Wtorek 30 Listopada 2021r. - 334 dz. roku,  Imieniny: Andrzeja, Maury

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 26.10.21 - 18:27     Czytano: [175]

Historia ozd├│b z muszli


Pi─Ökno tkwi w prostocie

Muszla to materia┼é znany ludziom, w┼éa┼Ťciwie ju┼╝ od okresu prehistorycznego. Jej u┼╝ycie niemal zawsze znalaz┼éo wykorzystanie, do tworzenia r├│┼╝nego rodzaju ozd├│b. Wsp├│┼écze┼Ťnie bi┼╝uteria z muszli, bywa ju┼╝ mniej modna. W ostatnich latach widzimy zdecydowany powr├│t muszli jako specyficznych ozd├│b, do naszych dom├│w. Nasza Redakcja uda┼éa si─Ö do pani Ma┼égorzaty Krynkiewiczowej, celem dowiedzenia si─Ö kilku wa┼╝nych szczeg├│┼é├│w na temat wykonywania ozd├│b muszelkowych i zwi─ůzanych z tym faktem zwyczaj├│w.

Co to jest muszla


Muszla to po prostu zewn─Ötrzna warstwa ochronna, kt├│ra jest tworzona jest najcz─Ö┼Ťciej przez morskie zwierz─Öta. Ale znane s─ů te┼╝ nam muszle, kt├│re tworz─ů ┼Ťlimaki winniczki jako zwierz─Öta l─ůdowe. Po ┼Ťmierci, zwierz─Ö ulega rozk┼éadowi a pozostaje po nim jedynie pusta muszla. Ten zewn─Ötrzny szkielet zwierz─Öcy, najcz─Ö┼Ťciej tworz─ů zwi─ůzki wapnia i chityny. W ci─ůgu ┼╝ycia zwierz─ůtka, pancerz takowy ro┼Ťnie wraz z nim, dlatego pocz─ůtek muszli jest zawsze najciemniejszy poniewa┼╝ jest on najstarszy i najbardziej uchitynowany. Twardo┼Ť─ç muszli jest niewielka i waha si─Ö ona od 2,5 do 4,5 w skali Mohsa.

Wykorzystanie muszli

O dziejach najstarszej bi┼╝uterii, dowiadujemy si─Ö ze ┼║r├│de┼é historycznych opisuj─ůcych naszyjnik z muszli ┼Ťlimaka morskiego o nazwie Nassarius gibbosulus. Muszelki te odkryto w Izraelu, a ich wiek datuje si─Ö na 100 tysi─Öcy lat.
Muszle wykorzystywane by┼éy tak┼╝e jako waluta. Najpopularniejsze by┼éy niegdy┼Ť do tego rodzaju wytwor├│w, muszle gatunku Monetaria. Ta niezwyk┼éa, naturalna waluta u┼╝ywana by┼éa na wielu wyspach Oceanu Indyjskiego i Spokojnego, a tak┼╝e w Ameryce P├│┼énocnej, Czarnym L─ůdzie i Karaibach. Wiadomo jest, i┼╝ Holenderscy handlarze kupowali niewolnik├│w za zbierane na pla┼╝y muszle, kt├│re w Europie by┼éy prawie bezwarto┼Ťciowe.

Narz─Ödzia z muszli

Wzgl─Ödna wytrzyma┼éo┼Ť─ç muszli sprawi┼éa, ┼╝e wykorzystywano je r├│wnie┼╝ jako narz─Ödzia. Tworzono z nich skrobaki, ostrza i klamry. Muszle ma┼é┼╝y olbrzymich, wykorzystywano jako misy, a w niekt├│rych kulturach jako chrzcielnice. W ogrodnictwie u┼╝ywano ich jako nawozu do ro┼Ťlin ogrodowych.

Sztuka jubilerska

Rzemios┼éo jubilerskie i zdobnicze, to obszar ludzkiej dzia┼éalno┼Ťci, w kt├│rej muszelki spotykaj─ů najwi─Öksze wykorzystanie. Wykonuje si─Ö z nich pude┼éeczka ozdobne na bi┼╝uteri─Ö, miniaturowe rze┼║by do salon├│w, ozdoby do klamer i oczywi┼Ťcie bi┼╝uteri─Ö, w kt├│rej prym wiod─ů naszyjniki. W historii ludzko┼Ťci s┼éu┼╝y┼éy one tak┼╝e, jako guziki. Dzisiaj wykonuje si─Ö z nich najcz─Ö┼Ťciej podstawki do dzban├│w z gor─ůc─ů wod─ů lub pod szklanki. Same w sobie s─ů one ozdobami naszych mieszka┼ä, zast─Öpuj─ůc na przyk┼éad serwetki.

Zwyczaje muszelkowe

W dawnych czasach m┼éodzi ch┼éopcy cz─Östo si─Ö zak┼éadali ze sob─ů, ┼╝e ten zdob─Ödzie dan─ů pann─Ö, kt├│ra przyjmie od niego muszelkowy wisior, wykonany przez niego w┼éasnor─Öcznie. Mi─Ödzy sob─ů m─Ö┼╝czy┼║ni robili sobie zawody, polegaj─ůce na rozgryzaniu muszelek. Im wi─Öcej oni muszelek rozgry┼║li, tym bardziej wiarygodne by┼éy ich opowie┼Ťci o ich niezwyk┼éej m─Ösko┼Ťci. Gdy jednak kto┼Ť w testamencie obdarowywa┼é swoich potomnych przedmiotami wykonanymi z muszli, ┼Ťwiadczy┼éo to w┼éa┼Ťciwie o wykluczeniu tego kogo┼Ť z testamentu.

Ewa Michałowska - Walkiewicz

   



Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

30 Listopada 2001 roku
Zmarł George Harrison, współzałożyciel i gitarzysta legendarnego zespołu The Beatles.


30 Listopada 1868 roku
Zmarł Hipolit Cegielski, polski pedagog i przemysłowiec (ur. 1813)


Zobacz wi─Öcej