Czwartek 20 Stycznia 2022r. - 20 dz. roku,  Imieniny: Fabioli, Mi┼éy, Sebastiana

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 06.12.21 - 21:12     Czytano: [132]

Czy warto obejrze─ç si─Ö za siebie?


Zastanawiam si─Ö, czy wielu z moich pisz─ůcych przyjaci├│┼é obawia si─Ö nie samego zej┼Ťcia z tego ┼Ťwiata, ale tego, czy co┼Ť z naszego pobytu na ziemskim padole po nas pozostanie. Nie my┼Ťl─Ö tu absolutnie o fizycznym maj─ůtku, bo takiego raczej nie posiadam poza przys┼éowiowym "dachem nad g┼éow─ů", ale o moich wierszach, opowiadaniach, albumach - o wszystkim tym, co b─Ödzie cz─ůstk─ů mnie - moich my┼Ťli, rozwa┼╝a┼ä, odczu─ç. Nawet je┼Ťli nie teraz, to mo┼╝e kiedy┼Ť moje c├│rki albo wnuki si─Ögn─ů po moj─ů ksi─ů┼╝k─Ö, album, co┼Ť, co im przypomni wsp├│lnie sp─Ödzone chwile. Tak, chwile, bo z chwil si─Ö sk┼éada nasze ┼╝ycie i ka┼╝da jest wa┼╝na. Nie, nie wybieram si─Ö jeszcze z tego cudownego ┼Ťwiata, bo i trudno by by┼éo pozostawi─ç tych, kt├│rych kocham.
Ale chcia┼éabym przekaza─ç moim wnukom jak najwi─Öcej wiadomo┼Ťci o korzeniach rodziny - moich rodzicach, ich wspomnieniach, jak te┼╝ o mnie samej z czas├│w dzieci┼ästwa, m┼éodo┼Ťci i p├│┼║niej, kiedy ju┼╝ zosta┼éam ┼╝on─ů i matk─ů, o czasach moich zmaga┼ä z trudn─ů rzeczywisto┼Ťci─ů w Polsce, jak i w ko┼äcu o czasach, kiedy przyjecha┼éam z dzie─çmi do Australii.

M├│j ukochany ojciec lubi┼é opowiada─ç historie ze swojego ┼╝ycia, ale ja nie mia┼éam cierpliwo┼Ťci, ┼╝eby go s┼éucha─ç. Dzisiaj wiedzia┼éabym du┼╝o wi─Öcej o jego ┼╝yciu, o czasach II wojny ┼Ťwiatowej, kiedy zosta┼é wys┼éany na tzw. przymusowe roboty do Niemiec. Jako dziecko uwielbia┼éam s┼éucha─ç jego bajek, kt├│re potem opowiada┼é r├│wnie┼╝ moim c├│rkom, trzymaj─ůc je obie na kolanach, jednocze┼Ťnie karmi─ůc. Kiedy zas┼éucha┼éy si─Ö, to i pos┼éusznie otwiera┼éy buzie, do kt├│rych "dziadzia" podtyka┼é ┼Ťwie┼╝utko ugotowan─ů zupk─Ö warzywn─ů z posiekanym w poprzek w┼é├│kien mi─Öskiem.

┼╗eby co┼Ť konkretnego pozosta┼éo, postanowi┼éam zbudowa─ç drzewo genealogiczne rodziny na stronie internetowej My Heritage. Uda┼éo mi si─Ö rozwin─ů─ç moje poszukiwania ze strony mamy Stefanii, nazwisko rodowe Puzio. Z tym nazwiskiem wi─ů┼╝e si─Ö zar├│wno rodzina w Polsce, najwi─Öcej mieszka w W─Ögorzewie (z kt├│rymi utrzymywali┼Ťmy kontakty), ale te┼╝ i zagranic─ů, mi─Ödzy innymi w Australii. Niestety, nie uda┼éo mi si─Ö tego zrobi─ç ze stron─ů mojego ojca Aleksandra. B─Ödzie to by─ç mo┼╝e mo┼╝liwe, kiedy odwiedz─Ö ich w Polsce. Ale nawet to, co ju┼╝ mam, jest spor─ů wiedz─ů dla mojego pokolenia. Najwi─Öksze zainteresowanie korzeniami rodziny wykazuje m├│j najm┼éodszy wnuk - 13 letni Sebastianek. On ju┼╝ dosta┼é zaproszenie do tej strony i mo┼╝e na ni─ů wchodzi─ç i analizowa─ç. Dokona┼é ju┼╝ nawet korekty zdj─Ö─ç z czarno-bia┼éych na kolorowe.

Przestrzeg┼éam go, m├│wi─ůc, ┼╝eby s┼éucha┼é moich opowie┼Ťci, bo potem b─Ödzie ┼╝a┼éowa┼é, jak ja, ┼╝e nie s┼éucha┼éam ojca. Sebu┼Ť odpowiedzia┼é mi: - babcia, nie chc─Ö si─Ö znale┼║─ç w sytuacji, jak ty, dlatego zostaw wszystko w formie pisemnej!

Cwaniak z tego mojego wnuka, ale my┼Ťl─Ö, ┼╝e ma racj─Ö, bo nasza pami─Ö─ç jest zawodna. I tutaj wracam do mojego postanowienia pisania kr├│tkich opowiada┼ä - co tydzie┼ä jedno. Mo┼╝e potem da si─Ö je jako┼Ť powi─ůza─ç tematycznie, ┼╝eby powsta┼éa jaka┼Ť ca┼éo┼Ť─ç. I mo┼╝e moje opowiadania przybli┼╝─ů tamte dawne czasy m┼éodemu pokoleniu, kt├│re nie ma poj─Öcia cho─çby o moim ┼╝yciu. Bo czy kt├│ry z moich wnuk├│w mo┼╝e sobie wyobrazi─ç jak wygl─ůda┼éo ┼╝ycie na dawnej wsi polskiej, gdzie nie by┼éo jeszcze elektryczno┼Ťci, a lekcje odrabia┼éam przy lampie naftowej albo, ┼╝e woda nie lecia┼éa z kranu, a trzeba by┼éo i┼Ť─ç do studni s─ůsiad├│w ze 200 albo 300 metr├│w, kr─Öci─ç korb─ů, aby wyci─ůgn─ů─ç wiadro wody, a potem przynie┼Ť─ç dwa wiadra do domu i powtarza─ç tak─ů czynno┼Ť─ç kilkakrotnie w ci─ůgu dnia, ┼╝eby starczy┼éo na ugotowanie obiadu, pozmywania naczy┼ä, uprania bielizny, czy umycia pod┼éogi w dosy─ç obszernym mieszkaniu? Kt├│re z dzieci mo┼╝e wyobrazi─ç sobie, ┼╝e nasze matki chodzi┼éy do rzeki, aby tam pra─ç albo p┼éuka─ç upran─ů bielizn─Ö? Nikt si─Ö te┼╝ nie zastanawia, jak wygl─ůda┼éy rozrywki w tamtych czasach - bez telewizji i bez komputera? A przecie┼╝ ludzie, opr├│cz pracy, mieli swoje rozrywki, wsp├│lne zabawy, ┼Ťpiewy, ta┼äce. A zasadnicz─ů r├│┼╝nic─ů mi─Ödzy tamtym, a dzisiejszym jest to, ┼╝e kiedy┼Ť dzieci, czy m┼éodzie┼╝ bardziej "garn─Öli" do siebie, wsp├│lnie si─Ö bawi─ůc, a dzisiaj technologia dostarcza wielu gier komputerowych. Jak tak si─Ögn─Ö wstecz, to na moich - naszych oczach dokona┼éo si─Ö tyle nowych zmian w technologiach, odkry─ç, nios─ůcych ludziom zar├│wno wiele dobrego, jak i z┼éego.

Kiedy┼Ť do szko┼éy, czy do sklepu spo┼╝ywczo-przemys┼éowego i ko┼Ťcio┼éa w innej wsi - biega┼éam na pieszo, nawet kiedy temperatury by┼éy bardzo niskie, bo samochodu we wsi wtedy nie mia┼é nikt, nawet ksi─ůdz. Ci bogatsi gospodarze mieli konie i wozy i to takim wozem czasem uda┼éo si─Ö "przejecha─ç", jak wo┼║nica pozwoli┼é. Pami─Ötam natomiast motocykle. To one pierwsze pojawi┼éy si─Ö we wsi. Kiedy┼Ť maj─ůc mo┼╝e z osiem lat, mama pojecha┼éa ze mn─ů autobusem do Pu┼étuska, aby odwiedzi─ç stryjka, mieszkaj─ůcego kilka kilometr├│w za Pu┼étuskiem, kt├│re trzeba by┼éo przej┼Ť─ç na pieszo. Matka zaczepi┼éa po drodze motocyklist─Ö, czy nie zechcia┼éby dowie┼Ť─ç mnie do domu stryjostwa. Wtedy po raz pierwszy jecha┼éam na motorze, a jazda ta bardzo mi si─Ö spodoba┼éa, kiedy motor podskakiwa┼é na wybojach polnej drogi. Kt├│ra matka w obecnych czasach powierzy┼éaby swoje dziecko przydro┼╝nemu nieznajomemu? Chyba ┼╝adna. Ale wtedy to by┼éy jeszcze inne czasy. ┼╗ar├│wk─Ö elektryczn─ů zobaczy┼éam po raz pierwszy maj─ůc lat 12, kiedy pojecha┼éam w odwiedziny na ┼Ül─ůsk, gdzie moja siostra zamieszka┼éa po wyj┼Ťciu za m─ů┼╝. Matka nacisn─Ö┼éa guzik na klatce schodowej, bo by┼éo ju┼╝ p├│┼║no, kiedy dojecha┼éy┼Ťmy. Jaka to jasno┼Ť─ç rozb┼éys┼éa, jakbym znalaz┼éa si─Ö gdzie┼Ť poza nasz─ů planet─ů! A potem, kiedy zobaczy┼éam pi─Öknie urz─ůdzone mieszkanie siostry z b┼éyszcz─ůcym parkietem - to pomy┼Ťla┼éam, ┼╝e ju┼╝ pi─Ökniej by─ç nie mo┼╝e. Tam te┼╝ by┼é ju┼╝ kran z bie┼╝─ůc─ů wod─ů i mo┼╝liwo┼Ťci─ů k─ůpieli. Kuchnia jeszcze na w─Ögiel, wod─Ö w bojlerze r├│wnie┼╝ trzeba by┼éo grza─ç przy u┼╝yciu w─Ögla, ale ju┼╝ mog┼éam si─Ö po raz pierwszy w ┼╝yciu wyk─ůpa─ç w tak obszernej wannie, bo dot─ůd to by┼éa metalowa wanienka, a do k─ůpieli trzeba by┼éo nagrza─ç wody w garnkach. Klas─Ö sz├│st─ů ko┼äczy┼éam na ┼Ül─ůsku (dzisiejsza dzielnica Rybnika), tam po raz pierwszy posz┼éam do kina! Tytu┼éu nie zapomnia┼éam! To by┼é film "Szatan z si├│dmej klasy", zdaje si─Ö od lat 14, a ja mia┼éam 13. Przy wej┼Ťciu pom├│g┼é mi nieznajomy pan, m├│wi─ůc - "moja leci". Jaki to by┼é cudowny film! Jak ja mog┼éam prze┼╝ywa─ç jego tajemniczo┼Ť─ç poszukiwania skarbu. W budynku kina mie┼Ťci┼é si─Ö dom kultury. kiedy┼Ť przygotowywano jak─ů┼Ť uroczysto┼Ť─ç, a ja jako dziecko bez akcentu ┼Ťl─ůskiego (z Mazowsza) zawsze by┼éam typowana do recytacji. Wtedy to us┼éysza┼éam po raz pierwszy zarejestrowany sw├│j g┼éos. Nie chcia┼éo mi si─Ö wierzy─ç, ┼╝e to m├│j! Tam te┼╝ po raz pierwszy obejrza┼éam telewizj─Ö, bo radio to ju┼╝ wcze┼Ťniej s┼éysza┼éam w domu kole┼╝anki. To by┼éa audycja dla dzieci na 1 wrze┼Ťnia: ─ćwierkaj─ů wr├│belki? Mieszkaj─ůc na ┼Ül─ůsku po raz pierwszy matka kupi┼éa radio. Nasze, w┼éasne radio! Odt─ůd w wolnym czasie zasiada┼éy┼Ťmy z siostr─ů, aby s┼éucha─ç s┼éuchowisk, a przy niedzieli wygrywa┼éa nam ┼Ťl─ůska kapela.

Pierwsz─ů pralk─Ö "Frani─Ö" z wy┼╝ymaczk─ů moja mama kupi┼éa za pierwsz─ů moj─ů wyp┼éat─Ö. Po wyj┼Ťciu za m─ů┼╝ nie by┼éo nas sta─ç na telewizor, wi─Öc pocz─ůtkowo biegali┼Ťmy ogl─ůda─ç filmy do mojej siostry (w Serocku k/Warszawy). Za kilka lat (pocz─ůtek lat siedemdziesi─ůtych) kupili┼Ťmy pierwszy czarno-bia┼éy telewizor, a wielki ruski kolorowy dopiero z ko┼äcem lat siedemdziesi─ůtych. W mojej pierwszej pracy w roku 1967 mia┼éam maszyn─Ö licz─ůc─ů, kt├│ra dziel─ůc przesuwa┼éa si─Ö, robi─ůc ogromny ha┼éas. I trwa┼éo to ┼éadnych par─Ö lat, dopiero potem pojawi┼éy si─Ö tzw. kalkulatorki. Internet w moim zak┼éadzie pracy wszed┼é nieco z op├│┼║nieniem, bo inne zak┼éady ju┼╝ je wprowadzi┼éy, jako┼Ť zaraz po moim wyje┼║dzie do Australii (1991). Ju┼╝ wtedy wiele rodzin zadoby┼éo si─Ö rodzimego "Malucha" albo wi─Ökszego Fiata-125. Na ulicach zacz─Ö┼éo by─ç t┼éoczno. Elektryczne poci─ůgi zacz─Ö┼éy je┼║dzi─ç w Polsce znacznie wcze┼Ťniej, ni┼╝ w Australii. Tutaj po przyje┼║dzie w 1991 roku jeszcze nie by┼éo linii elektrycznej. Bardzo razi┼éy mnie tutaj drewniane s┼éupy elektryczne, a wiele z nich stoi do dzisiaj. Zachwyci┼éy natomiast sklepy i komputerowe kasy, kt├│rych w Polsce w mniejszych miastach nie by┼éo. Jako┼Ť za dwa, czy trzy lata po przyje┼║dzie zbudowano pierwsze poci─ůgowe linie elektryczne. Samolotem po raz pierwszy w 1988 lecia┼éam z Polski do Australii przez Bangkok liniami rosyjskim z tankowaniem w kt├│rym┼Ť radzieckim kraju, gdzie wszystkie (poza jedn─ů) toalety pozabijane by┼éy dechami) a zapachy rozchodzi┼éy si─Ö na okolic─Ö. Lotnisko w Bangkoku ze stoiskami l┼Ťni─ůcymi z┼éotem wywar┼éo na mnie ogromne wra┼╝enie, ale na zewn─ůtrz nie by┼éo czym oddycha─ç. Rzeczywisto┼Ť─ç w tym mie┼Ťcie, jak si─Ö wkr├│tce mog┼éam przekona─ç nie by┼éa kolorowa. W hotelu ma┼éo mnie nie zjad┼éy karaluchy! By┼éam zszokowana, ┼╝e nie ma w tym kraju ┼╝adnych zasad ruchu drogowego, a samochody jad─ů pod pr─ůd na o┼Ťlep.

Ka┼╝dy nowy rok przynosi nowo┼Ťci w dziedzinie komputerowej, coraz to nowsze wersje kom├│rek telefonicznych, od lat ju┼╝ dzia┼éa system bezgot├│wkowy, samoczynne pobieranie za rachunki. Buduje si─Ö nowe rozwi─ůzania komunikacyjne, coraz szybsze, bardziej ekskluzywne. Tyle usprawnie┼ä dla cz┼éowieka, a mimo to wydaje si─Ö, ┼╝e ludzie s─ů ci─ůgle zabiegani, nie maj─ů czasu dla siebie, a zamiast bawi─ç si─Ö wsp├│lnie - klikaj─ů w klawisze komputerowych gier. Samochody w godzinach szczytu godzinami stoj─ů w korkach, wydzielaj─ůc truj─ůce powietrze. Nasza planeta ziemia si─Ö buntuje. Lodowce na skutek podwy┼╝szonej temperatury powietrza roztapiaj─ů si─Ö, szalej─ů huragany, po┼╝ary, trz─Ösienia ziemi i erupcje wulkan├│w. Politycy pr├│buj─ů (a mo┼╝e tylko udaj─ů) ratowa─ç nasz─ů planet─Ö, a m┼éoda aktywistka Szwecji oskar┼╝a ich o "bla bla" zamiast konkretnych dzia┼éa┼ä. W czasie swojego ┼╝ycia do┼Ťwiadczy┼éam wielu osi─ůgni─Ö─ç medycyny, ale ci─ůgle pojawiaj─ů si─Ö te┼╝ nowe nieznane dot─ůd choroby.

To takie moje tylko pobie┼╝ne spojrzenie na zmiany w rozmaitych dziedzinach ┼╝ycia. Zmiany te s─ů przeogromne. Bo nawet gdy spojrz─Ö na czasy mojego dzieci┼ästwa, to wydaj─ů si─Ö one nader prymitywne. A co b─Ödzie za 100 lat? Jaka b─Ödzie przysz┼éo┼Ť─ç? Czy po┼Ťpiech rozwoju technologii, pogo┼ä za kapita┼éem przyniesie nowemu pokoleniu korzy┼Ťci, dostatni byt, czy te┼╝ kl─Ösk─Ö?

Pewnie cho─ç w cz─Ö┼Ťci na te moje pytania b─Öd─ů mogli odpowiedzie─ç moi wnukowie. Ca┼ékiem mo┼╝liwe, ┼╝e nasze najnowsze wynalazki ju┼╝ za lat 20, a nie za 50 - oka┼╝─ů si─Ö prze┼╝ytkiem? Bo teraz wszystko leci zbyt szybko, tak szybko, ┼╝e my starsi ju┼╝ si─Ö gubimy w tym po┼Ťpiechu, a po┼Ťpiech ten p─Ödzi na o┼Ťlep...
I st─ůd m├│j pomys┼é na moje opowiadania, moje przemy┼Ťlenia... Niech m├│j wnusio Sebu┼Ť powie kiedy┼Ť, jak to dobrze, ┼╝e babcia zostawi┼éa "written form".

Danuta Duszyńska - "australijka"

Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

20 Stycznia 1913 roku
Urodził się Jan Kajus Andrzejewski, polski harcmistrz, podpułkownik, powstaniec warszawski (zm. 1944)


20 Stycznia 1320 roku
Władysław I Łokietek został koronowany w katedrze na Wawelu na króla Polski.


Zobacz wi─Öcej