet – „media prawdziwie publiczne”. Ruszyła wolna antena. Wyjątkowość tej stacji polega na tym, Ĺźe oprĂłcz programĂłw porannych na bieżąco nadawanych na falach UKF powstało kilkadziesiąt stałych audycji moĹźliwych do odtworzenia w internecie. Wachlarz tematyczny programĂłw rozciąga się od publicystyki, przez historię, muzykę, po podróşe. W to nietuzinkowe przedsięwzięcie zaangaĹźowanych jest około stu osĂłb. Większa część tej grupy to przedstawiciele wolnej anteny, czyli osoby realizujące swoje audycje w radiu. – My udostępniamy im studio, antenę, realizatora. W zamian za to oni dają radiu licencję na wykorzystanie swojego programu, a sami zachowują prawa autorskie do tego, co zrobili – tłumaczy Lech Rostecki.

Jednym ze ĹşrĂłdeł utrzymania stacji jest wprowadzony niedawno „bilet Wnet”. MoĹźna zakupić go pod adresem www.biletwnet.pl. To odpowiedĹş na pytania słuchaczy, ktĂłrzy zwracali się do radia z pytaniem, jak mogliby je wesprzeć finansowo. Wcześniej twĂłrcy wolnej anteny, prĂłbując wykorzystać swoje talenty i umiejętności, robili m.in. audiobooki czy reklamy internetowe, poszukując klientĂłw i w ten sposĂłb zarabiając. Uruchomili teĹź współpracę z wydawnictwami i m.in. na jarmarkach spółdzielczych sprzedają książki uznane przez siebie za godne polecenia. Korzystając z wypracowanego dla płodĂłw rolnych modelu sprzedaĹźy, z pominięciem pośrednikĂłw pomiędzy wydawnictwem i autorem a czytelnikiem, oferują tytuły po cenie atrakcyjnej zarĂłwno dla kupującego, jak i dla wydawnictwa, ktĂłre nie musi dawać tak duĹźych upustĂłw jak w przypadku ogromnych sieci księgarskich.

W dobie unifikacji produktĂłw spoĹźywczych, kiedy raczej ogranicza się czy nawet utrudnia moĹźliwość wolnego handlu, likwiduje bazary i miejskie targowiska, a stawia kolejne wielkie galerie handlowe, warto popierać akcje typu „Uratuj Rolnika i Samego Siebie” i uczestniczyć w nich. Warto teĹź pamiętać, Ĺźe dla wszelkich form handlu powinna być wspĂłlna zasada dostępności. Konsument powinien mieć prawo wyboru między zakupem produktĂłw masowych a ekologicznych. Kupując produkt być moĹźe nieco droĹźszy, ale z wiadomego ĹşrĂłdła, kupujemy smak i zdrowie. Kupując produkt polski, przykładamy rękę do tego, byśmy wspĂłlnie się bogacili. Tymczasem wybierając zakupy w sieciach handlowych, często wspieramy przede wszystkim obcy kapitał, mniej dbając o rozwĂłj rodzimych przedsiębiorstw.

Renata Ziomek
PCh24.pl