Czwartek 11 Sierpnia 2022r. - 223 dz. roku,  Imieniny: Luizy, W┼éodzmierza

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 30.07.22 - 12:23     Czytano: [120]

Kudowa Zdr├│j

Zwyczaje w Lazne Chudoba

Pierwsze wzmianki o tej miejscowo┼Ťci, datuje si─Ö na rok 1354. W├│wczas wie┼Ť, kt├│ra da┼éa pocz─ůtek p├│┼║niejszemu miastu, po┼éo┼╝ona by┼éa na terenie czeskim i nosi┼éa nazw─Ö Lazne Chudoba. Stara legenda g┼éosi, ┼╝e s┼éowo chudoba oznacza┼éo bied─Ö ├│wczesnych mieszka┼äc├│w tego terenu.

Do Czermnej


W tym okresie wspomniana wioska, nale┼╝a┼éa do maj─ůtku w Czermnej. Jej pierwszym w┼éa┼Ťcicielem by┼é ksi─ů┼╝─Ö zi─Öbicki Henryk I Starszy, syn Jerzego z Piodebrad├│w. Wraz ze swoim w┼éa┼Ťcicielem, Kudowa przesz┼éa w r─Öce protestanckiej czeskiej rodziny szlacheckiej Smi┼Öi─Źti. W roku 1587 odnotowano tu istnienie pierwszego ┼║r├│d┼éa w├│d mineralnych nosz─ůcych wtedy nazw─Ö "Die Eugen─ůuelle". Obecnie ┼║r├│d┼éa te nazywaj─ů si─Ö "wod─ů J─Ödrzeja ┼Üniadeckiego".

R├│d Habsburg├│w

Od roku 1620, dobra kudowskie zosta┼éy skonfiskowane przez Habsburg├│w. Po utarczkach bitewnych wspomnianej rodziny z rodem Wallestein├│w, teren ten otrzyma┼é szkocki oficer Walter von Leslie za udzia┼é w zamachu na hrabiego Wallensteina. Od tej pory w┼éa┼Ťcicielami Kudowy pozostawali hrabiowie von Leslie, kt├│rzy op┼éacaj─ůc specjalnych pracownik├│w, natrafili na dodatkowe ┼║r├│d┼éa lecznicze.

Opis kudowskich w├│d

W 1622 roku, pierwszy opis kudowskich w├│d mineralnych zosta┼é zawarty w "Glaciografii" autorstwa Aeluriusa. Koniec przynale┼╝no┼Ťci Kudowy do Korony Czeskiej przynios┼éa pierwsza wojna ┼Ťl─ůska, rozegrana pomi─Ödzy Prusami a Austri─ů. Od tej pory mieszkaj─ůca tu ludno┼Ť─ç czeskoj─Özyczna stanowi┼éa cz─Ö┼Ť─ç tak zwanego "Czeskiego K─ůtka". J─Özyk, jakim m├│wiono nazwany by┼é dialektem k┼éodzkim.

W r─Ökach niemieckich

Od tego momentu kr├│l pruski Fryderyk Wielki, interesowa┼é si─Ö Kudow─ů i jej wodami leczniczymi. Odwiedzi┼é j─ů w 1765 roku i kaza┼é zbada─ç jeszcze dok┼éadniej tutejsz─ů wod─Ö. W 1772 roku, uruchomiono tu pierwsz─ů pijalni─Ö w├│d. Mieszkaj─ůcy tu hrabia Johann Joseph von Stillfried-Rattonitz, stara┼é si─Ö systematycznie rozbudowywa─ç ┼║r├│d┼éa i zaplecze pierwszych pobudowanych tu dom├│w uzdrowiskowych. W miejscu dawnego zameczku my┼Ťliwskiego, zbudowano nowy zamek a obok niego pobudowano w 1798 roku pierwszy w hrabstwie k┼éodzkim ko┼Ťci├│┼é braci czeskich na Wzg├│rzu Kaplicznym. W 1800 roku, uruchomiono tu now─ů o┼Ťmioboczn─ů pijalni─Ö w├│d z drewnian─ů kopu┼é─ů.

Pocz─ůtek dwudziestego stulecia

Na pocz─ůtku XIX wieku, podczas wojen napoleo┼äskich, kudowskie uzdrowisko nie funkcjonowa┼éo. Wznowienia jego dzia┼éalno┼Ťci dokonali w 1813 roku nowi w┼éa┼Ťciciele Kudowy, bracia Zygmunt i Adolf von G├Âtzen i generalny gubernator ┼Ül─ůska Aloise von Gotzen. Polska kuracjuszka Julia Wojkowska tak opisa┼éa ├│wczesn─ů Kudow─Ö: ...Cicha, niezmazane pi─Ötno wioski w sobie nosz─ůca a ludu czeskiego pe┼éna Kudowa wyda┼éa mi si─Ö by─ç wcale podobn─ů do raju. Ale bo te┼╝ po prawdzie i nie ┼éatwo naj┼Ť─ç k─ůcik ku wytchnieniu milszy a ozdobniejszy pi─Ökno┼Ťci─ů prostoty. Kilkana┼Ťcie dom├│w wrzuconych w niezbyt obszerny, ale pe┼éen drzew ┼Ťlicznych ogr├│d, granicz─ůcy po jednej stronie z ┼éa┼äcuchem g├│r zieleni─ů okrytych, a po trzech innych z polem otwartym ku bliskim wioskom - i oto ju┼╝ ca┼éa Kudowa. A przecie jak┼╝e tam mi┼éo i pi─Öknie, jak uroczysto i swobodnie. Zdaje ci si─Ö istnie, jakoby┼Ť zamieszka┼é w cichym, nadobnym domku gospodarza uczciwego i pe┼énego prostoty, a kt├│rego duszy ┼Ťwi─Öto┼Ť─ç rozlewa naoko┼éo siebie, jakoby tchnienie Bo┼╝e. Tym gospodarzem z dusz─ů uczciw─ů a prost─ů, wyda┼éa mi si─Ö by─ç ca┼éa przyroda w Kudowie...

Uzdrowisko kardiologiczne

W roku 1870, Kudowa zosta┼éa uznana za pierwsze uzdrowisko kardiologiczne. W roku 1863, w┼éa┼Ťcicielem Kudowy by┼é przedsi─Öbiorca Eduard von Kramsta, a nast─Öpnie baron Johan von Otterstedt. Do rozwoju miasta jako kurortu przyczyni┼éo si─Ö doprowadzenie w 1905 roku, do Kudowy kolei ┼╝elaznej. Powsta┼éy te┼╝ wtedy liczne sanatoria.

Dwudziestolecie mi─Ödzywojenne

W okresie mi─Ödzywojennym, nast─Öpowa┼é dalszy rozw├│j uzdrowiska. Po II wojnie ┼Ťwiatowej, Kuodwa znalaz┼éa si─Ö w r─Ökach polskich. A pierwsi Polacy zasiedlaj─ůcy te tereny, chcieli wnie┼Ť─ç do niego tylko rodzim─ů kultur─Ö i zwyczajowo┼Ť─ç. Zacz─Öto zatem kultywowa─ç pierwsze zwyczaje polskie. Jednym z pierwszych takich zwyczaj├│w by┼éy tak zwane "bryzgi wodne". Polega┼é ten zwyczaj na opryskiwaniu si─Ö wod─ů nowo przyby┼éych go┼Ťci do Kudowy. Mia┼éo to zapewni─ç zmycie z cz┼éowieka innych nalecia┼éo┼Ťci kulturowych poza oczywi┼Ťcie polskimi. Siadano w├│wczas przy fontannach i ochlapywano si─Ö dok┼éadnie wod─ů nawet bez zdejmowania ubrania. W ka┼╝dym uzdrowisku, kt├│re ju┼╝ wtedy by┼éo kurortem polskim, dok┼éadnie te┼╝ obmywano swoje cia┼éo, a najwi─Öcej stopy, kt├│re st─ůpa┼éy ju┼╝ po polskiej nie po niemieckiej czy te┼╝ czeskiej ziemi. Bryzgi wodne znane by┼éy jedynie w Kudowie i pobliskiej Polanicy, kt├│ra przechodzi┼éa podobn─ů histori─Ö swego pochodzenia.



Ewa Michałowska -Walkiewicz

Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

11 Sierpnia 1944 roku
11 d. Powst. Warszaw.: Niemcy opanowuj─ů Wol─Ö i Ochot─Ö. Zaci─Öte walki o Bank Polski na Biela┼äskiej. Ukaza┼é si─Ö rozkaz Nr 14 p┼ék. "Montera" ws opasek


11 Sierpnia 1920 roku
Rada Obrony Państwa ustanowiła Krzyż Walecznych - polskie odznaczenie wojskowe.


Zobacz wi─Öcej