Wtorek 30 Listopada 2021r. - 334 dz. roku,  Imieniny: Andrzeja, Maury

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 07.11.21 - 13:33     Czytano: [99]

Wspomnienie o Orl─Ötach Lwowskich


Bohaterstwo obrońców Lwowa

Miano Orl─ůt Lwowskich dotyczy uczni├│w, student├│w, a tak┼╝e m┼éodocianych robotnik├│w i urz─Ödnik├│w miasta Lwowa, kt├│rzy najpierw go┼éymi r─Ökami, a p├│┼║niej ju┼╝ ze zdobyt─ů na wrogu broni─ů, postanowili wyzwoli─ç swoje miasto przed okupuj─ůcymi je oddzia┼éami ukrai┼äskimi.


W sumie w walkach tych, bra┼éo udzia┼é 1421 m┼éodych polskich obro┼äc├│w, z kt├│rych najm┼éodszy mia┼é zaledwie 9 lat. Warto jest w tym miejscu wspomnie─ç, i┼╝ trzynastoletni obro┼äca lwowski Anto┼Ť Petrykiewicz, zosta┼é najm┼éodszym w historii Polski kawalerem Orderu Virtuti Militari. Jak wiemy to z kart historii, miasto Lw├│w, by┼é w pocz─ůtkach XX stulecia, miastem o przewa┼╝aj─ůcym procencie polskiej ludno┼Ťci. Gdy wojska ukrai┼äskie, stanowi┼éy militarne zagro┼╝enie dla miasta, tylko Polacy umieli stawi─ç im w dniu 1 listopada 1918 roku, zbrojny op├│r. Miasto to, zosta┼éo w du┼╝ej cz─Ö┼Ťci opanowane przez Ukrai┼äc├│w ju┼╝ w dwa tygodnie od inwazji, zaci─Öta obrona pozbawionego dostaw wody i elektryczno┼Ťci miasta, trwa┼éa a┼╝ do po┼éowy 1919 roku, kiedy to wojska polskie przyby┼ée z odsiecz─ů przerwa┼éy obl─Ö┼╝enie. Jak uwa┼╝a wielu historyk├│w, t┼éo historyczne walk o Lw├│w, stanowi┼éa I wojna ┼Ťwiatowa.

Pod koniec wojny rozp─Ötanej przez Niemc├│w w 1914 roku, wojskowe w┼éadze austriackie we Lwowie wspiera┼éy d─ů┼╝enia k├│┼é ukrai┼äskich do przej─Öcia ca┼ékowitej w┼éadzy w mie┼Ťcie. Wiadomo┼Ťci o tym wydarzeniu, dociera┼éy do patriotycznych ┼Ťrodowisk polskich, licznie rozsianych na terenie miasta. Przeciwdzia┼éanie zbrojnemu zagro┼╝eniu, utrudnia┼éo du┼╝e rozbicie polityczne spo┼éeczno┼Ťci polskiej oraz istnienie kilku r├│┼╝nych grup wojskowych. Dominuj─ůce wp┼éywy, mia┼éa w tamtych latach Narodowa Demokracja. W por├│wnaniu ze stanem sprzed wojny, zmniejszy┼éo si─Ö znaczenie konserwatyst├│w, s┼éabsze by┼éy te┼╝ i pozosta┼ée partie, tj. Polskie Stronnictwo Demokratyczne, Polska Partia Socjalno-Demokratyczna i Polskie Stronnictwo Ludowe. Opr├│cz o┼Ťrodk├│w politycznych, istnia┼éy te┼╝ liczne organizacje legionist├│w, jako Towarzystwo by┼éych Cz┼éonk├│w Wzajemnej Pomocy.

W pa┼║dzierniku 1918 roku, na wezwanie Rady Regencyjnej, pu┼ékownik W┼éadys┼éaw Sikorski zacz─ů┼é organizowa─ç we Lwowie regularne Wojsko Polskie. Od lipca 1918 roku, istnia┼éy w mie┼Ťcie tak┼╝e Polskie Kadry Wojskowe, kt├│re by┼éy ┼Ťci┼Ťle powi─ůzane z Narodow─ů Demokracj─ů. Na ich czele sta┼é kapitan armii austriackiej, Czes┼éaw M─ůczy┼äski, cz┼éonek Ligi Narodowej. W dniu 1 listopada 1918 roku, tu┼╝ nad ranem, ┼╝o┼énierze podlegaj─ůcy Ukrai┼äskiemu Komitetowi Wojskowemu, zbrojnie wkroczyli do miasta i opanowali wi─Ökszo┼Ť─ç gmach├│w publicznych. W odpowiedzi powsta┼éy w zachodniej cz─Ö┼Ťci miasta, dwa polskie punkty oporu z bardzo nieliczn─ů, a ponad to s┼éabo uzbrojon─ů za┼éog─ů. By┼éy to mi─Ödzy innymi, Szko┼éa im. Henryka Sienkiewicza, w kt├│rej znajdowa┼é si─Ö batalion kadrowy WP pod dow├│dztwem kpt. Zdzis┼éawa Trze┼Ťniowskiego i Dom Akademicki z niewielk─ů grup─ů ┼╝o┼énierzy POW. Obie te plac├│wki rozpocz─Ö┼éy zbrojn─ů akcj─Ö obronn─ů.

Jednym z dow├│dc├│w Obrony Lwowa, by┼é niezr├│wnany pp┼ék Karol Baczy┼äski. W pierwszych dniach zbrojnych walk ulicznych, polska m┼éodzie┼╝ sprawnie zdobywa┼éa bro┼ä na przeciwniku. Zacz─Öto te┼╝ organizowa─ç mniej liczebne pododdzia┼éy wojskowe, a obok piechoty powo┼éano do ┼╝ycia artyleri─Ö, kawaleri─Ö, oddzia┼é techniczny, a tak┼╝e niewielki oddzia┼é lotniczy. Po sukcesach oddzia┼é├│w polskich, odniesionych w dniu 10 listopada 1918 roku, ca┼éa zachodnia cz─Ö┼Ť─ç miasta, znalaz┼éa si─Ö w r─Ökach polskich. Wyra┼║n─ů przewag─Ö mia┼éy te┼╝ ugrupowania prawicowe. Skomplikowan─ů sytuacj─Ö polityczn─ů i wojskow─ů w mie┼Ťcie, wykorzystywali ukrai┼äscy przest─Öpcy. Uzbrojone bandy grabi┼éy polskie sk┼éady z broni─ů, magazyny kolejowe, sklepy i ca┼é─ů ludno┼Ť─ç cywiln─ů. Oddzia┼éy polskie, skutecznie odpiera┼éy liczne ataki wojsk ukrai┼äskich, podejmuj─ůc jednocze┼Ťnie nieudane pr├│by zdobycia ca┼éego miasta. W dniu 20 listopada, przyby┼éa z Przemy┼Ťla oczekiwana odsiecz pod dow├│dztwem pp┼ék Micha┼éa Karaszewicza-Tokarzewskiego. Zaraz te┼╝, Tokarzewski przej─ů┼é komend─Ö nad po┼é─ůczonymi oddzia┼éami wojskami. Nast─Öpnego dnia oddzia┼éy polskie przyst─ůpi┼éy do zorganizowanego ataku. Po ca┼éodobowych walkach, w dniu 22 listopada 1918 roku, Ukrai┼äcy w obawie przed okr─ů┼╝eniem opu┼Ťcili miasto.

Niebawem zosta┼éo ono ponownie zaatakowane, przez skonsolidowane silne oddzia┼éy ukrai┼äskie. Rozpocz─ů┼é si─Ö nowy etap wojny. Wi─Ökszo┼Ť─ç ziem polskich znajdowa┼éa si─Ö jeszcze pod okupacj─ů i zaborami. W ci─ůgu trzech tygodni obrony Lwowa, w kraju nast─Öpowa┼éy jednak zasadnicze zmiany. Zacz─Ö┼éy kszta┼étowa─ç si─Ö podstawy pa┼ästwowo┼Ťci polskiej, administracji i armii. Mo┼╝liwa si─Ö w├│wczas sta┼éa, militarna pomoc samotnie walcz─ůcym lwowianom, kt├│ra zako┼äczy┼éa si─Ö polskim zwyci─Östwem. Dzi┼Ť, kiedy min─Ö┼éo tak du┼╝o czasu od chlubnej obrony Lwowa, na ulicach polskich miast, zbieraj─ů si─Ö m┼éodzi ludzie, by odda─ç cze┼Ť─ç swoim r├│wie┼Ťnikom, kt├│rzy w┼éasn─ů krwi─ů, bronili swojej niepodleg┼éo┼Ťci. - Ten dzie┼ä jest dla nas Polak├│w wyj─ůtkowy, ten dzie┼ä to nasza chwa┼éa i przeogromne bohaterstwo- dopowiada Alicja Duraj.


EWA MICHAŁOWSKA - WALKIEWICZ

Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

30 Listopada 1988 roku
Odbyła się debata telewizyjna Wałęsa - Miodowicz.


30 Listopada 1900 roku
Zmarł Oscar Wilde, angielski poeta, prozaik, dramatopisarz i filolog klasyczny irlandzkiego pochodzenia (ur. 1854)


Zobacz wi─Öcej