Dodano: 24.01.08 - 20:06 | Dział: ZAOLZIE

ZAOLZIE - 88 lat po agresji

zbrojnej na Polsk─Ö


Cz─Ö┼Ť─ç I

┼Ül─ůsk Cieszy┼äski

┼Ül─ůsk Cieszy┼äski to by┼ée Ksi─Östwo Cieszy┼äskie stanowi─ůce po┼éudniow─ů dzielnic─Ö Pa┼ästwa Polan, to prastara polska ziemia, z jej ┼Ťwierkiem pokrytymi Beskidami, bogactwem w─Ögla kamiennego i poetyck─ů rzek─ů Olz─ů. Stolic─ů tej pi─Öknej i bogatej ziemi jest CIESZYN zbudowany w drugiej po┼éowie X wieku, od zarania wa┼╝ny w─Öze┼é komunikacyjny mi─Ödzy po┼éudniem, p├│┼énoc─ů, wschodem i zachodem. Nad spadzistym brzegiem Olzy, na Wzg├│rzu Zamkowym, ukryta mi─Ödzy drzewami stoi dobrze zachowana roma┼äska Rotunda z XI wieku oraz kr├│luj─ůca nad miastem Wie┼╝a Piastowska z XIV wieku. Pierwszym w┼éadc─ů tej podbeskidzkiej krainy by┼é ksi─ů┼╝─Ö Mieszko I z rodu kr├│lewskiego Piast├│w. W Lasku Miejskim stoj─ůcy pod konarami drzew pomnik, przedstawia ksi─Öcia opartego o miecz i dalekim wzrokiem wpatruj─ůcego si─Ö w zaolzia┼äsk─ů ziemi─Ö piastowsk─ů. Lud cieszy┼äski jest skromny, pilny i cierpliwy, chocia┼╝ nieraz ujarzmiany przez obcych naje┼║d┼║c├│w, to zawsze pami─Ötaj─ůcy tradycji swych przodk├│w, polskiej mowy i polskich korzeni.

Po 123 latach rozbiorowej niewoli, rozp─Ötanie 1 sierpnia 1914 roku pierwszej wojny ┼Ťwiatowej, zwiastowa┼éo nadziej─Ö na powstanie wolnego pa┼ästwa polskiego. Ju┼╝ w pierwszych dniach wybuchu wojny zgromadzi┼éo si─Ö w Cieszynie kilkuset ochotnik├│w z ca┼éego ┼Ül─ůska Cieszy┼äskiego od Polskiej Ostrawy, Bogumina, Puncowa, Karwiny, Cieszyna, Trzy┼äca, Jab┼éonkowa a┼╝ po Mosty, by w sile ok. 440, przewa┼╝nie m┼éodych m─Ö┼╝czyzn, zasili┼éo II Brygad─Ö legionist├│w. Jeszcze p├│┼║nym latem brygada ta w ci─Ö┼╝kich i krwawych walkach w Karpatach, na Wo┼éyniu, Bukowinie i Besarabii przesz┼éa sw├│j chrzest bojowy. Wolna Polska rodzi┼éa si─Ö w b├│lach i cierpieniach, za┼Ť patriotyzmem prowadzeni Cieszyniacy nie ┼╝a┼éowali dla Niej trudu ani po┼Ťwi─Öce┼ä.

Zako┼äczenie dzia┼éa┼ä wojennych w listopadzie 1918 roku nie pozwoli┼éo ┼Ťl─ůskim legionistom z┼éo┼╝enie broni. Ju┼╝ dwa miesi─ůce p├│┼║niej, w styczniu 1919 roku bronili w┼éasnej ziemi ojczystej przed czesk─ů agresj─ů militarn─ů i okupacj─ů ┼Ül─ůska Cieszy┼äskiego. W Powstaniach ┼Ül─ůskich wyr├│┼╝niali si─Ö odwag─ů i nieugi─Öto┼Ťci─ů. Z takim samym zapa┼éem w roku 1920 bronili rodz─ůc─ů si─Ö Polsk─Ö i ca┼é─ů Europ─Ö przed bolszewick─ů nawa┼é─ů. ┼Ül─ůsk Cieszy┼äski zapisa┼é si─Ö w historii or─Ö┼╝a polskiego z┼éotymi literami. Cichymi ┼Ťwiadkami 6-letnich zmaga┼ä wojennych ┼╝o┼énierzy-legionist├│w ┼Ťl─ůskich s─ů ich mogi┼éy w Mi┼éotkowie i Kostiuch├│wce, pod G├│r─ů ┼Üw. Anny i na przedpolach Warszawy, na piastowskiej ziemi zaolzia┼äskiej w Jab┼éonkowie, Stonawie, Ustroniu i wielu innych miejscach walk o ziemi─Ö swych przodk├│w.
Ludno┼Ť─ç Ziemi Cieszy┼äskiej wdzi─Öczna swoim synom za ich ofiarno┼Ť─ç dla Ojczyzny, u st├│p G├│ry Zamkowej postawi┼éa w roku 1934 dla nich wysoki obelisk z napisem : „Legionistom ┼Ül─ůzakom Poleg┼éym za Polsk─Ö„. Na monumencie znajduje si─Ö pos─ůg krocz─ůcej do przodu ┼Ül─ůzaczki – „Matki Legionist├│w” z wzniesionym mieczem w prawej r─Öce, prowadz─ůcej swoich syn├│w do walki za wolno┼Ť─ç Ojczyzny, ┼Ül─ůska i Zaolzia. To wspania┼ée dzie┼éo artystyczne wykona┼é znakomity rze┼║biarz o znaczeniu europejskim profesor Jan Raszka, polski patriota, zas┼éu┼╝ony dla Ziemi Cieszy┼äskiej. Jednak 5 lat p├│┼║niej, ju┼╝ w pierwszy dzie┼ä agresji na Polsk─Ö, Niemcy zniszczyli pomnik bez reszty. Lud nadolzia┼äskiego grodu ani po 70-ciu latach nie zapomnia┼é swej „Cieszynianki”, kt├│ra obok Wie┼╝y Piastowskiej jest symbolem Cieszyna, Zaolzia i ca┼éego ┼Ül─ůska. Z inicjatywy ┼Ťrodowisk patriotyczno-niepodleg┼éo┼Ťciowych zosta┼é odbudowany monument, z kt├│rego NIKE ┼Ül─ůska wskazuje na lewy brzeg rzeki Olzy, jakoby chcia┼éa prawym ramieniem przygarn─ů─ç Zaolzie z powrotem do Macierzy.

Morderstwa czeskich ┼╝o┼édak├│w na polskiej ludno┼Ťci dzia┼éy si─Ö na ca┼éym terenie napadni─Ötego ┼Ül─ůska Cieszy┼äskiego, od Bogumina po Jab┼éonk├│w, od Trzanowic i ┼ü─ůk a┼╝ po Skocz├│w. Jednak najbardziej bestialsko zachowali si─Ö Czesi w STONAWIE, zwanej r├│wnie┼╝ Katyniem Zaolzia.
Z karty dziejowej: pierwsza wzmianka historyczna o Stonawie pochodzi z 1388 roku. Z pierwotnie rolniczej wioski pod koniec XIX wieku sta┼éa sie wiosk─ů rolniczo-przemys┼éow─ů i przemys┼éow─ů. Fakt, ┼╝e Stonaw─Ö zamieszkiwali w g┼é├│wnej mierze Polacy, t┼éumaczy przewag─Ö w ┼╝yciu politycznym gminy polskich stronnictw narodowych, jak Zwi─ůzek ┼Ül─ůskich Katolik├│w, Polskie Stronnictwo Ludowe, i Polska Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza. Przewa┼╝a┼éo wyznanie rzymsko-katolickie. Oko┼éo 3\4 mieszka┼äc├│w by┼éo katolikami, niespe┼éna 1\4 ewangelikami a.w. Budynek ko┼Ťcio┼éa katolickiego znajdowa┼é si─Ö ju┼╝ w XVIII wieku, za┼Ť ewangelicki wybudowano w drugiej po┼éowie lat trzydziestych.

Stonawa nie zapomni!
Nie zapomni Cieszyn i Skocz├│w!
Nie zapomni Zaolzie i ┼Ül─ůsk Cieszy┼äski!
NIE ZAPOMNI NARÓD POLSKI!


Cz─Ö┼Ť─ç II

Zdrada, napad zbrojny, tragedia Stonawy i Zaolzia

W XX stuleciu Polska pad┼éa ofiar─ů trzech agresji bez wypowiedzenia wojny; trzy razy zosta┼éo z┼éamane prawo mi─Ödzynarodowe : w roku 1919 przez Czech├│w, w roku 1939 przez Niemc├│w i Rosj─Ö Sowieck─ů. By lepiej zrozumie─ç tragedi─Ö Stonawy i czeskiej agresji w og├│le, warto przypomnie─ç zachowanie si─Ö wojsk zaborczych wzgl─Ödem polskich ┼╝o┼énierzy i ludno┼Ťci cywilnej. Zacznijmy od agresji niemieckiej. Brutalno┼Ť─ç faszystowskich wojsk niemieckich jest na og├│┼é znana. Ju┼╝ w pierwszych dniach wojny dopuszczali si─Ö masowego gwa┼étu na ┼╝o┼énierzach w niewoli a szczeg├│lnie na ludno┼Ťci cywilnej, to jest polskich patriotach, znajduj─ůcych si─Ö na listach pi─ůtej kolumny niemieckiej oraz trzeciej kolumny czeskiej. Agresja bolszewicka by┼éa gorsza od niemieckiej. Rabunki i gwa┼éty by┼éy cz─Östo dzie┼éem grup mniejszo┼Ťci narodowo┼Ťciowych, przede wszystkim pochodzenia ┼╝ydowskiego, zwi─ůzanych ju┼╝ przed wojn─ů z sowieckim wywiadem wojskowym, cywilnym i NKWD. Masowych morderstw na 22 tysi─ůcach polskich oficer├│w w Katyniu, Miednoje i innych miejscach zag┼éady dokonano dopiero p├│┼║niej. By┼éy one rezultatem chorobliwej nienawi┼Ťci bolszewik├│w do narodowej i katolickiej Polski oraz odwetem Stalina za przegran─ů ofensyw─Ö nad Wis┼é─ů w roku 1920.
Bior─ůc pod uwag─Ö d┼éugoletni─ů wsp├│┼éprac─Ö niemieckiego gestapo i sowieckiego NKWD, dw├│ch identycznych socjalistycznych organizacji zbrodniczych, mo┼╝na z du┼╝ym prawdopodobie┼ästwem przypuszcza─ç, ┼╝e masowe morderstwa na polskich oficerach oraz polskiej inteligencji w og├│le, zosta┼é zawarty mi─Ödzy ju┼╝ wspomnianymi organizacjami politycznymi zaraz po spotkaniu wojsk niemieckich i bolszewickich nad Bugiem. Zreszt─ů, spotkania gestapo i NKWD w Krakowie i Zakopanem nie s─ů tajemnic─ů. Zbrodni dokonali bolszewicy, za┼Ť Niemcy w procesie norymberskim na temat Katynia, we w┼éasnym interesie, nabrali wody do ust.

Ju┼╝ 7 tygodni (73 dni) po zako┼äczeniu straszliwej I wojny ┼Ťwiatowej, kiedy ucich┼éy dymi─ůce dzia┼éa a narody Europy zacz─Ö┼éy oddycha─ç ┼Ťwie┼╝ym powietrzem wolno┼Ťci, Po┼éudniowa Polska zostaje zagro┼╝ona ze strony tak zwanego „bratniego” narodu s┼éowia┼äskiego. Dzie┼ä 23 stycznia 1919 jest dniem czeskiej agresji na Polsk─Ö.
W ten to pami─Ötny czwartek, rozleg┼éy si─Ö mro┼║nym zimowym rankiem, o godzinie si├│dmej, strza┼éy z r─Öcznej i maszynowej broni. Dobrze przygotowane do napa┼Ťci czeskie wojsko (legioni┼Ťci) o pi─Öciokrotnej liczebnej przewadze nad wojskiem polskim, uderzy┼éo na po┼éudniow─ů granice Polski, na ┼ÜL─äSK CIESZY┼âSKI. Zachowa┼éy si─Ö zdj─Öcia i wypowiedzi naocznych ┼Ťwiadk├│w, kt├│re wiarygodnie i obiektywnie odtwarzaj─ů scenariusz czeskiej agresji w pierwszych dniach wojny (znajdziemy w IV cz─Ö┼Ťci).
Brutalno┼Ť─ç czeskich ┼╝o┼édak├│w by┼éa bezprecedensowa, cz─Östo dziksza i bardziej bezwzgl─Ödna od faszysto-bolszewik├│w 20 lat p├│┼║niej. Czesi nie brali je┼äc├│w do niewoli lecz bez wyj─ůtku mordowali ich na miejscu: zazwyczaj strzelali w g┼éow─Ö, cz─Ö┼Ťciej jednak przebijali ofiary bagnetem. Dotyczy┼éo to r├│wnie┼╝ rannych i konaj─ůcych ┼╝o┼énierzy. Masarykowscy ┼╝o┼édacy katowali r├│wnie┼╝ ludno┼Ť─ç cywiln─ů i to bez r├│┼╝nicy - kobiety (ci─Ö┼╝arne), starc├│w a nawet dzieci. Martwe ofiary z regu┼éy obrabowywano; ┼╝o┼énierzom ┼Ťci─ůgano buty i spodnie, zabierano wszystkie warto┼Ťciowe rzeczy. Ten sam los spotyka┼é osoby cywilne.

Z analizy por├│wnawczej trzech wspomnianych napad├│w na Polsk─Ö wynika, ┼╝e zachowanie Czech├│w by┼éo najpodlejsze i najbrutalniejsze. Zbrodniarze niemieccy zostali os─ůdzeni przez Trybuna┼é Mi─Ödzynarodowy w Norymberdze. Komunistyczni zbrodniarze ze Zwi─ůzku Radzieckiego i satelitarnych republik „ludowych” jeszcze ci─ůgle czekaj─ů na Trybuna┼é Norymberga II. Do procesu dot─ůd doj┼Ť─ç nie mog┼éo, poniewa┼╝ cz─Ö┼Ť─ç tych przest─Öpc├│w „wyemigrowa┼éa” do pa┼ästw zachodnich lub Palestyny, co uniemo┼╝liwi┼éo ich ┼Ťciganie. Czechom uda┼éo si─Ö, dzi─Öki maso┼äsko-bolszewickim rz─ůdom w Polsce, ich zbrodnie z roku 1919 przemilcze─ç. Czy┼╝by masarykowski „humanizm” oraz beneszowska „demokracja” a┼╝ tak o┼Ťlepi┼éa Wag─Ö Sprawiedliwo┼Ťci ? My┼Ťl─Ö raczej, ┼╝e „kruk krukowi oka nie wydziobie”.

Podb├│j teren├│w polskich, w─Ögierskich i niemieckich planowa┼é Masaryk ju┼╝ z pocz─ůtkiem 1918 roku, kiedy rozpad Austrii stawa┼é si─Ö by─ç nie do powstrzymania. On sam opracowa┼é strategi─Ö czeskiego opanowania ca┼éego ┼Ül─ůska Cieszy┼äskiego a┼╝ po rzek─Ö Bia┼ék─Ö razem z miastem Bielsko-Bia┼éa. Benesz natomiast, jako prawy syjonista, sformu┼éowa┼é taktyk─Ö dzia┼éania, w my┼Ťl kt├│rej nale┼╝a┼éo bezwzgl─Ödnie zniszczy─ç wszystko, co sta┼éo na drodze do zdobycia i utrzymania zdobytego terenu polskiego. Z rozkazu Masaryka, agresj─Ö przeciw Polsce przeprowadzi┼é degenerat p┼ék Sznejdarek, za co p├│┼║niej pr├│cz najwy┼╝szych odznacze┼ä pa┼ästwowych, jako godny syn narodu czeskiego, zosta┼é mianowany genera┼éem.
Pr├│cz trzech g┼é├│wnych zbrodniarzy wojennych przeciw Narodowi Polskiemu: Hitlerowi, Stalinowi i Masarykowi, nie wolno nam zapomina─ç o Leninie, Tuchaczewskim, Trockim, Himmlerze, Beneszu, Heinrichu, Berii, Sznejdarku, za┼Ť w okupowanej Polsce o Bermanie, Bierucie i innych zbrodniarzach przeciw ludzko┼Ťci.

Odpowied┼║ na pytanie, dlaczego post─ůpi┼é tak s┼éowia┼äski nar├│d czeski wzgl─Ödem, ┼╝yczliwego im, Narodu Polskiego, znajduje si─Ö w pilnie strze┼╝onych tajnych archiwach w Pradze. Czesi, do pewnego stopnia zgermanizowani S┼éowianie, o czym ┼Ťwiadczy ich zachowanie, kultura i dialekt, knuli przeciw Kr├│lestwu Polskiemu ju┼╝ od czasu Przemy┼Ťlid├│w. Jedn─ů z przyczyn ich post─Öpowania by┼éa mocna polska konkurencja polityczna i militarna, zazdro┼Ť─ç polskiej kultury oraz mania wielkomocarstwowo┼Ťci w Europie ┼Ürodkowej.
Przed 300 laty, po kl─Ösce na Bia┼éej G├│rze, Czesi trac─ůc swoj─ů pa┼ästwowo┼Ť─ç, nie zdobyli si─Ö na transformacj─Ö my┼Ťlenia narodowego i uwolnienia si─Ö od manii antypolsko┼Ťci. Megalomaniczny Masaryk├│w mesjanizm by┼é zwr├│cony na po┼éudnie i wsch├│d, za┼Ť „wielkie pa┼ästwo czeskie” mog┼éo powsta─ç tylko poprzez po┼é─ůczenie S┼éowacji do wsp├│lnej republiki Czecho-slowackiej, poszerzonej o zagarni─Öte ziemie polskie, w─Ögierskie i niemieckie. Temu celowi przy┼Ťwieca┼é rusofilizm oraz idea panslawizmu. W praktyce chodzi┼éo o powstanie mocarstwowego pa┼ästwa czeskiego na niekorzy┼Ť─ç przede wszystkim Polski, ze wsp├│ln─ů granic─ů czesko-rosyjsk─ů i pod patronatem Moskwy. Aby usprawiedliwi─ç agresj─Ö przeciw Polsce, Masaryk u┼╝y┼é chwytu tak zwanego „prawa historycznego” do ziem korony ┼Ťw. Wac┼éawa. Po przegranej bitwie na Bia┼éej G├│rze, Czechy i Morawa sta┼éy si─Ö na 300 lat prowincjami Cesarstwa Austriackiego, a to z kolei by┼éo spadkobierc─ů ┼Üwi─Ötego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Gdyby trzyma─ç si─Ö konsekwentnie masarywskiego „prawa historycznego”, to samodzielna pa┼ästwowo┼Ť─ç czeska nie mia┼éaby ┼╝adnego uzasadnienia, za┼Ť Czechy i Morawa powinny pozosta─ç po dzie┼ä dzisiejszy prowincjami austriackimi.

Do roku 1917 Masaryk i Benesz stali zreszt─ů na gruncie wiecznego zwi─ůzku Czech z Austri─ů. Jakiekolwiek mrzonki o niepodleg┼éo┼Ťci uwa┼╝ali za szkodliwe dla ziem czeskich. Obaj zarzucali W─Ögrom pr├│b─Ö podkopywania monarchii na szkod─Ö rodu Habsburg├│w. Tekst ten znajdziemy w ksi─ů┼╝ce Benesza „Le probleme Austrichien et la question Tcheche”.
Czeska pa┼ästwowo┼Ť─ç powsta┼éa dzi─Öki pokojowemu programowi prezydenta USA Wilsona, z dnia 22 stycznia 1918 roku, m├│wi─ůcemu o prawie samostanowienia narod├│w. Masarykowi nie uda┼éo si─Ö uchroni─ç monarchii austriackiej przed rozpadem i urzeczywistni─ç czeskiej autonomii w ramach monarchii. Republika Czecho-s┼éowacka nie powsta┼éa wi─Öc z woli Masaryka, zwanego p├│┼║niej „prezydentem oswobodzicielem”.

Od pocz─ůtku roku 1918 mo┼╝na zauwa┼╝y─ç coraz wyra┼║niej antypolski, a p├│┼║niej antyw─Ögierski i antyniemiecki kurs w polityce Masaryka. Ten to psychopatyczny nacjonalista o chorobliwej megalomanii i zak┼éamaniu prowokowa┼é napi─Öcia i niepokoje w Sudetach oraz na po┼éudniowej granicy Polski i w ten spos├│b przygotowywa┼é otwart─ů agresj─Ö. Czy┼╝by nieprawe ┼éo┼╝e a┼╝ tak mog┼éo zmieni─ç charakter cz┼éowieka? Benesz ┼╝─ůda┼é ca┼éej Ma┼éopolski, a otrzyma┼é Ru┼Ť Podkarpack─ů.

Pod koniec 1918 roku bolszewicka nawa┼éa przygotowywa┼éa si─Ö do rozbicia nowo tworz─ůcego si─Ö pa┼ästwa polskiego, aby „po polskim trupie” przej┼Ť─ç do rewolucyjnych Niemiec. J├│zef Pi┼ésudski troch─Ö naiwnie zaufa┼é Czechom i skierowa┼é znaczne si┼éy militarne z po┼éudniowej granicy Polski na wsch├│d przeciw bolszewikom. Tuchaczewski powr├│ci┼é do Moskwy ze z┼éaman─ů szabl─ů. Po zwyci─Östwie Polski nad Armi─ů Czerwon─ů Lord d Abernon uzna┼é t─Ö walk─Ö „za osiemnast─ů decyduj─ůc─ů bitw─Ö ┼Ťwiata”. Sympatie Czech├│w by┼éy w├│wczas wyra┼║nie po stronie bolszewik├│w, blokuj─ůc mi─Ödzy innymi dow├│z broni z Francji do Polski. W─Ögrom, kt├│rzy ┼Ťpieszyli z pomoc─ů Polsce, Czesi zabronili przej┼Ťcia przez S┼éowacj─Ö. Podobnie by┼éo zreszt─ů w roku 1956, kiedy Czesi wstrzymali polskie transporty z krwi─ů i lekami do walcz─ůcego Budapesztu.

Dnia 28 lipca 1920 dyktatem Rady Ambasador├│w w belgijskim mie┼Ťcie Spa przypiecz─Ötowano niewol─Ö Zaolzia, Orawy i Spisza. Ignacy Jan Paderewski, zmuszony do akceptacji dyktatu wni├│s┼é protest przeciw aktowi czeskiej zdrady wobec Narodu Polskiego.
Pi┼ésudskiemu by┼éo trudno zrozumie─ç pod┼éo┼Ť─ç i k┼éamstwo „humanisty” Masaryka, za┼Ť o czeskiej agresji napisa┼é : „Z Czechami mieli┼Ťmy dwie sprawy sporne: o wschodni ┼Ül─ůsk, specyficznie ┼Ül─ůsk Cieszy┼äski, oraz obszar Spisza i Orawy. Prowincje te zamieszkiwa┼éa ludno┼Ť─ç czysto polska o g┼é─Öbokiej ┼Ťwiadomo┼Ťci narodowej. Daj─ůc wiar─Ö deklaracjom Masaryka i wyra┼║nym zapewnieniom rz─ůdu praskiego, kt├│ry wielokrotnie przyzna┼é nasze prawa do kwestionowanych obszar├│w, pozostawi┼éem na tych terenach jedynie drobne jednostki wojskowe. Uwa┼╝am t─Ö niespodziewan─ů napa┼Ť─ç za nieopisan─ů zdrad─Ö ze strony Czech├│w”.
Zosta┼éa brutalnie pogwa┼écona zasada samostanowienia narod├│w. Dyktat w Spa zosta┼é przygotowany czesk─ů agresj─ů na Polsk─Ö (fakty dokonane), ich oszustwem, intrygami i pod┼éo┼Ťci─ů. Z drugiej strony naiwno┼Ť─ç i ┼éatwowierno┼Ť─ç dyplomat├│w angielskich, ┼╝ydomasoneria, kt├│rej Masaryk i Benesz byli cz┼éonkami, ale przede wszystkim g┼é├│wny adwokat Czech├│w, minister spraw zagranicznych lewackiego rz─ůdu francuskiego, wp┼éywowy mason Georges Bonnet, przechylili szal─Ö na korzy┼Ť─ç Czech├│w.
Cynizm i pod┼éo┼Ť─ç czeskiej polityki uzupe┼énia odezwa do ludno┼Ťci polskiego Zaolzia: „Bracia! Ze wzgl─Öd├│w gospodarczych i komunikacyjnych nam przyznano ten zamieszka┼éy przez Was skrawek ziemi (...). Wy na tym skrawku ziemi zachowacie nadal sw─ů narodowo┼Ť─ç (...). Nie chcemy Was wynaradawia─ç. Chcemy szanowa─ç Wasz─ů tradycj─Ö i odr─Öbno┼Ť─ç, ┼╝y─ç z Wami jako wolni z wolnymi, r├│wni z r├│wnymi”.
Masarykowsko-beneszowska antypolska polityka nie ograniczy┼éa si─Ö tylko do sfery dyplomatycznej i militarnej. Finansuj─ůc ukrai┼äsk─ů irredent─Ö i parti─Ö komunistyczn─ů, Czesi organizowali na polskich terenach sabota┼╝e, napady, siali niepok├│j i nienawi┼Ť─ç mi─Ödzy grupami etnicznymi.

Cz─Ö┼Ť─ç III

Okupacja Zaolzia

Czechos┼éowacja by┼éa sztucznym tworem, niewypa┼éem Traktatu Wersalskiego. Prawie po┼éow─Ö mieszka┼äc├│w stanowili obywatele nie czeskiego pochodzenia: byli to S┼éowacy, Niemcy, Polacy, W─Ögrzy, Rusini, Cyganie i ┼╗ydzi. Jan Potocka, czeski filozof i fenomenolog, wr├│┼╝y┼é czeskiemu nacjonalizmowi j─Özykowemu, opartemu na wymuszonej asymilacji, niefortunny koniec. Ubolewa┼é r├│wnie┼╝ nad czesk─ů zdrad─ů wobec S┼éowak├│w; Masaryk obiecywa┼é im autonomi─Ö a przekszta┼éci┼é S┼éowacj─Ö w koloni─Ö. Umowy Pitsburskie, zawarte mi─Ödzy Masarykiem a gen. dr Stefanikiem, przedstawicielem S┼éowak├│w, Czesi nie zrealizowali. Wskutek samolotowego „wypadku”, podobnie jak 20 lat p├│┼║niej u genera┼éa Sikorskiego, Masaryk uciszy┼é Stefanika na zawsze. Inny czeski filozof, Emanuel Radl, podobnie jak Potocka, widzia┼é przysz┼éo┼Ť─ç czeskiego pa┼ästwa w rezygnacji z tradycyjnego czeskiego nacjonalizmu j─Özykowego na rzecz pa┼ästwa narodowego, co by oznacza┼éo wycofanie si─Ö z okupowanych teren├│w ┼Ül─ůska Cieszy┼äskiego i cz─Ö┼Ťci Sudet├│w.

Pierwsza okupacja Zaolzia, w latach 1919 - 1938, by┼éa ci─Ö┼╝k─ů pr├│b─ů dla miejscowej ludno┼Ťci polskiej. Czeskie pa┼ästwo policyjne, zamiast obiecywanego „braterstwa i wolno┼Ťci” wprowadzi┼éo polityk─Ö gwa┼étu, terroru i prze┼Ťladowa┼ä. Ludno┼Ť─ç polska pr├│bowa┼éa si─Ö bezskutecznie broni─ç. Zrozpaczona, kierowa┼éa wzrok w kierunku Ojczyzny, przypominaj─ůc s┼éowa marsza┼éka Pi┼ésudskiego; „POLSKA WAS NIGDY NIE ZAPOMNI”! I Polska nie zapomnia┼éa!
Benesz, prezydent Czechos┼éowacji, widz─ůc bankructwo swojej polityki, z w┼éasnej inicjatywy odda┼é w roku 1938 Zaolzie, Polsce (list Benesza do prezydenta Mo┼Ťcickiego).
Pocz─ůtek rozpadu Czechos┼éowacji, przy┼Ťpieszony p├│┼║niej uk┼éadem monachijskim, znajdujemy ju┼╝ w roku 1919 w postaci agresji przeciw Polsce i okupacji Zaolzia oraz w rozpadzie wewn─Ötrznym republiki, spowodowanym szowinistycznym podej┼Ťciem do mniejszo┼Ťci narodowo┼Ťciowych. Od Czech├│w oczekiwano gotowo┼Ťci obrony granic, do kt├│rej si─Ö od d┼éu┼╝szego czasu przygotowywali. Tak si─Ö jednak nie sta┼éo. 21 wrze┼Ťnia 1938 roku na tajnym spotkaniu z generalicj─ů i cz┼éonkami rz─ůdy, Benesz oznajmi┼é kapitulacj─Ö republiki. W dzie┼ä p├│┼║niej, przed udaniem si─Ö na emigracj─Ö Benesz po┼Ťrednio przyzna┼é si─Ö do fiaska swojej polityki i po┼╝egna┼é si─Ö s┼éowami: „ Ziemie historyczne musz─ů ust─ůpi─ç terytorium narodowemu. My, Czesi, musimy pozby─ç si─Ö swej fikcji „historycznego prawa”. Celem ma by─ç pojednanie wewn─Ötrzne, kt├│re da nam szersze podstawy moralne. Uk┼éad monachijski, inspirowany czesk─ů nacjonalistyczn─ů polityk─ů, zosta┼é zawarty kosztem Polski. Jak wynika z listu zaufanego ministra prezydenta Neczesa, Benesz, siedz─ůc tradycyjne na dw├│ch krzes┼éach, odda┼é Niemcom Sudety jeszcze przed uk┼éadem monachijskim i to samo zamy┼Ťla┼é zrobi─ç z Zaolziem.

Drug─ů wojn─Ö ┼Ťwiatow─ů i niemieck─ů okupacj─Ö ziem polskich wykorzystywali Czesi na dwa sposoby. Donosicielstwo, wsp├│┼épraca z policj─ů, z gestapo i NSDAP oznacza┼éy dla setek Polak├│w na Zaolziu egzekucj─Ö, obozy koncentracyjne, wysiedlenia i przymusowe prace w Niemczech. R├│wnie┼╝ na arenie mi─Ödzynarodowej Benesz nie zaprzesta┼é Polski prze┼Ťladowa─ç (dzisiejszy antypolonizm): przebywaj─ůc w Moskwie w dniach 12 - 14 grudnia l943 w rozmowie ze Stalinem i Mo┼éotowem wyra┼╝a┼é si─Ö o Polsce i o Polakach bardzo niekorzystnie.

Rok 1945 - druga okupacja Zaolzia

Benesz otrzyma┼é Zaolzie w roku 1945 od Stalina, w zamian za wierne s┼éu┼╝by, donosicielstwo, szpiegostwo i wsp├│┼éprac─Ö z NKWD. W odr├│┼╝nieniu od pierwszej, druga okupacja Zaolzia opiera┼éa si─Ö ju┼╝ nie na „prawie historycznym”, lecz na prawie stalinowskim. Benesz niczego nie zmieni┼é w masarykowej polityce nacjonalizmu j─Özykowego. Po wojnie Czesi zagrabili ca┼éy maj─ůtek polskich organizacji, rozpocz─Ö┼éy si─Ö zn├│w prze┼Ťladowania, szykany i wymuszana asymilacja Polak├│w. Ten stan rzeczy pod os┼éon─ů „demokracji” i Unii Europejskiej trwa po dzie┼ä dzisiejszy. Czesi zamykaj─ů polskie szko┼éy, jak np. przed rokiem starali si─Ö to zrobi─ç w Trzy┼äcu, gdzie poprzez tak zwan─ů restrukturyzacj─Ö, chciano nak┼éoni─ç cz─Ö┼Ť─ç polskich dzieci do zaniechania nauki w polskiej szkole. Masarykowsko-beneszowsko-uhlirzowski szowinizm, szczeg├│lnie w┼Ťr├│d czeskich nauczycieli i urz─Ödnik├│w trwa nadal, jest tylko perfidniejszy i bardziej wyrachowany. Zmiany w polepszeniu stosunk├│w polsko – czeskich tak d┼éugo nie mo┼╝emy oczekiwa─ç, dop├│ki zakorzeniony i tradycyjny nacjonalizm pozostanie nieod┼é─ůczn─ů cz─Ö┼Ťci─ů czeskiej kultury. Problem Zaolzia stoi w drodze bli┼╝szej wsp├│┼épracy mi─Ödzy narodem polskim i czeskim.
Jestem pewien, ┼╝e historia si─Ö powt├│rzy a jutrzenka swobody zab┼éy┼Ťnie nad zaolzia┼äsk─ů krain─ů, za┼Ť pie┼Ť┼ä Kubisza melodi─ů po┼é─ůczy oba brzegi Olzy.

Cz─Ö┼Ť─ç IV

Co widzieli i wypowiadali naoczni ┼Ťwiadkowie

W pami─Ötnym 1919 roku stonawskie pola zosta┼éy zroszone obficie polsk─ů krwi─ů. Tu oraz w s─ůsiednich Olbrachcicach m┼éodzi ┼╝o┼énierze z pu┼éku piechoty ziemi wadowickiej toczyli ci─Ö┼╝kie zmagania z czeskim naje┼║d┼║c─ů. Kilkudziesi─Öciu Polak├│w pad┼éo. Ale dalece nie wszyscy w walce. Spo┼Ťr├│d dwudziestu zabitych, kt├│rych cia┼éa z┼éo┼╝ono w zbiorowej mogile na cmentarzu w Stonawie, przyt┼éaczaj─ůca wi─Ökszo┼Ť─ç to ofiary mordu. Dopu┼Ťcili si─Ö go pewni bezkarno┼Ťci, nieznani z imienia i nazwiska czescy ┼╝o┼édacy (rozkaz Masaryka i Benesza). Byli m┼Ťciwi i okrutni, pa┼éali ┼╝─ůdz─ů odwetu za to, ┼╝e Polacy, tak┼╝e miejscowi, odwa┼╝yli si─Ö stan─ů─ç w obronie ojczystego domu. Zabijali rannych i bezbronnych.
Zabijano nie tylko ┼╝o┼énierzy. W rodzinnym grobie na cmentarzu przy starym ko┼Ťciele w Olbrachcicach spocz─ů┼é siedemnastoletni zaledwie Franciszek Palowski. Mieszka┼é za Rakowcem. Niedaleko jego domu ci─ůgn─Ö┼éa w niedziel─Ö 26 stycznia 1919 roku, czeska tyraliera. Sz┼éa stopem wycofuj─ůcych si─Ö polskich ┼╝o┼énierzy. Franek, mimo zakazu rodzic├│w, pobieg┼é wraz z r├│wie┼Ťnikami za nimi. Schroni┼é si─Ö przed atakuj─ůcymi w przylegaj─ůcych do gospody G┼éombka zabudowaniach gospodarczych. Zosta┼é zak┼éuty bagnetem. Morduj─ůc ch┼éopca, czescy ┼╝o┼énierze krzyczeli „Ty polska svinie!”.
Poleg┼éych i pomordowanych w Stonawie kaza┼é zwie┼║─ç na cmentarz proboszcz miejscowej parafii, ks. Franciszek Krzystek. Ryzykowa┼é, gdy┼╝ poszukiwali go czescy ┼╝o┼énierze. Cia┼éa pomordowanych by┼éy sk┼éute bagnetami, nosi┼éy ┼Ťlady uderze┼ä kolbami karabin├│w, a cz─Ö┼Ť─ç zosta┼éa pozbawiona odzie┼╝y, bielizny i but├│w. Z inicjatywy ksi─Ödza zebrano w┼Ťr├│d mieszka┼äc├│w troch─Ö odzie┼╝y, w kt├│re ubrano nagie cia┼éa. Ks. F. Krzystek zadba┼é r├│wnie┼╝ o dokumentacj─Ö fotograficzn─ů. Zdj─Öcia wszystkich ofiar wykona┼é fotograf z Frysztatu, Leo Beer.
Ju┼╝ w 1919 roku ustawiono na zbiorowej mogile krzy┼╝ z tablic─ů, na kt├│rej umieszczono w 1934 roku napis :

PRZECHODNIU, POWIEDZ POLSCE, TU LEŻYM, JEJ SYNY, PRAWOM JEJ DO OSTATANIEJ POSŁUSZNI GODZINY!

To było wszystko, co dało się zrobić w ówczesnych warunkach.
Przez kilkana┼Ťcie mi─Ödzywojennych lat, z powod├│w politycznych nie mog┼éo by─ç w Republice mowy o ujawnieniu pe┼énej prawdy o wydarzeniach ze stycznia 1919 roku. Dokumentowanie zbrodni rozpocz─Öto do┼Ť─ç wcze┼Ťnie, za┼Ť ks. F. Krzystek zadba┼é nie tylko o zdj─Öcia z tych strasznych wydarze┼ä. W zespole akt „Rady Narodowej Ksi─Östwa Cieszy┼äskiego„ zachowa┼é si─Ö jego r─Ökopis z 8 lutego 1919 roku. Opisa┼é te┼╝ zakatowanego na ┼Ťmier─ç rannego w nog─Ö ┼╝o┼énierza, kt├│ry le┼╝a┼é przy drodze w Stonawie. Inna relacja jest nast─Öpuj─ůca: „Mietus, sekretarz w dworze zamku w Stonawie i jego ┼╝ona opowiadaj─ů i za┼Ťwiadcz─ů, ┼╝e nieranny legionista szed┼é be┼╝ broni ku czeskiemu ┼╝o┼énierzowi, aby si─Ö podda─ç, bo uciec ju┼╝ by┼éo niemo┼╝liwe. Ten czeski ┼╝o┼énierz wzi─ů┼é go za szop─Ö i tam go ┼╝aden ju┼╝ nie widzia┼é wyj┼Ť─ç, a w poniedzia┼éek znaleziono tego legionist─Ö przebodni─Ötego za szop─ů”. Warto┼Ť─ç zeznania naocznego ┼Ťwiadka ma zdanie ko┼äcowe dokumentu : „W Stonawie le┼╝y w masowym grobie 21 bohater├│w legionist├│w, a nie przesadzam, kiedy twierdz─Ö, ┼╝e niemal wszyscy zostali dobijani od czeskich ┼╝o┼énierzy”. Jedno ze zdj─Ö─ç w archiwum przedstawia nam 20 ofiar z┼éo┼╝onych szeregiem na cmentarzu w Stonawie. „S─ů to polscy legioni┼Ťci z 12 pu┼éku wadowickiego z powiatu bielskiego, kt├│rzy z wyj─ůtkiem mo┼╝e trzech, zostali dobici kolbami przez Czech├│w. Czaszki s─ů zdruzgotane, wszyscy maj─ů ran─Ö w sercu, zadan─ů przez kul─Ö karabinu przy┼éo┼╝onego do samych piersi, albo przebici bagnetem”. Dalej; „Widzimy tu ┼╝o┼énierzy bez but├│w i bez munduru, tylko w bieli┼║nie. To czescy ┼╝o┼énierze rozebrali czterech zabitych legionist├│w do naga i tak zostawili na drodze publicznej przez dwa dni. Trzem ofiarom ┼Ťci─ůgn─Öli czescy ┼╝o┼énierze wobec przypatruj─ůcej sie publiczno┼Ťci na cmentarzu buty i spodnie, a po┼éo┼╝ywszy przy trupach 28 cent├│w m├│wili : tu macie 28 krejcar├│w za te kalhoty i buty. Zdobycz wzi─Öli z sob─ů. Ks. proboszcz Krzystek i p. Karol Brz├│zka podarowali dla tych ofiar bielizn─Ö, aby popkry─ç ich nago┼Ť─ç”. W dalszym ci─ůgu podano w artykule przyk┼éady zbrodni wraz z informacj─ů, ┼╝e przekazano je do wiadomo┼Ťci komisji alianckiej.

Cz─Ö┼Ť─ç V

Akt końcowy

Warunki do uczczenia pami─Öci ofiar w Stonawie powsta┼éy dopiero po odzyskaniu przez Polsk─Ö Zaolzia. Dok┼éadnie w dwudziest─ů rocznic─Ö krwawych wydarze┼ä, 26 stycznia 1939, po┼Ťwi─Öcone poleg┼éym i pomordowanym nabo┼╝e┼ästwo odby┼éo si─Ö w miejscowym ko┼Ťci├│┼éku ewangelickim. O cenie i wymowie przelanej krwi m├│wi┼é ks. senior K. Teper z B┼é─Ödowic. G┼é├│wne uroczysto┼Ťci ┼╝a┼éobne odby┼éy sie natomiast w niedziel─Ö, 29 stycznia 1939 roku. Po nabo┼╝e┼ästwie w ko┼Ťciele katolickim ruszy┼é poch├│d na cmentarz. Na zbiorowym grobie wie┼äce z┼éo┼╝y┼éa delegacja pu┼éku piechoty wadowickiej, w┼éadze wojew├│dzkie, powiatowe, gminy, organizacje spo┼éeczne i zwi─ůzki wyznaniowe. Nast─Öpnie odby┼éa si─Ö w Domu Katolickim ┼╝a┼éobna akademia.
Ani w czasie hitlerowskiej okupacji, ani w czasie panowania komunizmu nie by┼éo warunk├│w do wyra┼╝ania ho┼édu ofiarom agresji, a sam czeski najazd zosta┼é wykre┼Ťlony z podr─Öcznik├│w historii. Tak by┼éo do tak zwanej „aksamitnej rewolucji”, kt├│ra utorowa┼éa drog─Ö do zniesienia cenzury i liberalizacji stosunk├│w, tak┼╝e narodowo┼Ťciowych. Wykorzystuj─ůc powsta┼ée mo┼╝liwo┼Ťci doc. dr Jan Pyszko z Bazylei, Zaolziak, syn ziemi cieszy┼äskiej, wyst─ůpi┼é z inicjatyw─ů uporz─ůdkowania i rekonstrukcji zbiorowego grobu na cmentarzu w Stonawie i pokry┼é zwi─ůzane z tym koszty. Ci, kt├│rzy oddali tu ┼╝ycie w obronie polskiego ┼Ül─ůska Cieszy┼äskiego, uzyskali godne ich ofiary miejsce. Nazwiska trzynastu spo┼Ťr├│d, kt├│re zapisano w ksi─Ödze parafialnej, zosta┼éy wyryte na pomniku. Personali├│w pozosta┼éych siedmiu nie uda┼éo si─Ö ustali─ç. Na terenie ┼Ül─ůska Cieszy┼äskiego znajduj─ů si─Ö rozsiane groby oko┼éo 250 ofiar polskich patriot├│w, broni─ůcych ich Ojczyzny, bestialsko zamordowanych przez czeskich ┼╝o┼édak├│w.

Zwi─ůzane z rekonstrukcj─ů mogi┼éy prace zako┼äczono jesieni─ů 1995 roku. Zn├│w, podobnie jak w 1939 roku, odby┼éa si─Ö ┼╝a┼éobna uroczysto┼Ť─ç. Urz─ůdzono j─ů w niedziel─Ö 22 pa┼║dziernika z licznym udzia┼éem mieszka┼äc├│w i przedstawicieli w┼éadz. Z Wadowic przyby┼éa kilkuosobowa delegacja z pani─ů Prezydent miasta na czele. Przemawiali burmistrz in┼╝. Andrzej Feber i prezes Ko┼éa Miejscowego PZKO w Stonawie Bogdan Prymus.
Tego┼╝ dnia odby┼éo si─Ö w Domu PZKO spotkanie wspomnieniowe, podczas kt├│rego przem├│wienie wyg┼éosi┼é fundator doc. dr Jan Pyszko, konsul generalny RP w Ostrawie Piotr Szwarc, oraz bezpo┼Ťredni organizatorzy imprezy w osobach J├│zefa Kazika i W┼éadys┼éawa Ga┼éuszki i inni.

Chroni─ç od zapomnienia wa┼╝ne wydarzenia dziejowe jest powinno┼Ťci─ů nie tylko historyk├│w lecz ka┼╝dego, kto takie do┼Ťwiadczenia posiada. Jednak du┼╝o historyk├│w nie dotrzymuje „przysi─Ögi na prawd─Ö historyczn─ů”, celowo przemilcza wa┼╝ne i kluczowe wydarzenia lub je deformuje. Tak dzieje si─Ö r├│wnie┼╝ z histori─ů ┼Ül─ůska Cieszy┼äskiego. Przyt┼éaczaj─ůca wi─Ökszo┼Ť─ç autor├│w czeskich (a zdarza si─Ö to niestety tak┼╝e niekt├│rym „historykom” i publicystom polskopisz─ůcym, zw┼éaszcza warszawskim) stara si─Ö nadal usprawiedliwia─ç zbrojn─ů napa┼Ť─ç Czech├│w z 1919 roku, pomniejsza─ç rozmiary akcji wojskowej, przemilcza─ç okrucie┼ästwa i mordy, b─ůd┼║ im nawet zaprzecza─ç.

Na grobach zamordowanych polskich legionist├│w - patriot├│w kwitn─ů kwiaty o ka┼╝dej porze roku. Przelana krew polskich bohater├│w za Ojczyzn─Ö najlepiej ┼Ťwiadczy o tym, ┼╝e Zaolzie by┼éo, jest i pozostanie na zawsze polsk─ů ziemi─ů.

Dr hab. med. Jan Pyszko
Bazylea/Binningen,
dnia 23 stycznia 2008 r.