Wtorek 26 Pa┼║dziernika 2021r. - 299 dz. roku,  Imieniny: Ewarysta, Lucyny

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 30.07.21 - 21:29     Czytano: [230]

63 dni wolnej Polski


Tylko tam była wolna Polska

Towarzystwo Patriotyczne Renesans ze Skar┼╝yska - Kamiennej, w ┼Ťwi─Ötokrzyskich Krynkach zorganizowa┼éo wieczorek po┼Ťwi─Öcony bohaterom Powstania Warszawskiego. Poezj─ů i wspomnieniami, organizatorzy przybli┼╝yli go┼Ťciom, ten bohaterski czas narodowego zrywu. Kiku cz┼éonk├│w wspomnianego towarzystwa, uda┼éo si─Ö do Gdyni, by tam uczci─ç nie tylko warszawskich bohater├│w, ale wszystkich cz┼éonk├│w Armii Krajowej, dla kt├│rych najwi─Ökszym dobrem, by┼éa upragniona wolno┼Ť─ç.

...nie pamiętam już kiedy to było
nie pami─Ötam czy wiosn─ů czy latem
wtedy tak dużo w sercach się zdarzyło
że biegłem walczyć o Polskę z granatem

siwy dym się unosił nad miastem
my w kanałach idziemy na Pragę
lecz kto┼Ť krzykn─ů┼é ...a nad nim smugi dymu k┼é─Öbiaste
on dostanie po latach order za odwag─Ö....

63 dni


Powstanie Warszawskie, to wymierzona przeciw okupantowi niemieckiemu walka zbrojna, podj─Öta w Warszawie przez oddzia┼éy Armii Krajowej w ramach prowadzonej akcji Burza. Dat─Ö rozpocz─Öcia pierwszych powsta┼äczych walk, ustalono na dzie┼ä 1 VIII 1944 roku, o godzinie 17.00, kt├│ra zosta┼éa nazwana godzin─ů „W”. W pierwszych dniach powstania, wzi─Ö┼éo udzia┼é oko┼éo 23 tysi─Öcy polskich ┼╝o┼énierzy. AK dysponowa┼éa w Warszawie ponad 50 tysi─ůcami dobrze wyszkolonymi lud┼║mi, z czego jedynie 10%, posiada┼éo bro┼ä kr├│tk─ů. Do ┼╝o┼énierzy AK, do┼é─ůczy┼éy te┼╝ jednostki Narodowych Si┼é Zbrojnych, maj─ůcych ponad 800 ┼╝o┼énierzy i oddzia┼éy Armii Ludowej, w kt├│rych szeregach walczy┼éo 500 ┼╝o┼énierzy. Nie mo┼╝na w tym miejscu nie wspomnie─ç o tym, ┼╝e czynny udzia┼é w powstaniu wzi─Ö┼éa tak┼╝e ludno┼Ť─ç cywilna miasta. Niemcy w tym samym czasie, dysponowali w Warszawie garnizonem licz─ůcym ponad 20 tysi─Öcy ┼╝o┼énierzy i policjant├│w, kt├│ry by┼é cz─Ö┼Ťciowo wspierany przez jednostki udaj─ůce si─Ö na front niemiecko-radziecki. Przewa┼╝aj─ůca si┼éa wroga, nie st┼éumi┼éa w warszawiakach ch─Öci dozgonnej walki o to, co by┼éo na wskro┼Ť polskie, tak drogie sercom wszystkich Polak├│w, kochane miasto Warszawa. Z pie┼Ťniami na ustach, broniono tej jedynej namiastki polsko┼Ťci, kt├│re tam po┼Ťr├│d wal─ůcych si─Ö mur├│w by┼éo wolnym miastem.

...Gdzie┼Ť tam daleko s┼éycha─ç strza┼éy
trzeba ucieka─ç kto┼Ť zawo┼éa┼é
z torb─ů granat├│w harcerz ma┼éy
czołga się w stronę Mokotowa

Upadł...a nad nim seria długa
czy ┼╝yjesz...kim by┼ée┼Ť.... jakie imi─Ö twoje
z u┼Ťmiechem na twarzy powieka zamruga
i cicho wypowie...umrze─ç si─Ö nie boj─Ö

czy kto┼Ť dzi┼Ť pami─Öta to ┼╝ycie tak m┼éode
nikt nawet nie wie gdzie spocz─ů┼é na wieki
przez takie ofiary nie wszystko stracone
błogosław Ojczyźnie wolnej... Boże Wielki

Pod komend─ů Montera



Dow├│dc─ů powstania, mianowano genera┼éa brygady Antoniego Chru┼Ťciela, pseudonim Monter. Do dnia 3 sierpnia 1944 roku, w r─Ökach polskich znalaz┼éa si─Ö wi─Öksza cz─Ö┼Ť─ç ┼Ür├│dmie┼Ťcia wraz z Powi┼Ťlem, Stare Miasto, ┼╗oliborz, Mokot├│w i Ochota. Nie zdo┼éano jednak opanowa─ç Cytadeli, Dworca Gda┼äskiego i lotniska na Ok─Öciu. Ju┼╝ kolejnego dnia, za┼éama┼éo si─Ö powstanie na Pradze, silnie obsadzonej przez przyfrontowe jednostki niemieckie. Zgodnie ze specjalnym rozkazem Adolfa Hitlera, Niemcy w kontrolowanych przez siebie dzielnicach Warszawy, stosowali bezwzgl─Ödny terror wobec ludno┼Ťci tego miasta. Po przeniesieniu Komendy G┼é├│wnej AK na Stare Miasto, oddzia┼éy walcz─ůce na Woli wycofa┼éy si─Ö kana┼éami do ┼Ür├│dmie┼Ťcia. A ju┼╝ dnia 6 sierpnia, Niemcy odci─Öli Stare Miasto od ┼Ür├│dmie┼Ťcia, docieraj─ůc do Ogrodu Saskiego.
Nast─Öpnego dnia, Niemcy rozpocz─Öli natarcie na Stare Miasto bronione przez 9 tysi─Öcy warszawiak├│w. W walkach o Star├│wk─Ö hitlerowcy u┼╝yli najci─Ö┼╝szego sprz─Ötu wojennego, do kt├│rego zaliczy─ç trzeba: wielkokalibrow─ů artyleri─Ö i lotnictwo. Generalny szturm Niemc├│w na Stare Miasto, rozpocz─ů┼é si─Ö dnia 19 sierpnia, a jego celem by┼éo otwarcie komunikacji przez most Kierbedzia. Pomimo kilkakrotnie podejmowanych pr├│b obrony Warszawy, nie uda┼éo si─Ö powsta┼äcom rozbi─ç pier┼Ťcienia niemieckiego otaczaj─ůcego Stare Miasto. Niepowodzenie tych akcji wymusi┼éo decyzj─Ö o ewakuacji ludno┼Ťci cywilnej kana┼éami. Dnia 2 wrze┼Ťnia 1944 roku, ostatnie oddzia┼éy opu┼Ťci┼éy Star├│wk─Ö. Powsta┼äcy walcz─ůcy w ┼Ür├│dmie┼Ťciu po zaci─Ötych walkach zdobyli wa┼╝ne niemieckie punkty oporu, do kt├│rych nale┼╝a┼éy mi─Ödzy innymi: Pa┼éac Staszica, gmach Polskiej Akcyjnej Sp├│┼éki Telefonicznej, a tak┼╝e Komenda Policji na Krakowskim Przedmie┼Ťciu.

Po drugiej stronie Wisły

Ofensywa Armii Czerwonej zatrzyma┼éa si─Ö jednak po drugiej stronie Wis┼éy, a rz─ůd radziecki odm├│wi┼é zgody na l─ůdowanie na lotniskach pozostaj─ůcych pod kontrol─ů Armii Czerwonej samolot├│w alianckich, maj─ůcych dostarcza─ç zaopatrzenie walcz─ůcym powsta┼äcom. W dniach 16-21 wrze┼Ťnia natomiast, przeprowadzono w rejonie Czerniakowa, Powi┼Ťla i ┼╗oliborza desant ┼╝o┼énierzy z drugiej i trzeciej dywizji piechoty Pierwszej Armii Wojska Polskiego, z zaj─Ötej przez wojska radzieckie Pragi. W sumie przez Wis┼é─Ö przeprawiono 5 polskich batalion├│w, kt├│re utworzy┼éy przycz├│┼éki na Czerniakowie i ┼╗oliborzu, nie zdo┼éa┼éy ich jednak one utrzyma─ç. Ze wzgl─Ödu na brak odpowiedniego wsparcia artyleryjskiego, powy┼╝sza operacja zako┼äczy┼éa si─Ö niepowodzeniem. Dnia 23 wrze┼Ťnia, skapitulowa┼é Czerniak├│w, jedyny zaj─Öty przez AK rejon przylegaj─ůcy do Wis┼éy. Po zaci─Ötych walkach, pod koniec wrze┼Ťnia pad┼é tak┼╝e Mokot├│w, a ostatniego dnia wrze┼Ťnia ┼╗oliborz.

Powstanie upadło

Straty powsta┼äcze ocenia si─Ö na oko┼éo 18 tysi─Öcy zabitych i zaginionych Polak├│w, a rannych za┼Ť by┼éo ponad 20 tysi─Öcy ludzi. Ponad 25% budynk├│w Warszawy, na terenach obj─Ötych walkami uleg┼éo ca┼ékowitemu zniszczeniu, a kolejne z nich Niemcy systematycznie burzyli po upadku powstania. Po kapitulacji tego polskiego zrywu patriotycznego, polskich ┼╝o┼énierzy umieszczono w obozach jenieckich, a walcz─ůc─ů ludno┼Ť─ç cywiln─ů w obozie przej┼Ťciowym w Pruszkowie, sk─ůd rozsy┼éano j─ů po terenie Generalnego Gubernatorstwa lub kierowano do oboz├│w pracy w Niemczech.


EWA MICHA┼üOWSKA – WALKIEWICZ

Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

26 Pa┼║dziernika 1929 roku
Urodzi┼éa si─Ö Wanda Chotomska, polska pisarka, autorka ksi─ů┼╝ek dla dzieci i m┼éodzie┼╝y (zm. 2017r.)


26 Pa┼║dziernika 2002 roku
Rosyjscy komandosi zaatakowali okupowany przez czeczeńskich terrorystów teatr w Moskwie. Zginęło 150 zakładników.


Zobacz wi─Öcej