┼Üroda 18 Maja 2022r. - 137 dz. roku,  Imieniny: Alicji, Edwina, Eryka

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 21.01.22 - 21:50     Czytano: [379]

Dział: Zakamarki historii

Powstanie Styczniowe - 1863





Szanowni Państwo,

Powstanie Styczniowe wybuch┼éo 159 lat temu 22 stycznia 1863 r. By┼é to jeden z najwi─Ökszych zryw├│w narodowych w historii Polski. Powstanie zapisa┼éo si─Ö jako wspania┼éy przyk┼éad polskiego heroizmu, pragnienia wolno┼Ťci i wielkiej ofiarno┼Ťci na rzecz Ojczyzny.

Po pora┼╝ce Powstania Listopadowego, na ziemiach polskich, nasta┼é czas wzmo┼╝onych represji wzgl─Ödem Polak├│w (tzw. noc paskiewiczowska). Zlikwidowano autonomi─Ö - Kr├│lestwo Polski, rozpocz─Ö┼éy si─Ö wyw├│zki na Sybir, wzmog┼éa si─Ö rusyfikacja, nast─ůpi┼éa Wielka Emigracja polskich elit.

Pomimo tych niesprzyjaj─ůcych warunk├│w, duch oporu w Polsce nie zanik┼é, wr─Öcz przeciwnie - pojawia┼éy si─Ö kolejne zakonspirowane sprzysi─Ö┼╝enia patriotyczne, za┼Ť na emigracji powsta┼éo wiele k├│┼é patriotycznych, aktywnie zabiegaj─ůcych o spraw─Ö polsk─ů na arenie mi─Ödzynarodowej. W drugiej po┼éowie lat 50. XIX wieku po kl─Ösce Rosji w Wojnie Krymskiej, na nowo rozbudzi┼éy si─Ö nadzieje na odzyskanie niepodleg┼éo┼Ťci. Os┼éabienie Rosji, wpl─ůtanej w konflikt z wieloma mocarstwami europejskimi, zrodzi┼éo okazj─Ö, kt├│r─ů postanowiono wykorzysta─ç.

W 1861 r. w Polsce narasta┼é patriotyczny ferment, w ca┼éym kraju mia┼éy miejsce ogromne patriotyczne manifestacje, znaczna cz─Ö┼Ť─ç z nich zosta┼éa rozgoniona brutalnie przez Rosjan (m.in. 8 kwietnia na Placu Zamkowym, gdzie zgin─Ö┼éo co najmniej 200 os├│b). 14 pa┼║dziernika 1861 r. Rosjanie wprowadzili stan wojenny i podwoili garnizon Warszawy. W 1862 r. car Aleksander II poszed┼é na pewne ust─Öpstwa wzgl─Ödem Polak├│w, jednak by┼éy one ju┼╝ sp├│┼║nione. Niespodziewanie na pocz─ůtku stycznia 1863 r. Rosjanie zarz─ůdzili przeprowadzenie w Warszawie branki do wojska rosyjskiego. W┼éadze carskie zamierza┼éy tym sposobem zapobiec wybuchowi powstania, jednak dzia┼éanie to przynios┼éo efekt odwrotny od zamierzonego.

Powstanie wybuch┼éo z ca┼é─ů moc─ů 22 stycznia wraz z og┼éoszeniem Manifestu, kt├│ry powo┼éa┼é Tymczasowy Rz─ůd Narodowy i wzywa┼é do powstania na wszystkich terytoriach by┼éej Rzeczypospolitej. Powsta┼äcy, mimo niewystarczaj─ůcego uzbrojenia i brak├│w kadrowych, atakowali rosyjskie plac├│wki na terenie ca┼éego Kr├│lestwa Polskiego. Podczas powstania odby┼éo si─Ö ponad tysi─ůc star─ç i potyczek, w si┼éach polskich bra┼éo udzia┼é ok. 200 tysi─Öcy os├│b. Pod koniec 1863 r. po stronie polskiej na Litwie walczy┼éo 145 tysi─Öcy powsta┼äc├│w, a na Ukrainie 90 tysi─Öcy. Si┼éy rosyjskie by┼éy jednak przewa┼╝aj─ůce w liczbie 400 tysi─Öcy wyszkolonych i dobrze uzbrojonych ┼╝o┼énierzy.

Kluczowe dla Powstania by┼éo pozyskanie ch┼éop├│w do walki z zaborc─ů. Jednak┼╝e ┼Ťwiadomo┼Ť─ç narodowa w┼Ťr├│d ludu na ziemiach Rzeczypospolitej dopiero si─Ö w tamtym czasie rodzi┼éa, za┼Ť Rosja nie zamierza┼éa odda─ç pola w tej kwestii. W marcu 1864 r. wydano carski ukaz uw┼éaszczeniowy, w kt├│rym zniesiono pa┼äszczyzn─Ö i przyznawano ch┼éopom ziemi─Ö na w┼éasno┼Ť─ç. Po pocz─ůtkowych polskie sukcesach militarnych Rosjanie przej─Öli inicjatyw─Ö, stopniowo spychaj─ůc powsta┼äc├│w do defensywy. Mimo sympatii wielu europejskich narod├│w i opinii publicznej, powsta┼äcy nie uzyskali znacz─ůcej pomocy mi─Ödzynarodowej, co bole┼Ťnie zweryfikowa┼éo wcze┼Ťniejsze nadzieje na spodziewan─ů izolacj─Ö mi─Ödzynarodow─ů Rosji.

Ostatecznie powstanie upad┼éo jesieni─ů 1864 r. Pora┼╝ka powstania doprowadzi┼éa do masowych wyw├│zek na Sybir, zintensyfikowania represji i rusyfikacji. Na stokach Cytadeli zgin─Öli przyw├│dcy powstania, m.in. Romuald Traugutt. Skonfiskowano wiele maj─ůtk├│w szlacheckich, nast─ůpi┼éa kasacja klasztor├│w. Carat rozpocz─ů┼é eliminacj─Ö polskich wp┼éyw├│w na Litwie, Bia┼éorusi i Ukrainie.

Mimo ┼╝e powstanie militarnie ponios┼éo kl─Ösk─Ö, wywo┼éa┼éo jednak znacz─ůc─ů zmian─Ö w spo┼éecze┼ästwie polskim. Wykrystalizowa┼éa si─Ö polska to┼╝samo┼Ť─ç narodowa, co szczeg├│lnie wa┼╝ne - przyspieszy┼é ten proces w┼Ťr├│d warstw ch┼éopskich i mieszcza┼äskich na terenie ca┼éego by┼éego Kr├│lestwa Polskiego. Zahamowano ugodowe postawy cz─Ö┼Ťci szlachty wzgl─Ödem Rosji, jednocze┼Ťnie odrzucono koncepcje zbrojnych zryw├│w na rzecz pracy organicznej.

Wyci─ůgni─Öto lekcj─Ö, ┼╝e ca┼éy nar├│d musi si─Ö zjednoczy─ç, wszystkie warstwy spo┼éeczne, aby odnie┼Ť─ç sukces w walce o niepodleg┼éo┼Ť─ç. T─Ö prac─Ö pozostawiono na przysz┼ée dekady, dzi─Öki czemu w 1918 r. Polska ostatecznie odzyska┼éa niepodleg┼éo┼Ť─ç, a dwa lata p├│┼║niej odnios┼éa jeden z najwi─Ökszych w dziejach ┼Ťwiata sukces├│w militarnych, pokonuj─ůc Bolszewik├│w.

Z wyrazami szacunku,
Maciej Świrski
Prezes Reduty Dobrego Imienia

Wersja do druku

Historyk - 21.01.22 22:34
W sprawie pokonania bolszewik├│w.
Polacy nie wiedz─ů, ilu otumanionych sowiet├│w wys┼éa┼é na Polsk─Ö Lew Dawidowicz Bronstein ??
Polacy te┼╝ nie wiedz─ů, jaki los spotka┼é sowieckich ┼╝o┼énierzy, kt├│rzy musieli wr├│ci─ç do ZSRR ??
Takie informacje jak: kto szył mundury sowieckim żołnierzom, kto sfinansował im broń i gdzie była kupiona, to by zadziwiło każdego.

Wszystkich komentarzy: (1)   

Publikowane komentarze s─ů prywatnymi opiniami naszych Czytelnik├│w. Gazeta Internetowa KWORUM nie ponosi odpowiedzialno┼Ťci za tre┼Ť─ç opinii.

18 Maja 1897 roku
Urodził się Władysław Hańcza, wybitny aktor filmowy i teatralny, ("Chłopi", "Sami swoi") (zm. 1977)


18 Maja 1806 roku
Senat proklamował Napoleona Bonaparte "cesarzem Francuzów".


Zobacz wi─Öcej