Wtorek 26 Pa┼║dziernika 2021r. - 299 dz. roku,  Imieniny: Ewarysta, Lucyny

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 19.12.20 - 12:06     Czytano: [896]

Dzia┼éalno┼Ť─ç polskich lwowian na emigracji


Lw├│w nale┼╝a┼é do Polski w latach 1340-1945 i miasto odegra┼éo wielk─ů rol─Ö w dziejach Polski i narodu polskiego. By┼éo trzecim – po Warszawie i Krakowie najwa┼╝niejszym miastem w historii Polski. Po spolonizowaniu si─Ö kolonist├│w niemieckich, kt├│rych sprowadzi┼é do Lwowa kr├│l Kazimierz Wielki, od pocz─ůtk├│w XVI w. w mie┼Ťcie dominowa┼éa ludno┼Ť─ç polska. Przeprowadzony w 1931 r. powszechny spis ludno┼Ťci wykaza┼é, ┼╝e we Lwowie, maj─ůcym w├│wczas 312 000 mieszka┼äc├│w by┼éo: 198 200 Polak├│w, 75 300 ┼╗yd├│w, 35 100 Ukrai┼äc├│w i Rusin├│w, 2500 Niemc├│w i 500 Rosjan. Miasto by┼éo wielkim o┼Ťrodkiem polskiej nauki (w tym uniwersytet i politechnika) oraz polskiej kultury (teatry, liczna prasa, du┼╝e wydawnictwa ksi─ů┼╝kowe, pr─Ö┼╝ne ┼Ťrodowiska: literackie, artystyczne i muzyczne) co sprawia┼éo, ┼╝e przychodzi┼éy tutaj na ┼Ťwiat w wyj─ůtkowo du┼╝ej liczbie osoby, kt├│rych ta polska nauka i kultura promieniuj─ůce patriotyzmem, czyni┼éy z nich ich kolejnymi wsp├│┼étw├│rcami i patriotami.

Polacy ze Lwowa zapisali si─Ö nie tylko w dziejach Polski i narodu polskiego, ale tak┼╝e w ┼╝yciu innych kraj├│w i tamtejszych Polonii. We Lwowie bowiem urodzi┼éo si─Ö r├│wnie┼╝ wielu Polak├│w, kt├│rych los rzuci┼é z dala od ukochanego miasta i Polski, kt├│rzy odegrali znacz─ůc─ů rol─Ö w ┼╝yciu kraju osiedlenia (a tak┼╝e Polski) i miejscowej Polonii i tam zazwyczaj z┼éo┼╝yli swe ko┼Ťci. Oto niekt├│rzy z nich w alfabetycznym uj─Öciu:

Jerzy Aleksandrowicz (1902-1978), prawnik, specjalista prawa por├│wnawczego, profesor Szko┼éy Nauk Politycznych w Warszawie, Polish College of Law Administration w Londynie 1942-44 i Politechniki Londy┼äskiej; Stefan Askenase (1896-1978), pianista, profesor konserwatorium w Kairze 1922-25 i w Brukseli 1954-61, prowadzi┼é mistrzowskie kursy fortepianowe w Hamburgu i Kolonii, popularyzator utwor├│w Chopina; Jerzy Bajan (1901-1966), pu┼ékownik pilot Wojska Polskiego, dzia┼éacz niepodleg┼éo┼Ťciowy, zwyci─Özca w mi─Ödzynarodowych zawodach lotniczych Challenge 1934, podczas wojny w Wielkiej Brytanii dow├│dca polskiego lotnictwa my┼Ťliwskiego i oficer ┼é─ůcznikowy w sztabie Fighter Command RAF, prezes Stowarzyszenia Lotnik├│w Polskich w Wielkiej Brytanii 1858-64; Andrzej Balko (1923-2013), prawnik, dzia┼éacz spo┼éeczny, dyrektor na Austri─Ö i czasowo dyrektor europejski Polish-Amercian Immigration w Wiedniu 1962-88, delegat na Austri─Ö Rz─ůdu RP na uchod┼║stwie w Londynie 1973-88, wsp├│┼éorganizator i cz┼éonek Rady Koordynacyjnej Polonii Wolnego ┼Üwiata w Toronto (Kanada), zas┼éu┼╝ony dzia┼éacz Polonii w Austrii; J├│zef Baraniecki (1910-1998), in┼╝ynier, dzia┼éacz spo┼éeczny Polonii angielskiej, ekspert UNESCO do spraw organizacji szkolnictwa technicznego na poziomie ┼Ťrednim i wy┼╝szy, profesor Teheran Polytechnic 1961-65, West Pakistan University od Science and Technology in Lahore 1965-67, Polytechnique d Algerie w Algierze 1967-69, Kenya Poliecdhnic w Nairobi 1969-71, Institute of Technology w Basra (Irak( 1973, dyrektor firmy Tecalds Ltd. W Londynie eksportuj─ůcej sprz─Öt dla szkolnictwa technicznego kraj├│w rozwijaj─ůcych si─Ö 1974-90, dzia┼éacz polonijny w Wielkiej Brytanii, m.in. wiceprezes Stowarzyszenia Polskich Kombatant├│w 1957-59 i prezes Stowarzyszenia Technik├│w Polskich 1981-85, prezes Ko┼éa Lwowian i redaktor naczelny biuletynu „Lw├│w i Kresy” 1984-90; Eugeniusz Baron (1891-1972), ┼╝o┼énierz Legion├│w Polskich J├│zefa Pi┼ésudskiego, dziennikarz, dzia┼éacz polonijny w Wiedniu, przed wojn─ů korespondent Polskiej Agencji Telegraficznej w Wiedniu, 1933-36 prezes i 1946-70 cz┼éonek zarz─ůd├│w i wiceprezes Zwi─ůzku Polak├│w w Austrii „Strzecha”, wsp├│┼éza┼éo┼╝yciel polskich pism w Austrii; Eugeniusz Baziuk (1901-1975), uczestnik II wojny ┼Ťwiatowej, artysta fotograf, mia┼é wiele wystaw swych znakomitych prac w Londynie, wsp├│┼éza┼éo┼╝yciel Stowarzyszenia Fotografik├│w Polskich w Wielkiej Brytanii, cz┼éonek Kr├│lewskiego Towarzystwa Fotograficznego w Londynie, za┼éo┼╝yciel i pierwszy sekretarz Zwi─ůzku Polskich Spadochroniarzy; Stanis┼éaw Biega┼äski (1894-1994), wojskowy: ┼╝o┼énierz II Brygady Legion├│w Polskich, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1919-20, a podczas II wojny ┼Ťwiatowej na wy┼╝szych stanowiskach w 2 Korpusie Polskim gen. W. Andersa, historyk wojskowo┼Ťci polskiej, przed wojn─ů szef i zast─Öpca szefa Wojskowego Biura Historycznego w Warszawie, po wojnie m.in. profesor Polskiego Uniwersytetu na Obczy┼║nie w Londynie, cz┼éonek wielu towarzystwa naukowych, autor 45 prac ┼║r├│d┼éowych; Stanis┼éaw Biernacik (ur. 1920), pedagog, manager, nauczyciel szk├│┼é ┼Ťrednich w Anglii i USA, przedsi─Öbiorca w Hamburgu (Pensylwania), wsp├│┼épracownik czasopism ameryka┼äskich, dyrektor Narodowej Rady Naczelnej Stowarzyszenia Weteran├│w Armii Polskiej w Ameryce, wsp├│┼éorganizator i sekretarz sta┼éej wystawy po┼Ťwi─Öconej Polskim Si┼éom Zbrojnym w II wojnie ┼Ťwiatowej w Naval Park w Buffalo; Bronis┼éaw Bili┼äski (1913-1996), filolog klasyczny, badacz stosunk├│w kulturalnych polsko-w┼éoskich, profesor Uniwersytetu Wroc┼éawskiego, 1957-83 dyrektor Stacji Naukowej Polskiej Akademii Nauk w Rzymie, autor ponad 250 publikacji i 100 publikacji w serii „Conferenze” Stacji Naukowej PAN w Rzymie; Janina Bogucka-Wolff (1904 – zm. ok. 1965), malarka pracuj─ůca po wojnie w Anglii, studiowa┼éa w Warszawie i Pary┼╝u, wystawia┼éa prace w Pary┼╝u, Krakowie, Lwowie, Warszawie i Katowicach restaurowa┼éa namioty tureckie na Wawelu, wykonywa┼éa dekoracje dla teatr├│w Krakowa i Lwowa, wywieziona przez NKWD na Sybir, nast─Öpnie pracowa┼éa jako malarka w 2 Korpusie Polskim gen. W. Andersa; Ludwik Bombas (1892-1970), ksi─ůdz katolicki, kapelan wojskowy w stopniu pu┼ékownika w Polsce i podczas II wojny ┼Ťwiatowej w Wojsku Polskim na Zachodzie, po wojnie rektor Polskiej Misji Katolickiej w Szkocji i proboszcz parafii polskiej w Edynburgu, od 1958 pra┼éat papieski; Micha┼é Boym (1612-1659 Chiny), jezuita polski (uko┼äczy┼é kolegia w Kaliszu i Krakowie), od 1644 misjonarz w Chinach, pierwszy sinolog polski, profesor kolegium w Makau, kapelan wojsk portugalskich na dworze cesarza Yong-li, w 1651 wys┼éany przez niego z misj─ů dyplomatyczn─ů do Rzymu, opracowa┼é map─Ö Chin, jest autorem wielu prac na tematy chi┼äskie; Ludwik Bronarski (1890-1975), muzykolog, pianista, chopinista, profesor konserwatorium muzycznego we Fryburgu (Szwajcaria) 1945-67, wraz z I. Paderewskim i J. Turczy┼äskim wydawca „Dzie┼é wszystkich Fryderyka Chopina” (1949-61); Jerzy Chmielewski (1905-1966), ekonomista (studia Warszawa, Dublany), 1936-39 dyrektor Izby Handlowo-Przemys┼éowej Polsko-Brazylijskiej w Rio de Janeiro, w 1944 przewi├│z┼é do Londynu szczeg├│┼éowy raport oraz fragmenty niemieckiej rakiety V-2, zdobytych przez polski wywiad, co pomog┼éo Anglikom w zestrzeliwaniu tych rakiet, po wojnie ponownie w Brazylii, doradca jednego z najwi─Ökszych bank├│w brazylijskich, na polecenie rz─ůdu opracowa┼é projekt rozwoju rybo┼é├│wstwa w Brazylii, autor 30 prac; W┼éodzimierz Cie┼äski (1897-1983), ksi─ůdz katolicki, pedagog, znawca zagadnie┼ä apostolstwa, pra┼éat papie┼╝a Piusa XII, podczas wojny zes┼éany ze Lwowa na Sybir przez NKWD, nast─Öpnie wikariusz generalny 2 Korpusu Polskiego gen. W. Andersa, po wojnie duszpasterz Polak├│w i dzia┼éacz katolicki w Anglii; Roman Cie┼Ťlewicz (1930-1996), grafik, malarz, specjalizowa┼é si─Ö w grafice ksi─ů┼╝kowej i plakacie, kierownik artystyczny pisma „Elle” 1967-69 i wsp├│┼épracowa┼é z magazynami „Vogue” i „Opus International” oraz z Narodowym Centrum Sztuki i Kultury im. G. Pompidou w Pary┼╝u, prowadzi┼é od 1975 Pracowni─Ö grafiki Ecole Superieure d art. Graphique w Pary┼╝u; Roman D─ůbek (ur. 1939), chemik, visiting profesor Instituto Politecnico Nacional w Ciudad de Mexico1981-83, nast─Öpnie profesor Universidad Autonoma de Coahuila w Saltillo (Meksyk), wsp├│┼épracownik mi─Ödzynarodowych czasopism chemicznych; Barbara Denys (ur. 1935), polska i nast─Öpnie polonijna aktorka teatralna, ameryka┼äska filmowa (6 film├│w) i estradowa w Chicago (Teatr Ref-Rena, Teatr Polski); Jadwiga D─Öbicka (1888-1970), ┼Ťpiewaczka operowa, wyst─Öpowa┼éa na scenach operowych Wiednia (gdzie mieszka┼éa), Berlina, Pary┼╝a i Bazylei, wyk┼éadowca Akademii Muzycznej w Wiedniu; Adam Do┼é┼╝ycki (1886-1972), kompozytor i dyrygent, przed wojn─ů m.in. teatru operowego w Sofii (Bu┼égaria), uprawia┼é kameralistyk─Ö, po wojnie dzia┼éa┼é na terenie Niemiec; Tadeusz Drzewicki (1909-1995), prawnik zwi─ůzany z Uniwersytetem Jana Kazimierza we Lwowie, podczas wojny ┼╝o┼énierz Brygady Karpackiej (walczy┼é pod Tobrukiem) i w latach 1943-45 wiceminister sprawiedliwo┼Ťci rz─ůdu polskiego w Londynie, po wojnie emigracyjny dzia┼éacz polityczny: cz┼éonek Egzekutywy Zjednoczenia Narodowego,, prezes Komitetu Zagranicznego Stronnictwa Pracy, 1984-91 minister do spraw Polak├│w w ZSRR w gabinetach K. Sabbata i E. Szczepanika; Magdalena Dubanowiczowa (1895-1996), prozaik, w 1940 r. wraz z rodzin─ů wywieziona ze Lwowa na Sybir, sk─ůd wydosta┼éa si─Ö razem z armi─ů W┼éadys┼éawa Andersa, po wojnie zas┼éu┼╝ona polska dzia┼éaczka spo┼éeczna w Londynie, g┼é├│wnie katolicka, za co otrzyma┼éa odznaczenie papieski Pro Ecclesia et Pontifice, autorka szeregu ksi─ů┼╝ek; W┼éadys┼éaw Dzi─Öcio┼éowski (ur. 1920), przedsi─Öbiorca, dzia┼éacz polonijny, podczas wojny wywieziony w 1940 na Sybir, nast─Öpnie ┼╝o┼énierz 2 Korpusu Polskiego gen. W. Andersa, po wojnie najpierw w Argentynie i od 1956 w Brazylii – w Rio de Janerio, gdzie rozwin─ů┼é o┼╝ywion─ů dzia┼éalno┼Ť─ç gospodarcz─ů, za co w 1974 Izba Ustawodawcza stanu Guanabara nada┼éa D. tytu┼é „honorowego obywatela stanu Guanabara za wzrost dzia┼éalno┼Ťci przemys┼éowej, wzrost zatrudnienia, a tym samym jego wp┼éyw na rozw├│j stanu”; Jerzy Feiner (1933-2008), architekt, artysta malarz, docent Politechniki Krakowskiej, wiceprezydent Studio-Hosio e W┼éoszech i Stanach Zjednoczonych 1982-90, wyk┼éadowca na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles i Pomona State University 1985-89, profesor Studio Accademia Donatello w Los Angeles od 1990, projektant i realizator szeregu budowli, m.in. biurowc├│w w Los Angeles i Glendal, polskiej wioski w Kalifornii (1995), malarz, m.in. cykl „Powstanie Warszawskie” (10 obraz├│w), uczestnik licznych wystaw w wielu krajach; Tadeusz Felsztyn (1894-1963), in┼╝ynier, fizyk, filozof, dziennikarz, ┼╝o┼énierz Legion├│w Polskich i uczestnik obrony Lwowa 1918-19, podpu┼ékownik Wojska Polskiego, 1930-39 szef Instytutu Technicznego Bada┼ä Uzbrojenia i 1929-39 wyk┼éadowca Politechniki Warszawskiej, w 1939 wzi─Öty do niewoli sowieckiej, znalaz┼é si─Ö w grupie 245 oficer├│w ocala┼éych z masakry katy┼äskiej, po wyj┼Ťciu z Rosji wraz z armi─ů gen. W. Andersa, na wy┼╝szych stanowiskach w 2 Korpusie Polskim, po wojnie w Anglii, nauczyciel ┼Ťrednich szk├│┼é angielskich (matematyka, fizyka) – Mount St. Marys College, Bishops Vessey Grammar School, w Pitsford, autor 50 prac i wsp├│┼épracownik fachowych czasopism angielskich: „Evolution”, „Newman Associatio, Philosophy of Science Group Bulletin”, „Casuality in Physics”, „Gravitation”, „World Sicence Review”; Jan Fryling (1891-1977), prawnik, dyplomata – na plac├│wkach w Tokio, Czerniowcach (Rumunia), Kairze, Jerozolimie, Bejrucie i od 1943 do 1945 charge d’affaires i minister pe┼énomocny w Chinach (w Czungkingu), 1946-49 dzia┼éacz polonijny w Szanghaju – redaktor „Echa Szaqnghajskiego”, 1949-56 przedstawiciel w Indiach rz─ůdu polskiego w Londynie, od 1956 w USA: zwi─ůzany z Instytutem J├│zefa Pi┼ésudskiego w Nowym Jorku (1972-77 prezes), autor szeregu ksi─ů┼╝ek; Jerzy Gawenda (1917 - 2000 w Londynie) – polski dzia┼éacz polityczny, prawnik, wicepremier (1972–1976) i minister spraw zagranicznych (1970–1974) Rz─ůdu Rzeczypospolitej Polskiej na Obczy┼║nie – w Londynie, rektor Polskiego Uniwersytetu Na Obczy┼║nie w Londynie (1978-1987); Aleksander Gella (1922-2014), socjolog, od 1967 profesor University Alberta w kanadyjskim Edmonton, w San Jose State College w ameryka┼äskim San Jose 1967-69, University of California w Santa Barbara 1969-70, w State University of New York w Buffalo od 1970, od 1972 Senior Fellow w St. Antony s College w angielskim Oxfordzie oraz profesor na Polskim Uniwersytecie na Obczy┼║nie w Londynie, a po 1989 Instytutu Historii Nauki, O┼Ťwiaty i Techniki PAN w Warszawie; Kazimierz Gluzi┼äski (1900-1969), obro┼äca Lwowa 1918/19, prawnik, do 1939 szef administracji kopal┼ä w─Ögla Wsp├│lnoty Interes├│w, na prze┼éomie 1939-40 wsp├│┼éorganizator i do 1942 kierownik antyhitlerowskiego Komisariatu Cywilnego Zwi─ůzku Jaszczurczego (p├│┼║niej NSZ – 15 tys. ludzi), po ucieczce z Polski w 1946 bibliotekarz Instytutu Slawistycznego i wyk┼éadowca w Polskim Seminarium Duchownym w Pary┼╝u; Julian Godlewski (1903-1983), prawnik, przedsi─Öbiorca, mecenas sztuki polskiej, filantrop, dzia┼éacz polonijny, plenipotent wielkiego niemieckiego koncernu Thyssena (159 tys. pracownik├│w), w 1965 ufundowa┼é nagrod─Ö im. Anny Godlewskiej (swojej matki), przeznaczon─ů dla artyst├│w polskich, dotacj─ů w wysoko┼Ťci 100 tys. frank├│w szwajcarskich uratowa┼é przed zamkni─Öciem Muzeum Polskie w Rapperswilu (Szwajcaria), by┼é jednym z najwi─Ökszych dobroczy┼äc├│w Wawelu w Krakowie. W latach 1962-1977 zakupi┼é dla krakowskiego Zamku Kr├│lewskiego osiem niezwykle cennych zabytk├│w: portrety: W┼éadys┼éawa Zygmunta Wazy (p├│┼║niejszego kr├│la W┼éadys┼éawa IV), powsta┼éy w pracowni P. P. Rubensa w pocz─ůtkach XVII w.; Gian Giacomo Caraglia (nadwornego z┼éotnika kr├│la Zygmunta II Augusta), namalowany przez Parisa Bordone w 1552; oraz Adama Kazanowskiego (podkomorzego koronnego), wykonany przez Peetera Danckersa de Rij w 1638. Pozosta┼ée dary to m.in. kielich Kazimierza Wielkiego z 1351 i arrasu z herbami Dymitra Chaleckiego (podskarbiego wielkiego litewskiego za panowania Stefana Batorego); Agenor Go┼éuchowski (m┼éodszy) (1849-1921), polityk i dyplomata austriacki i polityk polski, 1887-93 ambasador w Bukareszcie, 1895-1906 minister spraw zagranicznych Austro-W─Ögier i minister dworu cesarskiego, na tym stanowisku przeprowadzi┼é szereg akcji dyplomatycznych korzystnych dla monarchii austro-w─Ögierskiej, 1876-1918 cz┼éonek austriackiej Izby Pan├│w, od 1907 przewodnicz─ůcy grupy polskiej; Jerzy Hajdukiewicz (1918-1989), lekarz, dzia┼éacz turystyczny, alpinista i himalaista, przed wojn─ů cz┼éonek lwowskiej Sekcji Narciarskiej Polskiego Towarzystwa Tatrza┼äskiego, w 1957 bra┼é udzia┼é w s┼éynnej akcji ratunkowej na Eigerze, by┼é uczestnikiem szwajcarskich wypraw na Dhaulagiri (8167 m n.p.m.) w 1958 i 1960 i do pakista┼äskiego Hindukuszu w 1969 oraz austriackiej wyprawy na Malubiting (7458 m n.p.m.) w Karakorum w 1971, wspomnienia z wypraw opublikowa┼é w ksi─ů┼╝kach „Himal Cu-Cu-Ra” (1961), „Dhaulagiri zdobyty” (1963) oraz „G├│ry mojej m┼éodo┼Ťci” (1988); Czes┼éaw Halski (1908-1975), kompozytor, krytyk muzyczny, muzykolog, pisarz, do 1939 r. zwi─ůzany z Polskim Radiem Lw├│w, podczas wojny pilot oficer Wojska Polskiego w Anglii, 1944-45 kierownik rz─ůdowego Polskiego Radia w Londynie, a nast─Öpnie wsp├│┼épracownik Polskiej Sekcji Radia BBC do 1973, absolwent i cz┼éonek Kr├│lewskiej Akademii Muzyki w Londynie, wyda┼é wiele prac naukowych i popularno-naukowych z zakresu muzyki i krytyki muzycznej po angielsku i polsku; Mieczys┼éaw Hampel (ur. 1925), by┼é dzia┼éaczem harcerskim we Lwowie, 1940 zes┼éany do Uzbekistanu, po zwolnieniu w Wojsku Polskim gen. W. Andersa, po wojnie wyj─ůtkowo zas┼éu┼╝ony dzia┼éacz polonijny w Londynie, m.in. od 1990 prezes Ko┼éa Lwowian i redaktor jego organu „Lw├│w i Kresy”; Marian He┼ém-Pirgo (1897-1995), in┼╝ynier architekt, kartograf, malarz, poeta, pisarz, 1932-39 kierownik Urz─Ödu Nadzoru Budowlanego miasta Lwowa i tu zas┼éu┼╝y┼é si─Ö przy odkrywaniu i rekonstrukcji historycznego starego miasta, w 1940 zes┼éany na Sybir, nast─Öpnie w Wojsku Polskim gen. W. Andersa, po wojnie architekt w brytyjskim Ministry of Works (1949-52), po wyje┼║dzie do Ameryki architekt w Nowym Jorku, prezes Stowarzyszenia Polskich Architekt├│w na Obczy┼║nie, jako malarz mia┼é szereg wystaw przed wojn─ů i po wojnie (m.in. w Cromwell Gallery i Guildhall Art. Gallery w Londynie), autor szeregu ksi─ů┼╝ek po polsku i angielsku; Marian Hemar (1901-1972), poeta, komediopisarz i satyryk, kierownik literacki znanych kabaret├│w warszawskich, po wybuchu wojny na emigracji, od 1942 w Wielkiej Brytanii, autor pie┼Ťni „Karpacka Brygada”, wieloletni wsp├│┼épracownik Polskiej Sekcji Radia Wolna Europa, w Londynie za┼éo┼╝y┼é prowadzi┼é kabaret „Orze┼é Bia┼éy” i Teatr Literacko-Satyryczny Hemara, autor szeregu ksi─ů┼╝ek, wybitnym osi─ůgni─Öciem H. s─ů przek┼éady sonet├│w Szekspira (1968) i „├ôd” Horacego; Jan Hempel (1879-1932), oficer austriacki, genera┼é brygady Wojska Polskiego, 1917 szef oddzia┼éu operacyjnego armii austriackiej walcz─ůcej w Rumunii, w 1918 szef sztabu genera┼éa gubernatora austriackiego w Odessie; Stanis┼éaw Hlawaty (1868-1939), austriacki pu┼ékownik, dyrektor kancelarii w biurze operacyjnym Kwatermistrzostwa Armii Po┼éudniowo-Wschodniej na Ba┼ékanach 1915-17, od 1918 w Wojsku Polskim; Mieczys┼éaw Horszowski (1892-1993), pianista, kameralista i pedagog, od 1901 koncertowa┼é w ca┼éej Europie (debiutowa┼é w Warszawie), wyst─Öpowa┼é z Pablo Casalsem, Maurice Ravelem, Karolem Szymanowskim, Arturo Toscaninim, do 1940 r. zwi─ůzany z Polsk─ů, przez wojn─Ö osiad┼é na sta┼ée w USA, od 1942 r. profesor Curtis Institute of Music w Filadelfii; Alfred Jahn (1915-1999), geograf, geomorfolog i polarnik, autor ponad 350 prac naukowych, profesor i rektor Uniwersytetu Wroc┼éawskiego, uczestnik polskiej wyprawy polarnej (naukowej) na Grenlandi─Ö w 1937 (jedna z badanych w├│wczas g├│r otrzyma┼éa nazw─Ö „Lw├│w”); Antoni Jakubski (1885-1962), zoolog, podr├│┼╝nik (m.in. jako pierwszy Polak zdoby┼é samotnie w 1910 szczyt Kilimand┼╝aro w Afryce), obro┼äca Lwowa 1918/19, do 1939 profesor uniwersytetu w Poznaniu, po wojnie Polskiego Uniwersytetu na Obczy┼║nie w Londynie, cz┼éonek honorowy i stypendysta Oddzia┼éu Entomologii British Museum w Londynie, porz─ůdkowa┼é zbiory w Zak┼éadzie Zoologicznym Uniwersytetu Londy┼äskiego, zas┼éu┼╝ony dzia┼éacz Polonii angielskiej, autor 130 prac naukowych; Tadeusz Jarecki (1889-1955), kompozytor i dyrygent, ok. 1925-32 dyrygowa┼é orkiestr─ů symfoniczn─ů NBC w Nowym Jorku, nast─Öpnie kierowa┼é zespo┼éem The Chamber Ensamble tej stacji radiowej, po wojnie wyk┼éadowca w Columbia University w Nowym Jorku, dzia┼éa┼é na rzecz popierania stosunk├│w kulturalnych z Polsk─ů; Teresa Ja┼Ťmanowa (ur. 1942), ┼╝ona pisarza polskiego na emigracji Czes┼éawa Ja┼Ťmana, wieloletni redaktor Polskiej Fundacji Kulturalnej w Londynie (opracowa┼éa ponad 300 ksi─ů┼╝ek polskich i kilkana┼Ťcie po angielsku wydanych w Londynie), cz┼éonek redakcji i redaktor prasy polskiej w Londynie („Wiadomo┼Ťci”, „Dziennik Polski”, „Tydzie┼ä Polski”, „Rzeczpospolita Polska”, „Orze┼é Bia┼éy”, „Skrzyd┼éa”); Micha┼é Karaszewicz-Tokarzewski (1893-1964), genera┼é broni Wojska Polskiego, ┼╝o┼énierz Legion├│w Polskich, w okresie mi─Ödzywojennym na wy┼╝szych stanowiskach dow├│dczych, 1939-40 komendant obszaru Nr 3 Lw├│w Zwi─ůzku Walki Zbrojnej, aresztowany przez NKWD, po zwolnieniu na podstawie umowy Sikorski-Majskij zast─Öpca dow├│dcy Armii Polskiej na Wschodzie, po wojnie w Wielkiej Brytanii, w latach 1954-64 Generalny Inspektor Si┼é Zbrojnych na Zachodzie; Franciszek Kawa (1901-1985), in┼╝ynier, sportowiec (mistrz Polski w biegu na 1500 m), narciarz, uczestnik olimpiady zimowej w St. Moritz w 1928 , od 1960 na emigracji w Norwegii, za┼éo┼╝yciel i szef firmy konsultacyjnej w Oslo, zatrudniaj─ůcej 25 in┼╝ynier├│w, dzia┼éacz Polonii norweskiej; Leopold Kielanowski-Pob├│g (1907-1988), wybitny aktor, re┼╝yser, pedagog, 1938-40 dyrektor Teatru Polskiego w Wilnie, po wojnie w Londynie za┼éo┼╝y┼é Teatr Polski Zrzeszenia Artyst├│w Scen Polskich za Granic─ů (wyre┼╝yserowa┼é 82 przedstawienia), 1952-72 pracowa┼é w Rozg┼éo┼Ťni Polskiej Radia Wolna Europa, w 1975 otworzy teatr w Funchalu na Maderze (Portugalia), profesor Polskiego Uniwersytetu na Obczy┼║nie w Londynie, wyda┼é kilka ksi─ů┼╝ek; Zygmunt Klemensiewicz (1886-1963), fizyk, profesor Politechniki Lwowskiej 1920-40, w 1940 wywieziony do Kazachstanu, sk─ůd wydosta┼é si─Ö wraz z Armi─ů Polsk─ů do Iranu, 1947-53 profesor Polish University College w Londynie – brytyjskiej uczelni technicznej dla Polak├│w i w latach 1953-56 Polskiego Uniwersytetu na Obczy┼║nie, cz┼éonek za┼éo┼╝yciel Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczy┼║nie w Londynie, by┼é zapalonym taternikiem i alpinist─ů i w 1913 wyda┼é „Zasady taternictwa” – pierwszy polski podr─Öcznik taternictwa; Jerzy Kope─ç (ur. 1930), dziennikarz, grafik gazetowy, popularyzator turystyki polskiej, w okresie Solidarno┼Ťci pracowa┼é w prasie niezale┼╝nej, w 1984 zmuszony do opuszczenia Polski osiad┼é w Niemczech, gdzie wsp├│┼épracowa┼é z polskimi i niemieckimi czasopismami, m.in. sta┼ée felietony o stosunkach polsko-niemieckich; Tadeusz Kope─ç (1913-1995), rze┼║biarz, uko┼äczy┼é Akademi─Ö Sztuk Pi─Öknych w Krakowie (ucze┼ä X. Dunikowskiego), rze┼║bi┼é g┼é├│wnie w marmurze, po wojnie mia┼é pracowni─Ö w Anglii, i od 1968 w Carrarze (W┼éochy), uczestniczy┼é w wielu zbiorowych wystawach i mia┼é 10 indywidualnych w Londynie i Zurychu, zdobywca nagr├│d w Glasgow, Lozannie, Carrarze, prace artysty s─ů muzeach i zbiorach prywatnych w Anglii, Polsce, Kanadzie, USA, Brazylii, Hiszpanii, Francji, W┼éoszech i Szwajcarii; Stefania Kossowska (1909-2003), przed wojn─ů publicystka i korespondent zagraniczny prasy warszawskiej, po wojnie w Londynie sta┼éy wsp├│┼épracownik (1953-69),wsp├│┼éredaktor (1969-74) i redaktor (1974-81) tygodnika spo┼éeczno-kulturalnego emigracyjnej inteligencji „Wiadomo┼Ťci”, pisarka, laureatka nagr├│d; Jerzy Kossowski (1889-1969), uko┼äczy┼é prawo na Uniwersytecie Lwowskim, aktor (teatry we Lwowie, Wilnie, Poznaniu), podr├│┼╝nik, dziennikarz, pisarz, kierownik Biura Prasowego miasta Warszawy, od 1936 w Brazylii: 1936-39 korespondent Polskiej Agencji Telegraficznej w Warszawie, 1941-45 attache prasowy w poselstwie polskim w Rio de Janeiro, po wojnie wyk┼éadowca Szko┼éy Dramatycznej i Uniwersytetu w Rio de Janeiro, honorowy obywatel Rio de Janeiro, napisa┼é kilka powie┼Ťci; Manfred Kridl (1882-1957), historyk i teoretyk literatury, profesor literatur s┼éowia┼äskich na uniwersytecie w Brukseli 1929-32, Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie 1932-39, Smith College w Northhampton (USA) 1940-48 i Columbia University w Nowym Jorku (katedra literatury polskiej) 1948-57, wychowa┼é grono polonist├│w ameryka┼äskich; Tadeusz Kryska-Karski (1922-2011), ┼╝o┼énierz (wychowanek Korpusu Kadet├│w Nr 1 we Lwowie, uczestnik kampanii wrze┼Ťniowej 1939 i podczas kampanii w┼éoskiej ┼╝o┼énierz 2 Korpusu Polskiego gen. W. Andersa, pracownik Rozg┼éo┼Ťni Polskiej Radia Wolna Europa – pracownik 1957-66 i korespondent RWE w Londynie 1966-88, historyk (dr historii), od 1982 redaktor kwartalnika „Materia┼éy do historii Wojska Polskiego”, autor ksi─ů┼╝ek z zakresu wojskowo┼Ťci polskiej; Andrzej Krzeczunowicz (ur. 1930), dziennikarz, publicysta i dyplomata, wieloletni pracownik Rozg┼éo┼Ťni Polskiej Radia Wolna Europa (1954-88), 1989-1992 dyrektor Biblioteki Polskiej i Muzeum Adama Mickiewicza w Pary┼╝u, Ambasador RP w Belgii i Luksemburgu, przy NATO i Unii Zachodnioeuropejskiej (1992-1997), cz┼éonek zespo┼éu rz─ůdowego prowadz─ůcego negocjacje w sprawie wej┼Ťcia Polski do NATO, 1997-2002 II wiceprezes Zwi─ůzku Polskich Kawaler├│w Malta┼äskich, od 2010 prezes Zwi─ůzku Pisarzy Polskich na Obczy┼║nie (w Londynie; Stanis┼éaw Kuniczak (1900-1974), genera┼é brygady Wojska Polskiego, ┼╝o┼énierz Legion├│w Polskich, uczestnik I wojny ┼Ťwiatowej, kampanii wrze┼Ťniowej 1939 i II wojny ┼Ťwiatowej (Polskie Si┼éy Zbrojna na Zachodzie) w stopniu podpu┼ékownika, po wojnie osiad┼é w Londynie, 1971-74 minister spraw spo┼éecznych w Rz─ůdzie Polskim na Obczy┼║nie, w 1960 za┼éo┼╝yciel i do ┼Ťmierci prezes du┼╝ego i bardzo aktywnego Ko┼éa Lwowian w Londynie; Wies┼éaw Kuniczak (1930-2000), syn gen. Stanis┼éawa Kuniczaka, dziennikarz i pisarz mieszkaj─ůcy od 1950 w USA i pisz─ůcy po angielsku, t┼éumacz, autor „The Thousand Hour Day” (1966, powie┼Ť─ç o wrze┼Ťniu 1939 w Polsce), kt├│ra zosta┼éa bestsellerem roku 1967, kilku innych powie┼Ťci, „My Nam eis Million. An Illustrated History of the Poles in America” (1978), prze┼éo┼╝y┼é na j─Özyk angielski powie┼Ťci Henryka Sienkiewicza: „Potop” („Deluge” 1991), „Pan Wo┼éodyjowski” („Fire in the Steppe” 1992), „Ogniem i mieczem” („With Fire and Sword” 1993) i „Quo Vadis” (1993); Wojciech Lehr-Sp┼éawi┼äski (ur. 1927), syn Tadeusza, wybitnego j─Özykoznawcy i slawisty, w latach 1922-29 profesora Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, chemik, zast─Öpca kierownika laboratorium Loba-Chemie w Wiedniu 1962-70, wsp├│┼épracownik naukowy Ciba-Geigy (1970-88) i Sereno (1988-89) w Wiedniu, autor prac naukowych; Jan ┼üukasiewicz (1878-1956), ┼Ťwiatowej s┼éawy logik i filozof, wsp├│┼étw├│rca lwowsko-warszawskiej szko┼éy w filozofii i tzw. warszawskiej szko┼éy logicznej, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Uniwersytetu Warszawskiego, od 1945 profesor logiki matematycznej i doktor honoris causa Irlandzkiej Kr├│lewskiej Akademii Nauk w Dublinie; Zbigniew Michalak (ur. 1922), znany architekt we Francji i Polsce, m.in. obiekt├│w sportowych i turystycznych, m.in. stadionu sportowego na 100 tys. miejsc w Vincennes, p┼éywalni miejskiej w Luneville, z najwi─Ökszym we Francji przesuwanym dachem, M┼éodzie┼╝owego Domu Kultury w Nanterre, zespo┼éu krytych kort├│w tenisowych w departamencie Marne-la-Vallee; Gustaw Mokrzycki (1894-1992), in┼╝ynier, specjalista w zakresie techniki lotniczej i astronautycznej, profesor Politechniki Warszawskiej, brytyjski kapitan lotnictwa 1940-41, wsp├│┼éorganizator i wyk┼éadowca Wydzia┼éu Lotniczego na uniwersytecie w Montrealu (Kanada) 1942-44, nast─Öpnie na wysokich stanowiskach (doradca, kierownik dzia┼é├│w, dyrektor) w instytutach badawczych wojskowego lotnictwa ameryka┼äskiego do 1964, autor 90 prac naukowych; Anna Barbara Moszczy┼äska (ur. 1913), po wojnie redaktor czasopism polskich (m.in. „Or┼éa Bia┼éego” i zas┼éu┼╝ona dzia┼éaczka spo┼éeczna w Londynie, m.in. wsp├│┼éza┼éo┼╝ycielka Zjednoczenia Polek na Emigracji i d┼éugoletni kierownik Biura Informacji Zjednoczenia Polskiego; Adam Na┼é─Öcz-Domas┼éawski (1904-1966), architekt, od 1948 dzia┼éa┼é w Kapsztadzie (Cape Town) w Republice Po┼éudniowej Afryki, gdzie wybudowa┼é oko┼éo 600 dom├│w mieszkalnych i okaza┼éych budynk├│w; Franciszek Ni┼╝a┼éowski (1859-1937), prawnik (Uniwersytet Lwowski), austriacki genera┼é audytor, m.in. referent w Najwy┼╝szym S─ůdzie Wojskowym Austro-W─Ögier 1911-14, prezydent Senatu w Najwy┼╝szym S─ůdzie Obrony Krajowej w Wiedniu 1914-18, w 1919 powr├│ci┼é do Polski; Mieczys┼éaw Pietruski (1848-1905), uwa┼╝any za genialnego matematyka, wynalazca i konstruktor, m.in. dalmierzy i torpedominy, austriacki kontradmira┼é, odznaczy┼é si─Ö w bitwie morskiej pod Liss─ů 1866, dow├│dca torpedowca „Planet”, komendant arsena┼éu w Puli (dzi┼Ť Chorwacja), nast─Öpnie dow├│dca eskadry pancernik├│w 1903-05, kontradmira┼é od 1904, jedyny Polak, kt├│ry dos┼éu┼╝y┼é si─Ö w armii austriackiej szlif├│w admiralskich; Eugeniusz Romer (1871-1954), geograf, kartograf i geopolityk, tw├│rca nowoczesnej kartografii polskiej, w 1921 wsp├│┼éza┼éo┼╝yciel wydawnictwa Ksi─ů┼╝nica-Atlas we Lwowie, profesor uniwersytet├│w we Lwowie i Krakowie, 1928–38 i 1946–49wiceprezes Mi─Ödzynarodowej Unii Geograficznej w Brukseli, prowadzi┼é badania naukowe w Alpach (1908), w dolinie g├│rnego Rodanuwe Francji (1909), w g├│rach Sichote-Ali┼ä na Dalekim Wschodzie (Azja 1910), Japonii (1910), Himalajach (Indie 1911), na Alasce (1913, imieniem E. Romera nazwano p├│┼║niej jeden z lodowc├│w w G├│rach ┼Üwi─Ötego Eliasza); Maurycy/Moriz Rosenthal (1862-1946), pianista, ucze┼ä Karola Mikulego (by┼é on uczniem F. Chopina), dyrektora polskiego Galicyjskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie, p├│┼║niej Ferenca Liszta, koncertowa┼é od 1886 w Europie i Ameryce, zyskuj─ůc s┼éaw─Ö jednego z czo┼éowych pianist├│w swej epoki i odtw├│rc├│w Chopina, 1926-28 by┼é wyk┼éadowc─ů w Curtis Institute of Music w Filadelfii, od 1939 naucza┼é w w┼éasnej szkole gry na fortepianie w Nowym Jorku; Jan Sadlak (ur. 1945), ekonomista, funkcjonariusz UNESCO, profesor uniwersytetu w Toronto 1989-92, kierownik oddzia┼éu polityki i reformy szkolnictwa wy┼╝szego w Pary┼╝u 1992-99, d┼éugoletni dyrektor Europejskiego Centrum Szkolnictwa Wy┼╝szego UNESCO w Bukareszcie i przedstawiciel UNESCO w Rumunii, cz┼éonek komitet├│w redakcyjnych kilku czasopism pedagogicznych w j─Özyku angielskim, doktor honoris causa uniwersytetu w Bukareszcie i Uniwersytetu Ekonomicznego we Wroc┼éawiu (jego wychowanek); Stanis┼éaw Skrowaczeski (1923-2017), kompozytor i dyrygent ┼Ťwiatowej s┼éawy, 1960-79 dyrektor artystyczny Minneapolis Symphony Orchestra (od 1970 Minnesota Orchestra), 1984-91 g┼é├│wny dyrygent The Hall├ę Orchestra w Manchester, dyrygowa┼é go┼Ťcinnie najlepszymi orkiestrami na ca┼éym ┼Ťwiecie, jak r├│wnie┼╝ znakomitymi teatrami operowymi (Wiener Staatsoper, Metropolitan Opera), piastowa┼é funkcj─Ö g┼é├│wnego go┼Ťcinnego dyrygenta Saarl├Ąndischer Rundfunk Orchestra i Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach, skomponowa┼é szereg utwor├│w; Alicja Sollamo (ur. 1942), architekt, prowadzi┼éa w┼éasne biuro projekt├│w architektonicznych w stolicy Finlandii – Helsinkach, gdzie zaprojektowa┼éa wiele wa┼╝nych budowli w tym mie┼Ťcie, m.in. szpital Fundacji Diakonnej, hotel „Aurora”, budynek handlowy Vaasa, okaza┼éy budynek Studium Diakonicznego z o┼Ťrodkiem zdrowia, du┼╝y o┼Ťrodek us┼éugowy i domy mieszkalne dla senior├│w, jak r├│wnie┼╝ szereg innych budowli na terenie Finlandii, a tak┼╝e w innych krajach (Hiszpania, Estonia, Rosja; Witold Sulimirski (ur. 1933), bankowiec, ekonomista, dzia┼éacz spo┼éeczny, m.in. prezes zarz─ůdu Intercap Investments Inc. w Nowym Jorku, przewodnicz─ůcy rady dyrektor├│w LBS Bank New York w Nowym Jorku, przedstawiciel w USA Nadbank w Johannesburgu i Turkiye Garanti Bankis w Stambule, cz┼éonek rady nadzorczej Bank Polski Kasa Opieki SA w Warszawie, cz┼éonek wielu mi─Ödzynarodowych organizacji ekonomicznych, a tak┼╝e zarz─ůdu Zwi─ůzku Polskich Kawaler├│w Mieczowych, Fundacji Ko┼Ťciuszkowskiej w Nowym Jorku, Polskiego Instytutu Naukowego w Nowym Jorku; Krystyna Szczepaniak-Person (ur. 1934), fizyk, m.in. wyk┼éadowca uniwersytetu w Salford (Wielka Brytania), pracownik naukowy uniwersytetu w Marburgu (Niemcy) i University of Florida (USA) oraz Intitute of Molecukar Sciences w Okazaki (Japonia), profesor Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie; Marian Szyjkowski (1883-1952), filolog, polonista, teatrolog, badacz polsko-czeskich stosunk├│w literackich, tw├│rca czeskiej polonistyki, od 1923 profesor Uniwersytetu Karola w Pradze, kierownik Katedry Historii Literatury Polskiej; Marian ┼Ülepowron Majowiecki (ur. 1913), lekarz weterynarii, zas┼éu┼╝ony dla weterynarii argenty┼äskiej – na r├│┼╝nych wa┼╝nych stanowiskach, uczestnik mi─Ödzynarodowych i krajowych kongres├│w oraz sympozj├│w weterynaryjnych; Boles┼éaw ┼Üwiderski (1912-1969), prawnik, dziennikarz, wydawca, wi─Özie┼ä niemieckich oboz├│w koncentracyjnych, pod koniec wojny ┼╝o┼énierz 2 Korpusu Polskiego gen. W. Andersa, po wojnie wyemigrowa┼é do Anglii, gdzie zorganizowa┼é polski Katolicki O┼Ťrodek Wydawniczy „Veritas” w Londynie, kt├│rym kierowa┼é do 1949, nast─Öpnie za┼éo┼╝y┼é w┼éasne wydawnictwo i ksi─Ögarni─Ö, kt├│re wyda┼éo szereg warto┼Ťciowych ksi─ů┼╝ek znanych Polak├│w przebywaj─ůcych na emigracji, redaktor tygodnika „Kronika”; Roman Teisseyrie (ur. 1929), geofizyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutu Geofizyki PAN, 1956-58 kierownik polskiej wyprawy geofizycznej do Wietnamu, gdzie zorganizowa┼é m.in. dwa obserwatoria geofizyczne (w Cha Pa oraz Phu Lien), 1965-66 ekspert z ramienia UNESCO w Mi─Ödzynarodowym Instytucie Sejsmologii w Tokio; Andrzej Trzynadlowski (ur. 1941), in┼╝ynier, profesor University of Wyoming w Laramie i University of Nevada w Reno oraz visiting profesor University of Texas w Arlingtonie i University of Salahuddin w Arbil (Irak), autor 11 patent├│w; Adam Ulam (1922-2000), polski i ameryka┼äski politolog i historyk, sowietolog, d┼éugoletni profesor Harvardu (do 1992), brat Stanis┼éawa Ulama, od 1939 w USA, zaliczany przez niekt├│rych naukowc├│w do „polskiej szko┼éy sowietologii”; Stanis┼éaw Ulam (1909-1984), polski i ameryka┼äski (obywatelstwo ameryka┼äskie przyj─ů┼é w 1941) matematyk, przedstawiciel lwowskiej szko┼éy matematycznej, wsp├│┼étw├│rca ameryka┼äskiej bomby termoj─ůdrowej (od 1943 pracowa┼é w laboratorium atomowym w Los Alamos), 1936-39 zwi─ůzany z Harvard University w Cambridge, Massachusetts (wakacje sp─Ödza┼é zawsze w Polsce), od 1940 kolejno profesor uniwersytetu stanowego w Wisconsin-Madison, Uniwersytetu Po┼éudniowej Kalifornii (USC) w Los Angeles i Uniwersytetu Kolorado, wed┼éug Fran├žoise Arona Ulama Stanis┼éaw Ulam „by┼é dumnym Polakiem”; Jacek Zag├│rski (ur. 1923), in┼╝ynier konstruktor, m.in. kierownik o┼Ťrodka badawczo-rozwojowego Massey-Ferguson w Melboure 1964-79, dyrektor techniczny biura konstrukcyjnego JJ & AZ Consultants w Melbouren 1980-95, wyk┼éadowca w Swinbourne University of Technology w Melbourne 1987-95, autor kilku patent├│w z zakresu uprawy trzciny cukrowej; Jan Ziarnko (ok. 1575-1630), grafik i rysownik (sztuki malarskiej uczy┼é si─Ö w Krakowie), dzia┼éaj─ůcy od 1601 w Pary┼╝u, by┼é jednym z najwybitniejszych sztycharzy XVII w. w Europie – jego dzie┼éa znajduj─ů si─Ö w najlepszych kolekcjach graficznych ┼Ťwiata, swoje prace podpisywa┼é „Polonus” lub „Leopoliensis” („Polak”, albo „Lwowianin”); Stanis┼éaw Zuber (1893-1947), wybitny geolog (studiowa┼é we Lwowie i Krakowie), specjalista geologii z┼é├│┼╝ ropy naftowej, a tak┼╝e geologii regionalnej i surowcowej Albanii, 1915-23 pracowa┼é dla polskiej firmy naftowej w Baku, poszukuj─ůc z┼éo┼╝a ropy naftowej na Kaukazie Wschodnim i w po┼éudniowo-wschodniej cz─Ö┼Ťci Morza Kaspijskiego, w rejonie Baku, po powrocie do Polski bada┼é wulkany b┼éotne (Rumunia) i flisz Karpat, w okresie mi─Ödzywojennym bra┼é udzia┼é w licznych mi─Ödzynarodowych zjazdach i sympozjach nauk o Ziemi, dotycz─ůcych zw┼éaszcza geologii z┼é├│┼╝ ropy naftowej (Pary┼╝, Waszyngton, Rzym, Liège, Londyn itd.), jako wybitny geolog naftowy w 1930 zosta┼é zatrudniony na stanowisku g┼é├│wnego geologa we w┼éoskiej sp├│┼éce naftowej AIPA (Azienda Italiana Petroli Albania) dla prowadzenia prac poszukiwawczych w Albanii, we W┼éoszech i w Czarnog├│rze – od 1935 mieszka┼é na sta┼ée w Albanii, prowadzi┼é gruntowne badania geologii kraju, szczeg├│lnie wyst─Öpowania ropy naftowej, gazu ziemnego, asfaltu naturalnego, minera┼é├│w rudono┼Ťnych i wody pitnej, bada┼é te┼╝ stratygrafi─Ö i tektonik─Ö trzeciorz─Ödu, co stworzy┼éo podstawy wiedzy o alba┼äskim neogenie, poszukuj─ůc ropy naftowej bada┼é rejony Ku├žova-Lushnja, Murriz-Pekisht i Patos-Cakran-Selenica, pozytywnie oceniaj─ůc m.in. perspektywy odkrycia ropono┼Ťnych i gazono┼Ťnych teren├│w w po┼éudniowej cz─Ö┼Ťci Albanii, co wkr├│tce potwierdzi┼éy wiercenia, dzi─Öki tym odkryciom Albania ma obecnie dwa ci─ůgle funkcjonuj─ůce miasta przemys┼éu naftowego: Ku├žov─Ö i Patos: z┼éo┼╝a ropono┼Ťne Ku├žovy okaza┼éy si─Ö tak du┼╝e, ┼╝e zaopatrywa┼éy W┼éochy w II wojnie ┼Ťwiatowej w paliwo, a teraz s┼éu┼╝─ů Albanii (w Ku├žova znajduje si─Ö popiersie i ulica nosz─ůca imi─Ö Stanis┼éawa Zubera), opracowa┼é r├│wnie┼╝ map─Ö tektoniczn─ů Albanii w skali 1:4 000 000, map─Ö geologiczn─ů Albanii w skali 1:200 000 i map─Ö minera┼é├│w Albanii w skali 1:300 000, jednocze┼Ťnie prowadzi┼é badania geologiczne we W┼éoszech, w centralnej i po┼éudniowej cz─Ö┼Ťci P├│┼éwyspu Apeni┼äskiego, na Sycylii i w okolicach Neapolu, po wojnie, w 1946 przedstawi┼é rz─ůdowi alba┼äskiemu raport na temat z┼é├│┼╝ rud metali w Albanii wschodniej i p├│┼énocno-wschodniej, wyznaczaj─ůc lokalizacj─Ö kopal┼ä, kt├│re zosta┼éy uruchomione w nast─Öpnych dekadach.

Marian Kałuski

Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

26 Pa┼║dziernika 1927 roku
Ze Szwajcarii sprowadzono urn─Ö z sercem Tadeusza Ko┼Ťciuszki.


26 Pa┼║dziernika 2002 roku
Rosyjscy komandosi zaatakowali okupowany przez czeczeńskich terrorystów teatr w Moskwie. Zginęło 150 zakładników.


Zobacz wi─Öcej