Wtorek 30 Listopada 2021r. - 334 dz. roku,  Imieniny: Andrzeja, Maury

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 11.11.21 - 19:19     Czytano: [92]

Józef Klemens Piłsudski


Ten, kt├│ry da┼é nam wolno┼Ť─ç

J├│zef Pi┼ésudski, urodzi┼é si─Ö dnia 5 grudnia 1867 roku w niewielkiej miejscowo┼Ťci pod Wilnem. Zmar┼é on natomiast, dnia 12 maja 1935 roku w Warszawie. W naszej historii zapisa┼é si─Ö on z┼éotymi literami, jako dzia┼éacz niepodleg┼éo┼Ťciowy oraz naczelnik Pa┼ästwa Polskiego.

Pochodzenie i rodzina


Ojciec jego r├│wnie┼╝ J├│zef, by┼é podczas powstania styczniowego komisarzem Rz─ůdu Narodowego powiatu rosie┼äskiego. Matka jego Maria Billewicz├│wna, pochodzi┼éa ze znanego rodu szlacheckiego. To g┼é├│wnie ona wpaja┼éa synom warto┼Ťci narodowe i niepodleg┼éo┼Ťciowe. Po st┼éumieniu powstania w 1863 roku, J├│zef Pi┼ésudski ojciec p├│┼║niejszego marsza┼éka, uciek┼é ze sw─ů ┼╝on─ů na Litw─Ö, gdzie kilkakrotnie zmienia┼é miejsce pobytu. Jako nowy w┼éa┼Ťciciel maj─ůtku Zu┼é├│w pod Wilnem, Pi┼ésudski uprzemys┼éowi┼é sw├│j maj─ůtek. Wzni├│s┼é tam nowy dw├│r, gdzie urodzi┼é si─Ö ma┼éy J├│zef.

Mieszkanie w Wilnie

Maria Pi┼ésudska, wychowywa┼éa swoje dzieci w duchu g┼é─Öboko patriotycznym, dba┼éa te┼╝ o ich nale┼╝yte wykszta┼écenie. W lipcu 1875 roku, w Zu┼éowie wybuch┼é wielki po┼╝ar. Dla rodziny Pi┼ésudskich, by┼é to czas bardzo ci─Ö┼╝ki. Pr├│by pod┼║wigni─Öcia maj─ůtku i zaci─ůganie kolejnych kredyt├│w nie da┼éy oczekiwanego rezultatu. Rodzina Pi┼ésudskich musia┼éa opu┼Ťci─ç dw├│r i zamieszka┼éa w skromnych warunkach w Wilnie. W mie┼Ťcie tym, J├│zef i jego brat Bronis┼éaw , rozpocz─ů┼é nauk─Ö w I Gimnazjum, gdzie poddawano ich rusyfikacji.

Dzia┼éalno┼Ť─ç konspiracyjna

We wrze┼Ťniu 1884 roku, zmar┼éa pani Maria Pi┼ésudska. Rok p├│┼║niej J├│zef zda┼é matur─Ö. By┼éo to otwart─ů furtk─ů , by rozpocz─ů─ç studia medyczne na Uniwersytecie w Charkowie. Tam zacz─ů┼é dzia┼éalno┼Ť─ç konspiracyjn─ů. Po zaliczeniu I roku, pr├│bowa┼é przenie┼Ť─ç si─Ö wiosn─ů 1886 roku, na uniwersytet w Dorpacie, jednak tam odm├│wiono mu przyj─Öcia z powodu jego dzia┼éalno┼Ťci opozycyjnej. Dnia 22 marca 1887 roku, J├│zef Pi┼ésudski zosta┼é aresztowany pod zarzutem udzia┼éu w spisku na ┼╝ycie cara. Chocia┼╝ J├│zefa potraktowano jako ┼Ťwiadka w procesie spiskowc├│w, to jednak zosta┼é on skazany na pi─Öcioletnie zes┼éanie w g┼é─ůb Rosji. W miejsce zes┼éania, Pi┼ésudski dotar┼é 23 grudnia 1887 roku, a przebywa┼é w nim do lipca 1890 roku. Spotka┼é tam innych Polak├│w, by┼éych powsta┼äc├│w styczniowych. Do Wilna Pi┼ésudski powr├│ci┼é dnia 1 lipca 1892 roku. Tam wst─ůpi┼é do ruchu socjalistycznego, b─Öd─ůc pocz─ůtkowo wile┼äskim korespondentem czasopisma konspiracyjnego nosz─ůcego tytu┼é Przed┼Ťwit.

┼╗ona Maria

W 1899 roku, Pi┼ésudski o┼╝eni┼é si─Ö z Mari─ů Juszkiewiczow─ů dzia┼éaczk─ů PPS. Juszkiewiczowa nale┼╝a┼éa do ko┼Ťcio┼éa ewangelicko-augsburskiego, tote┼╝ w celu zawarcia ma┼é┼╝e┼ästwa Pi┼ésudski zmieni┼é wyznanie. Przeszed┼é na protestantyzm, by ┼Ťlub odby┼é si─Ö dnia 15 lipca 1899 roku. Ma┼é┼╝onkowie przeprowadzili si─Ö do ┼üodzi, gdzie Pi┼ésudski podaj─ůcy si─Ö za prawnika prowadzi┼é umieszczon─ů na I pi─Ötrze jego domu, tajn─ů drukarni─Ö "Robotnika" . W nocy z 21 na 22 lutego 1900 roku, po zdekonspirowaniu wydawnictwa, Pi┼ésudski zosta┼é ponownie aresztowany i osadzony w X pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Po odzyskaniu wolno┼Ťci, zmuszony by┼é do wyjazdu za granic─Ö.

Powr├│t do kraju

Po kr├│tkim pobycie w Londynie, Pi┼ésudski w kr├│tkim czasie rozpocz─ů┼é zdecydowane dzia┼éania, maj─ůce na celu zradykalizowanie dzia┼éa┼ä organizacji spiskowej. W czerwcu 1908 roku, dzia┼éacze organizacji bojowej z inicjatywy J├│zefa Pi┼ésudskiego i Kazimierza Sosnkowskiego, powo┼éali tajny Zwi─ůzek Polskiej Walki Czynnej. Dwa lata po utworzeniu takiego zwi─ůzku, w┼éadze austriackie zezwoli┼éy na szkolenie wojskowe polskiej m┼éodzie┼╝y. Ale opr├│cz tego, polska m┼éodzie┼╝ uczy┼éa si─Ö tam patriotyzmu i obrony dla spraw swojego kraju. We Lwowie utworzono z inicjatywy Pi┼ésudskiego Zwi─ůzek Strzelecki, za┼Ť w Krakowie, Towarzystwo Strzelec. M┼éodzie┼╝, kt├│ra w tych szko┼éach pobiera┼éa nauki, otrzyma┼éa wychowanie w duchu patriotycznym i bojowym. Na pocz─ůtku I wojny ┼Ťwiatowej, w podkrakowskiej miejscowo┼Ťci Oleandry, Pi┼ésudski sformowa┼é polski oddzia┼é I Kompani Kadrowej, w kt├│rej sk┼éad wesz┼éa szkolona w Strzelcu m┼éodzie┼╝.

Zgoda Austriak├│w

Latem 1914 roku, Austriacy zgodzili si─Ö na powo┼éanie w Galicji Legion├│w Polskich. Pu┼ék Strzelc├│w pod dow├│dztwem J├│zefa Pi┼ésudskiego skierowano pod Nowy Korczyn i pod Opat├│w. W grudniu, pu┼ék Strzelc├│w przekszta┼écono w I Brygad─Ö Legion├│w Polskich. Na pocz─ůtku 1915 roku, powsta┼éa r├│wnie┼╝ II Brygada Legion├│w pod dow├│dztwem J├│zefa Hallera i ze wzgl─Ödu na miejsce jej uformowania, nosi┼éa nazw─Ö Karpackiej. Pod koniec 1915 roku, Legiony Polskie liczy┼éy ju┼╝ ponad 20 tysi─Öcy ┼╝o┼énierzy. Gdy w Rosji wybuch┼éa rewolucja, dla Pi┼ésudskiego nie stanowi┼éa ona wi─Ökszego ju┼╝ zagro┼╝enia. Po woli, zacz─Ö┼éy klarowa─ç si─Ö losy I wojny ┼Ťwiatowej oraz naszej niepodleg┼éo┼Ťci.
Mimo, ┼╝e trwa┼éy jeszcze dzia┼éania wojenne, Pi┼ésudski zosta┼é aresztowany i dnia 22 lipca 1917 roku, przewieziono go do wi─Özienia w Gda┼äsku sk─ůd trafi┼é do Magdeburga. Po kilku miesi─ůcach do┼é─ůczy┼é do niego Kazimierz Sosnkowski. Kiedy w Niemczech wybuch┼éa rewolucja listopadowa, w magdeburskiej twierdzy zjawili si─Ö dwaj oficerowie niemieccy, kt├│rzy przewie┼║li ich do Berlina, a potem do Warszawy. Dnia 14 listopada 1918 roku, Rada Regencyjna zako┼äczy┼éa swoj─ů dzia┼éalno┼Ť─ç, przekazuj─ůc w r─Öce J├│zefa Pi┼ésudskiego obowi─ůzki cywilne i wojskowe. Tak wi─Öc, oficjalnie tego dnia zako┼äczy┼éa si─Ö I wojna ┼Ťwiatowa, a na arenie pa┼ästw europejskich, zn├│w pojawi┼éo si─Ö pa┼ästwo polskie.

Udział w bitwie warszawskiej

M├│wi─ůc o osobie J├│zefa Pi┼ésudskiego, nie mo┼╝na pomin─ů─ç jego udzia┼éu w bitwie warszawskiej. Bitwa ta, mia┼éa miejsce w sierpniu 1920 roku. Bra┼éy w niej udzia┼é broni─ůce stolicy przed nacieraj─ůcymi bolszewikami oddzia┼éy Wojska Polskiego. Jej najwa┼╝niejsza potyczka by┼éa stoczona w dniu 15 sierpnia. Pomys┼éodawc─ů planu prowadzenia bitwy warszawskiej by┼é genera┼é Tadeusz Rozwadowski. G┼é├│wnym za┼Ť jego wykonawc─ů, by┼é marsza┼éek J├│zef Pi┼ésudski. Prawe skrzyd┼éo polskiego natarcia os┼éania┼éa, 3 Dywizja Piechoty Legion├│w Polskich. Powodowa┼éo to, ┼╝e wojska radzieckie zosta┼éy zwi─ůzane energicznym zwrotem zaczepnym si┼é polskich, wspartych czo┼égami, kawaleri─ů konn─ů i oddzia┼éami opancerzonymi. W tym samym czasie reszta wojsk polskich przesz┼éa do kontrofensywy na ca┼éej d┼éugo┼Ťci frontu. Armia genera┼éa Sikorskiego uderzaj─ůca znad Wkry, rozbi┼éa XV i III armi─Ö bolszewick─ů. Wskutek braku ┼é─ůczno┼Ťci z dow├│dztwem i totalnego zm─Öczenia ┼╝o┼énierzy, wi─Öksza cz─Ö┼Ť─ç wojsk sowieckich przesz┼éa do nieskoordynowanego odwrotu. Cz─Ö┼Ť─ç si┼é bolszewickich, nie mog─ůc si─Ö przebi─ç na wsch├│d, przekroczy┼éa granic─Ö niemieck─ů gdzie zosta┼éa internowana.

Przewr├│t majowy

Lata powojenne, r├│wnie┼╝ nie by┼éy ┼éatwe dla naszego marsza┼éka. W 1926 roku, po odrzuceniu przez prezydenta Wojciechowskiego propozycji utworzenia rz─ůdu ze Skrzy┼äskim jako premierem, J├│zef Pi┼ésudski dokona┼é zamachu wojskowego, znanego jako przewr├│t majowy. Odrzuci┼é on proponowan─ů mu prezydentur─Ö, a w nowym rz─ůdzie formalnie sprawowa┼é funkcj─Ö ministra wojny i generalnego inspektora si┼é zbrojnych. D─ů┼╝y┼é on tak┼╝e, do stworzenia systemu bezpiecze┼ästwa pa┼ästwa poprzez zawarcie dwustronnych um├│w o nieagresji z ZSRR i z Niemcami. Szuka┼é te┼╝ Pi┼ésudski mo┼╝liwo┼Ťci zawarcia trwa┼éych sojuszy z Francj─ů i Angli─ů. W 1932 roku, z uwagi na pogarszaj─ůcy si─Ö stan zdrowia, prowadzenie polityki zagranicznej powierzy┼é J├│zefowi Beckowi, a sprawy wewn─ůtrz krajowe W┼éadys┼éawowi S┼éawkowi. Wycofany z polityki, bacznie j─ů obserwowa┼é. Zmar┼é w dniu 12 maja 1935 roku w stolicy kraju, kt├│ry tak bardzo on ukocha┼é.

EWA MICHAŁOWSKA - WALKIEWICZ

Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

30 Listopada 1900 roku
Zmarł Oscar Wilde, angielski poeta, prozaik, dramatopisarz i filolog klasyczny irlandzkiego pochodzenia (ur. 1854)


30 Listopada 1931 roku
Urodzi┼é si─Ö Jan Himilsbach, pisarz, scenarzysta i aktor, ("Rejs", "Brunet wieczorow─ů por─ů"), zm. 1988 r.


Zobacz wi─Öcej