Dodano: 15.08.07 - 8:51 | Dział: Prosto z mostu

Tamte dni

To już 87 lat minęło, gdy pod Radzyminem wojsko polskie stoczyło wielką bitwę z bolszewikami - zwycięską bitwę. Dzień 15 sierpnia w Polsce czczony jest niezwykle uroczyście, nie tylko z racji "Cudu nad Wisłą", lecz Wniebowstąpienia Najświętrzej Maryi Panny oraz od niedawna Święta Wojska Polskiego.
Warto jednak przy tej okazji - korzystając z opracowania K. Wojciechowskiego, przytoczyć mniej znany epizod, dotyczący udziału Józefa Piłsudskiego w tamtym wydarzeniu i zaprosić do dyskusji.

(Red.ZS)

Wojska sowieckie uderzyły na miasto Radzymin, na przedpolu Warszawy, 13 sierpnia. W tym czasie Piłsudski zachowywał się zupełnie nieodpowiedzialnie i całkowicie stracił głowę. Wspominał o tym marszałek Sejmu Maciej Rataj:

„Piłsudski stracił pod wpływem klęsk głowę. Opanowała go depresja, bezradność, powtarzał ciągle, iĹź wszystkiemu winien jest upadek "moralu" w wojsku [...] ale nie umiał wskazać sposobĂłw podniesienia go: wszystkich nawet najbliĹźszych mu zadziwiała jego apatia, sugerowano mu, by udał się do jednego lub drugiego oddziału wojska, pokazał się, dodał otuchy Ĺźołnierzy – daremnie [...] Apatia płynęła, zdaje się, z niewiary w moĹźliwość zwycięstwa [...] Zdenerwowanie dochodziło u Piłsudskiego do ostatnich granic. Nadrabiał biciem w stół, krzykiem i trywialnością”.

Bitwę warszawska stoczono w dniach 12-15 sierpnia. Tymczasem 12. sierpnia Piłsudski złoĹźył dymisję ze stanowiska Naczelnego Wodza i Naczelnika Państwa, ktĂłrą wręczył premierowi Witosowi. Następnie Piłsudski wyjechał do swojej konkubiny i cĂłrek, ktĂłre znajdowały się we wsi Bobowa, 147 km na południowy wschĂłd od Krakowa, tuĹź przy granicy czeskiej. Wspomina o tym w swoich pamiętnikach Ĺźona Piłsudskiego, Aleksandra Szczerbińska. Na drodze Warszawa-Bobowa nie była ani kilometra drogi asfaltowej. W 1920 r. w zawodach samochodowych Targa Florio Grand Prix, T. Meregalli, jadąc samochodem Nazzaro, wygrał je z przeciętną szybkością 31,74 km/h. Ale samochĂłd Piłsudskiego nie był nowoczesnym Nazzaro, a drogi w Polsce nie były podobne do Targa Florio Grand Prix. Dojechał więc do „rodziny” prawdopodobnie nie wcześniej niĹź 14. sierpnia, a do Puław, do swych wojsk, wrĂłcił być moĹźe 16. sierpnia, juĹź po decydujących fazach bitwy warszawskiej.

Autorem planu bitwy był Szef Sztabu gen. Tadeusz Rozwadowski. Sporządził on tzw. rozkaz 10 000, na którym znajduje się jedynie podpis Piłsudskiego. Skoro jednak Piłsudski podał się do dymisji, to Naczelnym Wodzem został szef sztabu generalnego, co oznacza, że wodzem naczelnym w bitwie warszawskiej był gen. Tadeusz Jordan Rozwadowski. Aczkolwiek nie umniejsza to faktu, że Piłsudski z pewnością ma pewne zasługi w zwycięskich w bitwach nad Niemnem...

(Przedr. Radio Pomost)