Niedziela 3 Lipca 2022r. - 184 dz. roku,  Imieniny: Anatola, Jacka, Miros┼éawy

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 20.06.22 - 18:50     Czytano: [93]

Dział: Nasze zdrowie

Overtreatment





Nadmierne leczenie to powszechny problem system├│w opieki zdrowotnej w wielu krajach. Szacuje si─Ö, ┼╝e na ┼Ťwiecie mo┼╝e ono odpowiada─ç nawet za 30 proc. koszt├│w ponoszonych przez ochron─Ö zdrowia. Jedn─ů z przyczyn tego zjawiska jest strach lekarzy przed roszczeniami pacjent├│w i ich rodzin.

U podstaw nadmiernego leczenia le┼╝y przekonanie, ┼╝e szersza opieka medyczna skutkuje lepszymi wynikami pacjenta. Badania naukowe analizuj─ůce zjawisko wskazuj─ů jednak, ┼╝e bardzo cz─Östo jest odwrotnie a nadmierne leczenie zamiast wywo┼éa─ç korzy┼Ť─ç, paradoksalnie, wywo┼éuje szkod─Ö. Uznaje si─Ö je wi─Öc za realny problem wsp├│┼éczesnych system├│w opieki zdrowotnej, w wyniku kt├│rego wzrastaj─ů koszty opieki czy zwi─Öksza si─Ö obci─ů┼╝enie prac─ů personelu medycznego.

Czym jest nadmierne leczenie i jakie s─ů jego przyczyny?

Zjawisko nadmiernego leczenia odnosi si─Ö interwencji medycznych, kt├│rych podj─Öcie nie przynosi korzy┼Ťci dla pacjenta lub gdy ryzyko szkody wynikaj─ůce z takiej interwencji najpewniej przewy┼╝szy korzy┼Ťci, jakie pacjent mo┼╝e odnie┼Ť─ç. Przyczyn nadmiernego leczenia jest wiele. Do istotniejszych zaliczy─ç nale┼╝y: rozw├│j i wp┼éyw przemys┼éu farmaceutycznego, ┼╝─ůdania pacjent├│w i ich rodzin co do dalszej diagnostyki i leczenia a tak┼╝e obaw─Ö medyk├│w przez roszczeniami.

Na rosn─ůcy problem nadmiernego leczenia wp┼éywaj─ů tak┼╝e reklamy, wywo┼éuj─ůc u ich odbiorc├│w nierzadko sztuczne zapotrzebowanie na dany produkt czy us┼éug─Ö. Szczeg├│lnie podatne s─ů osoby starsze, o gorszym stanie zdrowia oraz osoby z ni┼╝szych grup spo┼éeczno-ekonomicznych. Niebezpieczne staje si─Ö tak┼╝e szukanie diagnozy w Internecie, kt├│re mo┼╝e wp┼éyn─ů─ç na konsultacj─Ö z lekarzem - pacjent mo┼╝e przedstawi─ç z g├│ry przyj─Öte oczekiwania, dotycz─ůce przepisania mu okre┼Ťlonego leku b─ůd┼║ skierowania go na dalsz─ů, by─ç mo┼╝e niepotrzebn─ů, diagnostyk─Ö.

Całkowita eliminacja nadmiernego leczenia niemożliwa?

Opieka zdrowotna stanowi─ůca niezwykle z┼éo┼╝ony systemem powoduje, ┼╝e ca┼ékowite wyzbycie si─Ö nadmiernego leczenia jest niemo┼╝liwe. Pomimo rosn─ůcej ┼Ťwiadomo┼Ťci, ┼╝e stanowi ono problem, jego mierzenie jest wyzwaniem, gdy┼╝ w pierwszej kolejno┼Ťci wymaga okre┼Ťlenia, czym jest odpowiednia opieka w przypadku konkretnego pacjenta.
Nadmierne leczenie najcz─Ö┼Ťciej dokumentowane jest w krajach o wysokich dochodach. Stanowi jednak tak┼╝e du┼╝e zagro┼╝enie w┼Ťr├│d kraj├│w o niskich i ┼Ťrednich dochodach, bo mo┼╝e wp┼éywa─ç na niezaspokojone potrzeby cz─Ö┼Ťci populacji, a tym samym skutkowa─ç nier├│wnym rozk┼éadem zasob├│w zdrowotnych. I tak w Indiach prywatne ubezpieczenia zdrowotne, na kt├│re mog─ů pozwoli─ç sobie nieliczni, najbogatsi mieszka┼äcy kraju, obejmuj─ů drogie leki przeciwnowotworowe, mimo ┼╝e populacja og├│lna nie ma dost─Öpu do wielu chocia┼╝by podstawowych interwencji medycznych.

Wi─Öcej szkody ni┼╝ po┼╝ytku

Wi─Öksza liczba interwencji cz─Östo b┼é─Ödnie uto┼╝samiana jest z wy┼╝sz─ů jako┼Ťci─ů opieki. Badania pokazuj─ů jednak, ┼╝e pacjenci s─ů bardziej usatysfakcjonowani, gdy przechodz─ů wi─Öcej bada┼ä lub otrzymuj─ů wi─Öcej lek├│w. Wielu pacjent├│w (i lekarzy) mo┼╝e jednak nie zdawa─ç sobie sprawy, ┼╝e ka┼╝de badanie czy ka┼╝da procedura, bez wzgl─Ödu na to, jak starannie przeprowadzone, nios─ů ze sob─ů pewne ryzyko, w tym mo┼╝liwo┼Ť─ç wyst─ůpienia b┼é─Öd├│w lub komplikacji. Im wi─Öcej lek├│w pacjent przyjmuje, tym wi─Öksze prawdopodobie┼ästwo pope┼énienia b┼é─Öd├│w w ich dawkowaniu, co mo┼╝e wywo┼éa─ç reakcj─ů niepo┼╝─ůdan─ů. Podobna sytuacja dotyczy przeprowadzenia wi─Ökszej liczby bada┼ä, w konsekwencji kt├│rych istnieje ryzyko uzyskania fa┼észywie dodatnich wynik├│w oraz poddania si─Ö inwazyjnym zabiegom, kt├│rych pacjent nie potrzebowa┼é. Lekarze staraj─ůc si─Ö wykonywa─ç swoj─ů prac─Ö w┼éa┼Ťciwie, mog─ů tak┼╝e przeceni─ç korzy┼Ťci z zastosowanej interwencji. Wynikaj─ůce z takiego dzia┼éania szkody maj─ů tendencj─Ö do wyst─Öpowania p├│┼║niej - zwykle w momencie danego dzia┼éania nie jest pewne, ┼╝e mo┼╝e ono okaza─ç si─Ö zb─Ödne.

Post─Öp w medycynie spowodowa┼é przesuniecie granic tego, co mo┼╝na zdiagnozowa─ç i wyleczy─ç. Pacjentom i rodzinom wci─ů┼╝ trudno jest jednak zaakceptowa─ç, ┼╝e medycyna ma swoje granice. W rezultacie bardzo cz─Östo oczekuj─ů oni od lekarzy, aby ci rozpocz─Öli lub kontynuowali terapi─Ö, nawet je┼Ťli mo┼╝e by─ç ona nieop┼éacalna klinicznie dla pacjenta. Przyk┼éadem jest resuscytacja kr─ů┼╝eniowo-oddechowa, kt├│ra rzadko jest procedur─ů ratuj─ůc─ů ┼╝ycie dla pacjent├│w z nieuleczaln─ů chorob─ů, u kt├│rych przewiduje si─Ö, ┼╝e umr─ů w ci─ůgu najbli┼╝szych dni lub tygodni. Nawet gdy resuscytacja kr─ů┼╝eniowo-oddechowa przywr├│ci pewn─ů czynno┼Ť─ç serca, najpewniej tylko kr├│tkotrwale przed┼éu┼╝y ┼╝ycie pacjenta a jego jako┼Ť─ç prawdopodobnie b─Ödzie s┼éaba.

Niepewno┼Ť─ç w praktyce lekarza

Istotna cz─Ö┼Ť─ç diagnoz wi─ů┼╝e si─Ö z pewnym stopniem niepewno┼Ťci, kt├│rego bez wzgl─Ödu na do┼Ťwiadczenie lekarza nie mo┼╝na wyeliminowa─ç. Lekarz mo┼╝e mie─ç do┼Ťwiadczenie w leczeniu pewnych schorze┼ä, ale nie oznacza to, ┼╝e ka┼╝dorazowo wie na pewno, czy postawi┼é w┼éa┼Ťciw─ů diagnoz─Ö dla konkretnego pacjenta oraz, w jaki spos├│b chory zareaguje na przebieg leczenia.
Jednym z przyk┼éad├│w nadmiernej diagnozy bezpo┼Ťrednio zwi─ůzanej z niepewno┼Ťci─ů jest wykrywanie nowotwor├│w. Zwi─Ökszaj─ůc liczb─Ö wykonywanych biopsji, patolodzy maj─ů wi─Öksz─ů tendencj─Ö do znajdowania grup kom├│rek, kt├│rych og├│lny wygl─ůd sugeruje nowotw├│r. Chocia┼╝ kom├│rki te mog─ů pasowa─ç do definicji, w niekt├│rych przypadkach nie s─ů szkodliwe.

Jakie s─ů konsekwencje nadmiernego leczenia?

Nadmierne leczenie ma wiele konsekwencji. Po┼Ťwi─Öcaj─ůc czas i zasoby finansowe na interwencje, kt├│re nie przynosz─ů realnych korzy┼Ťci pacjentowi, zwi─Öksza si─Ö koszty opieki, czyni─ůc j─ů mniej dost─Öpn─ů dla pozosta┼éych. Nadmierne leczenie powoduje tak┼╝e zwi─Ökszenie obci─ů┼╝enia prac─ů medyk├│w, przyczyniaj─ůc si─Ö do marnotrawstwa ograniczonych zasob├│w. Zjawisko to jest r├│wnie┼╝ sprzeczne ze sprawiedliw─ů dystrybucj─ů, kt├│ra wymaga od lekarzy jak najlepszego wykorzystania dost─Öpnych ┼Ťrodk├│w. Odwraca uwag─Ö od pilniejszych potrzeb, co powoduje, ┼╝e cz─Ö┼Ť─ç pacjent├│w oczekuj─ůc na leczenie mo┼╝e utraci─ç mo┼╝liwo┼Ť─ç wcze┼Ťniejszej interwencji. Bior─ůc pod uwag─Ö ograniczone zasoby nadmierne leczenie zagra┼╝a stabilno┼Ťci i trwa┼éo┼Ťci systemu opieki zdrowotnej.

Jak przeciwdziałać nadmiernemu leczeniu?

Ograniczenie nadmiernego leczenia wymaga podj─Öcia wsp├│lnych dzia┼éa┼ä r├│┼╝nych interesariuszy systemu opieki zdrowotnej. Chocia┼╝ ca┼ékowite wyeliminowanie problemu jest nierealne, istniej─ů kroki, kt├│re lekarze i pacjenci powinni podj─ů─ç. Obejmuj─ů one m.in. om├│wienie z pacjentem, co jest dla niego wa┼╝ne, tak aby medyk by┼é w stanie zleci─ç najlepsz─ů dost─Öpn─ů opcj─Ö leczenia. Ponadto od lekarza wymaga si─Ö wskazania zagro┼╝e┼ä zwi─ůzanych z zastosowanym leczeniem oraz umo┼╝liwienia pacjentom zadawania wa┼╝nych dla nich pyta┼ä.

Potrzebna edukacja

W zwi─ůzku z tym, ┼╝e nadmierne leczenie jest powszechnym problemem, w wielu krajach inicjowane by┼éy kampanie maj─ůce na celu podniesienie ┼Ťwiadomo┼Ťci w temacie zagro┼╝e┼ä p┼éyn─ůcych z nadmiernego leczenia. Jedn─ů z nich by┼éa inicjatywa opracowana przez ameryka┼äsk─ů fundacj─Ö ABIM w 2012 roku. Kampania zosta┼éa wdro┼╝ona m.in. w Australii, Brazylii, Kanadzie, Francji, Niemczech, Izraelu, Wielkiej Brytanii, Arabii Saudyjskiej czy Nowej Zelandii maj─ůc na celu promowanie kultury, w kt├│rej unika si─Ö niew┼éa┼Ťciwych interwencji klinicznych oraz prowadzi si─Ö rozmowy na temat dost─Öpnych opcji leczenia, podkre┼Ťlaj─ůc fakt, ┼╝e wi─Öksza opieka niekoniecznie musi skutkowa─ç lepszymi wynikami. ┼Üwiadomo┼Ť─ç tego, sprzyja bardziej realistycznym oczekiwaniom dotycz─ůcym leczenia.
Źródło: ncbi.nlm.nih.gov

POLITYKA ZDROWOTNA.COM

Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

03 Lipca 1961 roku
Urodził się 30 milionowy obywatel Polski.


03 Lipca 1802 roku
Urodził się Ignacy Domeyko, polski geolog, badacz Ameryki Południowej, przyjaciel Adama Mickiewicza (zm. 1889)


Zobacz wi─Öcej