Poniedzia┼éek 27 Wrze┼Ťnia 2021r. - 270 dz. roku,  Imieniny: Damiana, Wincentego

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 31.07.20 - 22:25     Czytano: [1211]

Dział: Zakamarki historii

Powstanie Warszawskie

geneza, konsekwencje i opinie.



Czekamy Ciebie
Czekamy Ciebie czerwona zarazo
By┼Ť wybawi┼éa nas od czarnej ┼Ťmierci
(...) Warszawa, 26 sierpnia 44, autor „Ziutek”


UWARUNKOWANIA W PRZEDEDNIU
Optymistyczny realizm Premiera i Naczelnego Wodza gen. W┼é. Sikorskiego odno┼Ťnie mo┼╝liwo┼Ťci utrzymywania stosunk├│w z Rosja Sowieck─ů, za┼éama┼é si─Ö po odkryciu zbrodni katy┼äskiej. Stalin oburzony za przypomnienie mu o zbrodni, zerwa┼é stosunki dyplomatyczne z Rz─ůdem gen. Sikorskiego w Londynie. Bij─ůc Niemc├│w, pod Warszaw─Ö w wyniku operacji bia┼éoruskiej “Bagration”, najwi─Ökszej ofensywy II wojny ┼Ťwiatowej, nadci─ůga┼éa Armia Czerwona. Wcze┼Ťniej, jedyn─ů nadziej─ů by┼é plan gen. Sikorskiego (przedstawiony Rooseveltowi w 1942 r.) uderzenia przez Ba┼ékany, Polska mog┼éaby mie─ç ci─ůgle jeszcze szanse na niepodleg┼éo┼Ť─ç. Jak szybko zmienia┼éa si─Ö sytuacja militarna zamykaj─ůc wczorajsze i otwieraj─ůc nowe polityczne opcje?


https://d-nm.ppstatic.pl...

Jeszcze do kwietnia 1944, N.W. gen. Sosnkowski twierdzi┼é, ┼╝e pierwsi do Polski dotr─ů alianci zachodni. W kraju pracowano nad planem powstania powszechnego po┼é─ůczonego z l─ůdowaniem Brygady Spadochronowej gen. S. Sosabowskiego i powa┼╝nych zrzut├│w uzbrojenia, szkolono i przygotowywano jednostki (szacowanej na ok. 350 000 ┼╝o┼énierzy) podziemnej Armii Krajowej. Akcja „Burza” za┼Ť zak┼éada┼éa akcje dywersyjne i sabota┼╝owe i atakowanie tylnych, wycofuj─ůcych si─Ö jednostek niemieckich, aby wsp├│┼édzia┼éaj─ůc z Armi─ů Czerwon─ů wyst─Öpowa─ç jako gospodarz, jednocze┼Ťnie reprezentuj─ůc uznawany przez zachodnich aliant├│w rz─ůd londy┼äski.
Kiedy Roosevelt z Churchillem i Stalinem podzielili si─Ö strefami wp┼éyw├│w jesieni─ů 1943 r. w Teheranie, Polska w sensie politycznym wojn─Ö ju┼╝ przegra┼éa. Z powod├│w geograficznych Polska znalaz┼éa si─Ö w strefie sowieckiej. Przyw├│dcy narodu, tak spiskuj─ůcy w podziemiu, jak i ci w Londynie i w szeregach wojska na obczy┼║nie, wiedzieli czego mo┼╝na si─Ö by┼éo spodziewa─ç od Sowiet├│w. Katy┼ä, Syberia, zdradzieckie aresztowania wsp├│┼édzia┼éaj─ůcych z Armi─ů Czerwon─ů jednostek AK i ujawniaj─ůcych si─Ö podziemnych w┼éadz nie pozostawia┼éy niedom├│wie┼ä. Dodajmy r├│wnie┼╝, ┼╝e w tradycji naszych zachodnich sojusznik├│w (wcze┼Ťniej Francja, p├│┼║niej Anglia i Ameryka) by┼éo przedmiotowe traktowanie Polski jako sprzymierzonego elementu, do rozgrywania na europejskiej szachownicy.

Nowym rozgrywaj─ůcym by┼é Roosevelt, kt├│ry pomagaj─ůc Anglii, przejmowa┼é jej mi─Ödzynarodow─ů rol─Ö, a pomagaj─ůc Rosji ceni┼é w niej partnera w wojnie z Niemcami i Japoni─ů. Zwyci─Öski poch├│d Armii Czerwonej, maj─ůcy wspania┼é─ů pras─Ö na zachodzie, utwierdza┼é go w przekonaniu ┼╝eby Stalina nie dra┼╝ni─ç, aby odp─Ödzi─ç czarny scenariusz oddzielnego pokoju mi─Ödzy Stalinem a Hitlerem (ewentualna powt├│rka z 23 sierpnia 1939). W tej sprawie, otoczony lewakami i rosyjskimi szpiegami (np. doradca Alger Hiss), Roosevelt by┼é bardzo naiwny. Los Polski by┼é dla niego o tyle k┼éopotliwy, o ile my┼Ťla┼é o 7 mln wyborc├│w z polskimi korzeniami, dlatego demonstracyjnie przyjmowa┼é gen. Sikorskiego (koniec 1942 z Miko┼éajczykiem) ofiaruj─ůc na dzia┼éalno┼Ť─ç podziemn─ů w Polsce 10 milion├│w dolar├│w i p├│┼║niej premiera Miko┼éajczyka ( z gen. Tatarem, latem 1944 - Miko┼éajczyk m├│wi┼é o 90 milionach dolar├│w w ratach dla Sikorskiego i 10 milionach dolar├│w uzyskanych przez siebie; Tatar to ostatnie potwierdza), k┼éamliwie zapewniaj─ůc o pe┼énym poparciu dla przysz┼éej silnej i niepodleg┼éej Polski. Delegat N.W. do Po┼é─ůczonego Komitetu Szef├│w Sztab├│w w Waszyngtonie, p┼ék.dypl. Leon Mitkiewicz w styczniu 1944 dowiedzia┼é si─Ö o rezultatach konferencji w Teheranie (listopad, grudzie┼ä 1943) i jej konsekwencjach dla Polski, informuj─ůc niezw┼éocznie gen. Kopa┼äskiego i rz─ůd w Londynie. Przyw├│dcy emigracyjni z Londynu nie poinformowali jednak o tym koleg├│w z podziemia w Kraju.

PLANY I MOTYWACJE POWSTANIA
Oryginalny plan powstania powsta┼é jeszcze za ┼╝ycia gen. S. Roweckiego „Grota” i zak┼éada┼é szybkie wypchni─Öcie Niemc├│w z Warszawy, ale nie bitw─Ö. Celem i ide─ů przewodni─ů planu by┼éa „ochrona ludno┼Ťci przed wymordowaniem i miasta przed zniszczeniem”. Wojskom niemieckim miano jednocze┼Ťnie otworzy─ç drogi odwrotu przez mosty w kierunku Skierniewic i ewentualne ich rozbrajanie: „Monter” - „Opanujemy mosty, skanalizujemy ruchy wojsk niemieckich, rozsuniemy si─Ö i przepu┼Ťcimy ich. Bolszewicy p├│jd─ů za nimi a my b─Ödziemy w Warszawie”. Powstanie w Warszawie by┼éo tylko przewidziane w ramach powstania powszechnego, ale nie w ramach akcji „Burza”. Powsta┼äcy w ostatnich miesi─ůcach przed powstaniem, mieli wyj┼Ť─ç z miasta, aby prowadzi─ç „Burz─Ö”.

W marcu 1944 gen. B├│r-Komorowski postanowi┼é wy┼é─ůczy─ç Warszaw─Ö z planu „Burza” w my┼Ťl cel├│w ”Grota”- Roweckiego. Od tego czasu bro┼ä ze zrzut├│w (brytyjskich) czy te┼╝ tajnie wyprodukowana, by┼éa wysy┼éana do oddzia┼é├│w A.K. na wschodzie. Na pocz─ůtku lipca 1944 gen. B├│r wys┼éa┼é na wsch├│d (z Warszawy!) 900 pistolet├│w maszynowych z amunicj─ů. Na dwa tygodnie przed powstaniem ze stolicy wys┼éano jeszcze 60 pistolet├│w maszynowych i 4,400 sztuk amunicji. Na prze┼éomie czerwca i lipca 1944 rz─ůd w Londynie wraz z Delegatem Rz─ůdu Jankowskim (z Kraju) rozwa┼╝ali koncepcj─Ö nak┼éonienia Niemiec, przy pomocy Watykanu i Szwajcarii, do uznania Warszawy za miasto otwarte, wy┼é─ůczone z dzia┼éa┼ä wojennych.

W pa┼║dzierniku 1943 roku, Min. Obrony Narodowej gen. M. Kukiel zaproponowa┼é by wobec odwrotu Niemc├│w, opanowa─ç stolic─Ö i utworzy─ç w┼éadze legalne, zanim Sowieci zainstalowa┼ébym jaki┼Ť rz─ůd komunistyczny, ale ju┼╝ w lipcu 1944 Kukiel m├│wi┼é o opanowaniu tylko pewnego obszaru, nie ca┼éego miasta. Jeszcze w listopadzie 1943 roku Delegat Rz─ůdu Jankowski i dow├│dca A.K. gen. B├│r rozpoczynaj─ů „Burz─Ö” na terenach wschodnich. Poza pozytywnym pocz─ůtkowym wsp├│┼édzia┼éaniem bojowym z Armi─ů Czerwon─ů przeciwko Niemcom , „Burza” ko┼äczy┼éa si─Ö w najlepszym przypadku aresztowaniami dow├│dc├│w i rozbrojeniem ┼╝o┼énierzy A.K. (Wilno, Wo┼éy┼ä, Lw├│w). Niestety kl─Öska planu „Burza” , przy jednoczesnym z┼éo┼Ťliwym pomawianiu A.K. przez Stalina, o neutralno┼Ť─ç a nawet ciche sprzyjanie Niemcom, gwa┼étowne zbli┼╝anie si─Ö Sowiet├│w do Warszawy, zmusza┼éo kierownik├│w podziemia do szukania wyj┼Ťcia z tej sytuacji.

Wie┼Ť─ç o zamachu na Hitlera z 20 lipca wstrz─ůsn─Ö┼éa Warszaw─ů, od┼╝y┼éy nadzieje, czy to ju┼╝ koniec?

Przez lata Warszawa by┼éa o┼Ťrodkiem oporu, siedzib─ů Komendy G┼é├│wnej A.K., Rady Jedno┼Ťci Narodowej, Delegata Rz─ůdu, stolic─ů Polski Podziemnej. Tu by┼éo ok. 45 000 zorganizowanych ┼╝o┼énierzy, najwi─Öksza si┼éa w kraju i wydawa┼éo si─Ö logicznym stoczenie tymi si┼éami bitwy z bitym, wycofuj─ůcym si─Ö w nie┼éadzie i panice wojskiem niemieckim, a takim go widziano w dniach 23, 24 i 25 lipca. Napi─Öcie ros┼éo. Niemcy uciekali w po┼Ťpiechu z Warszawy. Jednak 26 i 27 lipca sytuacja radykalnie si─Ö zmieni┼éa, koniec paniki, zdyscyplinowane ju┼╝ jednostki niemieckie przemieszcza┼éy si─Ö przez Warszaw─Ö w kierunku wschodnim.

WST─śPNA DECYZJA
Oko┼éo po┼éudnia 21 lipca 44 trzej genera┼éowie: Komorowski –”B├│r”,”Lawina” ,”Znicz” (d-ca KG A.K.), Pe┼éczy┼äski-„Grzegorz” (szef sztabu KG, z-ca d-cy KG A.K.) i przyby┼éy z Londynu w maju 1944, Okulicki-„Kobra”, „Nied┼║wiadek”(z-ca szefa sztabu d/s operacyjnych) podj─Öli wst─Öpn─ů decyzj─Ö o rzuceniu Warszawy do walki aby wyst─ůpi─ç, jako gospodarze wobec zbli┼╝aj─ůcych si─Ö w zawrotnym tempie zwyci─Öskich Rosjan, kt├│rzy b─Öd─ůc sojusznikami naszych sojusznik├│w, mieli otrzyma─ç szans─Ö operacyjn─ů w Warszawie. Podkre┼Ťlamy, ┼╝e gen. Okulicki by┼é katalizatorem koncepcji walki w stolicy, gdy┼╝ wyj┼Ťcie oddzia┼é├│w AK (koncepcja “Burzy”) w celu walki poza terenem Warszawy uwa┼╝a┼é za nierealne. Nie wiedzieli jeszcze o planowanym wyje┼║dzie premiera Miko┼éajczyka z Londynu do Moskwy, nie wiedzieli o utworzeniu przez Sowiet├│w PKWN (Moskwa, Che┼émno/Lublin).

G┼é├│wny wp┼éyw mia┼éy: b┼éyskawiczne zmiany na froncie i wie┼Ť─ç o zamachu na Hitlera. 22 lipca gen. B├│r spotka┼é si─Ö z Delegatem Jankowskim w tej sprawie, decyzje nast─Öpnie zatwierdzi┼éa Komisja G┼é├│wna RJN (podziemny parlament). 25 lipca d-ca A.K. powiadomi┼é depesz─ů Londyn : „Jeste┼Ťmy gotowi w ka┼╝dej chwili do walki o Warszaw─Ö” i prosi┼é o ewentualne zrzucenie brygady spadochronowej ( gen.S. Sosabowskiego) i bombardowanie lotnisk niemieckich pod Warszaw─ů. Kraj zdecydowa┼é si─Ö na powstanie i powiadomi┼é rz─ůd w Londynie, kt├│ry 26 lipca podj─ů┼é uchwa┼é─Ö (nieco przeredagowan─ů przed wys┼éaniem przez ludzi Miko┼éajczyka) daj─ůc─ů zielone ┼Ťwiat┼éo.

NACZELNY WÓDZ
Naczelny W├│dz gen. K. Sosnkowski (przyjaciel J. Pi┼ésudskiego, intelektualista i strateg, ale bez wi─Ökszego do┼Ťwiadczenia w dowodzeniu w. j.), kt├│ry najpierw chcia┼é skaka─ç do Polski aby walczy─ç, w tej trudnej sytuacji odlecia┼é (15 lipca do 10 sierpnia 44) do W┼éoch aby by─ç z 2 Korpusem gen. Andersa i ewentualnie buntowa─ç wojsko, w razie gdyby premier Miko┼éajczyk poszed┼é na zbyt daleko id─ůce ust─Öpstwa wobec Stalina w Moskwie. N.W. uwa┼╝a┼é, ┼╝e Stalin chce przekszta┼éci─ç Polsk─Ö w 17-t─ů republik─Ö i wszelkie rozmowy z nim nie maj─ů sensu, by┼é przeciwny wybuchowi powstania i dalszego przelewania polskiej krwi, sugerowa┼é wycofanie „warto┼Ťciowych element├│w patriotycznych” przed Rosjanami na zach├│d, spodziewaj─ůc si─Ö w ci─ůgu 5 lat wojny mi─Ödzy Rosj─ů a zachodem.


https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons...
https://upload.wikimedia.org...


Sosnkowski przestrzega┼é przed my┼Ťleniem o za┼éamaniu si─Ö ducha armii niemieckiej na podobie┼ästwo 1918 r „stosunki wewn─Ötrzne i ich psychika s─ů inne ni┼╝ w├│wczas”. Jednak w depeszy do gen. Bora z 7 lipca pierwszy raz zasugerowa┼é now─ů form─Ö powstania w obliczu „szcz─Ö┼Ťliwego zbiegu okoliczno┼Ťci” opanowa─ç wi─Öksze o┼Ťrodki (przedtem nakazywa┼é tylko akcje dywersyjne) i mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e t─Ö instrukcj─Ö wykona┼é d-ca A.K. 1 sierpnia 1944! We W┼éoszech gen. Anders uwa┼╝a┼é, ┼╝e wojskowo powstanie nie mia┼éo znaczenia, poniewa┼╝ Niemcy ju┼╝ przegra┼éy wojn─Ö i naciska┼é N.W. aby ten jednoznacznie zabroni┼é powstania wyra┼║nym rozkazem, kt├│rego us┼éucha jego podw┼éadny gen. B├│r. Sosnkowski s─ůdzi┼é , ┼╝e to rz─ůd powinien wyda─ç odpowiedni─ů decyzj─Ö…

PREMIER RZ─äDU NA UCHOD┼╣STWIE
Premier Miko┼éajczyk natomiast uwa┼╝a┼é, ┼╝e jest konieczne i mo┼╝liwe dogadanie si─Ö ze Stalinem, przyj─Öcie kompromisowego rozwi─ůzania w kwestii granic i formowania nowego rz─ůdu z komunistami.

S─ůdzi┼é, ┼╝e rezygnuj─ůc z niezale┼╝no┼Ťci w polityce zagranicznej, mo┼╝na b─Ödzie przy pomocy poparcia ruchu patriotycznego w kraju i dyplomatycznego poparcia aliant├│w zachodnich uratowa─ç „biologiczne si┼éy narodu i nie da─ç si─Ö skomunizowa─ç” , a wojny mi─Ödzy Rosj─ů a zachodem nie b─Ödzie przez najbli┼╝sze 20-30 lat. Miko┼éajczyk zaprojektowa┼é natomiast plan desantowania siebie i „dw├│ch ministr├│w oraz Szefa Sztabu i min. Spraw Wojskowych gen. Kukiela na Podhale. Rosjanie nie poszliby szczytem Karpat i my utrzymaliby┼Ťmy si─Ö w g├│rach.”, ale Churchill i Szef Sztabu gen. Kopa┼äski byli temu przeciwni.

WYPADKI W WARSZAWIE
„Dopiero natarcie sowieckie na Warszaw─Ö by┼éo momentem do wydania rozkazu na akcj─Ö wewn─ůtrz miasta. Tylko koordynacja z zewn─ůtrz z natarciem wewn─ůtrz mog┼éa przynie┼Ť─ç zwyci─Östwo”, pisze gen. B├│r. Obawiano si─Ö szybkiego wej┼Ťcia Rosjan, lub zmasowania w Warszawie cofaj─ůcych si─Ö Niemc├│w. Dow├│dca AK widzia┼é katastrofalne kl─Öski Niemc├│w i nie wierzy┼é, ┼╝e mog─ů oni zdoby─ç si─Ö na zwrot zaczepny. 27 lipca gen. B├│r depeszowa┼é do N.W. o aresztowaniu dow├│dc├│w i rozbrajaniu przez Rosjan 27 dyw. Wo┼éy┼äskiej, kt├│ra walczy┼éa u boku Rosjan przeciwko Niemcom, nie zapowiada┼éo to dobrej wsp├│┼épracy. Chocia┼╝, jak m├│wi gen. B├│r uwa┼╝ano, ┼╝e Rosjanie post─Öpuj─ů tak na terenach na wsch├│d od Bugu, uznawanych za swoje i id─ůc w g┼é─ůb Polski mog─ů zmieni─ç taktyk─Ö. “By┼éoby najwi─Ökszym nonsensem politycznym. gdyby walka z Niemcami przerodzi┼éa si─Ö w walk─Ö z Rosj─ů. Chcieli┼Ťmy walczy─ç z Niemcami a jednocze┼Ťnie wyja┼Ťni─ç stosunek Rosji do nas”. Tego┼╝ dnia niemiecki gubernator dystryktu warszawskiego Fisher wyda┼é zarz─ůdzenie stawienia si─Ö 100 000 ludzi do rob├│t fortyfikacyjnych. R├│wnie┼╝ Komendant Okr─Ögu Warszawa-miasto p┼ék. Chru┼Ťciel-„Monter” (w latach 1936-38 wyk┼éadowca taktyki w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie- w cywilu doktor praw) tego dnia wyda┼é rozkaz „Alarmu” do powstania (odwo┼éany nast─Öpnego dnia przez gen. Bora).

Patrz─ůc z pozycji Stalina zdobycie Warszawy przy wsp├│┼éudziale AL zagrzewaj─ůcej do walki patriotyczny element polski i zainstalowanie tam tworzonego PKWN, by┼éoby zamkni─Öciem politycznego problemu w Polsce. Dlatego Stalin wreszcie zgodzi┼é si─Ö na przyj─Öcie w Moskwie premiera Miko┼éajczyka, kt├│remu powiedziano, ┼╝e Armia Czerwona jest 10 km od Warszawy, Stalin lada chwila spodziewa┼é si─Ö jej zaj─Öcia. Wi─Öc wie┼Ť─ç o wybuchu powstania kierowanego przez AK, przy wsp├│┼éudziale Rz─ůdu Londy┼äskiego podyktowa┼éa Stalinowi czekanie z broni─ů u nogi i nie udzieleniu pomocy powsta┼äcom (epizod gen. Berlinga zdj─Ötego ze stanowiska za gorliwo┼Ť─ç, bez ┼Ťrodk├│w przeprawy wsparcia artylerii i lotnictwa) i brak zgody na l─ůdowanie sojuszniczych samolot├│w na obszarach kontrolowanych przez Sowiety (VIII Flota Powietrzna USA z Anglii, otrzyma┼éa negatywn─ů odpowied┼║ od Stalina). Przypomnijmy, ┼╝e Sowieci zatrzymywali i rozbrajali oddzia┼éy AK id─ůce na pomoc Warszawie. Trzeba te┼╝ pami─Öta─ç, ┼╝e si┼éy marsz. Rokossowskiego by┼éy uzupe┼énione ┼Ťwie┼╝ymi jednostkami i niesamowicie g├│rowa┼éy liczb─ů i sprz─Ötem nad cofaj─ůcymi si─Ö Niemcami. W drugiej po┼éowie sierpnia mieli 4-krotn─ů przewag─Ö w artylerii i a┼╝ 7-krotn─ů w ludziach i broni pancernej. Tylko w okolicach Warszawy posiadali 2,400 samolot├│w, w por├│wnaniu z niemieckimi 3,000 na ca┼éym froncie. Powsta┼äcy mieli si─Ö jednak wykrwawi─ç sami.

29 lipca ukaza┼éa si─Ö odezwa p┼ék. Juliana Skokowskiego (dow├│dca lewicowego PAL-u), m├│wi─ůca o (!) ucieczce gen. Bora wraz ze sztabem z Warszawy, wobec czego to on obejmuje dow├│dztwo nad wszystkimi podziemnymi oddzia┼éami w stolicy. Wieczorem nast─Öpnego dnia radio Moskwa, a dzie┼ä p├│┼║niej radiostacja polskich komunist├│w Zwi─ůzku Patriot├│w Polskich „Ko┼Ťciuszko” wzywaj─ů ludno┼Ť─ç Warszawy do walki : „Ludu Warszawy. Do broni.” Manifest PKWN okre┼Ťla┼é komunistyczn─ů KRN jako jedyne legalne ┼║r├│d┼éo w┼éadzy w Polsce, natomiast Rz─ůd Emigracyjny w Londynie i jego Delegat w kraju okre┼Ťla┼é w┼éadz─ů samozwa┼äcz─ů i nielegaln─ů. Niemcy spodziewali si─Ö powstania z 29 na 30 lipca i podj─Öli dzia┼éania wzmacniaj─ůce. 30 lipca przyby┼é do gen. Bora emisariusz Jan Nowak-Jeziora┼äski z pesymistycznymi wie┼Ťciami o niemo┼╝liwo┼Ťci zrzucenia brygady spadochronowej, wi─Ökszych zrzut├│w broni, porozumienia z Sowietami, dodaj─ůc, ┼╝e Polska jest w rosyjskiej strefie wp┼éyw├│w i b─Ödzie okupowana przez Armi─Ö Czerwon─ů. Szybko jednak zrozumia┼é, ┼╝e przyby┼é za p├│┼║no, zastanawiano si─Ö ju┼╝ tylko kiedy zaczyna─ç…

DECYZJA – MORDERCZY PO┼ÜPIECH
31 lipca rano na naradzie sztabu d-ctwa A.K. „okr─ůg┼éy st├│┼é” i po referacie p┼ék. Iranka-Osmeckiego („Heller”-szef oddz. II wywiadowczego KG A.K.), wyst─ůpi┼é gen. Okulicki i w bardzo ostrej formie zarzuci┼é tch├│rzostwo gen. Borowi, ┼╝─ůdaj─ůc natychmiastowego rozkazu do powstania, „Niemcy ju┼╝ s─ů pobici” (podobnym optymist─ů by┼é te┼╝ p┼ék. Rzepecki). Po nim wyst─ůpi┼é p┼ék.dypl. J. Szostak („Filip”-szef III oddz. operacyjnego) ko┼äcz─ůc: ”lepiej zacz─ů─ç o tydzie┼ä za wcze┼Ťnie, ni┼╝ o godzin─Ö za p├│┼║no”. Nast─Öpnie p┼ék. A. Chru┼Ťciel-„Monter” przedstawi┼é braki w uzbrojeniu, sugeruj─ůc, ┼╝e si┼éy s─ů zbyt s┼éabe aby uderzy─ç, kiedy Niemcy nie s─ů w odwrocie, wi─Öc trzeba czeka─ç. Zdecydowanym pesymist─ů by┼é jedynie p┼ék. J.Bokszczanin (szef oddz. operac. KG AK), kt├│ry jednak by┼é poza stolic─ů, przede wszystkim nie ufa┼é Rosjanom i negatywnie ocenia┼é szanse walki. Tego dnia zarz─ůdzono drug─ů odpraw─Ö na 18.00. Uczestnicy dowiedzieli si─Ö o oddzia┼éach sowieckich w Rado┼Ťci, Wo┼éominie i Radzyminie, Rosjanie wzi─Öli do niewoli d-c─Ö 73 dyw. niemieckiej na Pradze, o panice w┼Ťr├│d Niemc├│w w Legionowie. Jednocze┼Ťnie og┼éoszono o wyje┼║dzie Miko┼éajczyka do Moskwy, powstanie mog┼éo tylko pom├│c premierowi we wznowieniu stosunk├│w dyplomatycznych…


https://d-nm.ppstatic.pl/kadr/k/r/e0/ad/5b56ece358648_o,size,200x140,q,70,h,fbcd0d.jpg

Gen. B├│r poprosi┼é delegata Jankowskiego o zatwierdzenie decyzji. Ten zapyta┼é jeszcze co b─Ödzie je┼Ťli Rosjanie zatrzymaj─ů si─Ö, Pe┼éczy┼äski: ”wtedy Niemcy nas wyr┼╝n─ů”. D-ca A.K., Delegat Rz─ůdu, po naradzie z gen. Pe┼éczy┼äskim i gen. Okulickim w obecno┼Ťci mjr. Janiny Karasi├│wnej, ”Haka” ,”Bronka” (szef ┼é─ůczno┼Ťci wewn─Ötrznej) na wniosek „Montera” podj─Öli decyzj─Ö o godzinie ”W” na 1 sierpnia godz. 17.00.

P┼ék. Iranek-Osmecki (szef wywiadu) przyby┼é ju┼╝ po wydaniu decyzji (┼éapanki, godzina policyjna) i zacz─ů┼é podwa┼╝a─ç meldunek „Montera” o za┼éamaniu si─Ö oporu niemieckiego, wskazuj─ůc na nap┼éywaj─ůce nowe jednostki pancerne. Podobny meldunek przekaza┼é p┼ék.dypl. K.Pluta-Czachowski „Kuczaba” szef V oddz. ┼é─ůczno┼Ťci operacyjnej, B├│r odpar┼é: ”Sta┼éo si─Ö. Jest ju┼╝ za p├│┼║no, aby decyzj─Ö odwo┼éa─ç”.

KONSEKWENCJE I OCENY
Powstanie mia┼éo na celu opanowanie stolicy przez A.K. wzmocnienie w oczach opinii ┼Ťwiatowej prawa i roszcze┼ä legalnego Rz─ůdu w Londynie do reprezentowania i obj─Öcia w┼éadzy w Polsce w obliczu polityki fakt├│w dokonanych Stalina na zajmowanych polskich ziemiach. Powstanie, szczeg├│lnie w pierwszym okresie by┼éo swoistym festiwalem polsko┼Ťci, patriotyzmu i „swojsko┼Ťci”. S─ů g┼éosy, ┼╝e powstanie by┼éo przyczyn─ů dla kt├│rej Stalin nie wch┼éon─ů┼é Polski jako 17 republiki, tego chcia┼é ZPP z W. Wasilewsk─ů na czele, ide─Ö t─Ö forsowa┼éa wp┼éywowa Zofia Dzier┼╝y┼äska. Jednak Stalin ju┼╝ wiosn─ů 1943, postanowi┼é utworzy─ç wianuszek pa┼ästw „narodowych” w ┼Ťrodkowo-wschodniej Europie i zupe┼énie je sobie podporz─ůdkowa─ç. Intencj─ů przyw├│dc├│w polskich by┼éo przeszkodzenie w ustanowieniu si─Ö moskiewskiego PKWN w stolicy. Czy powstanie wybuch┼éo, bo gen. B├│r uleg┼é nastrojom w┼éasnego narodu? Czy jak powiedzia┼é p┼ék.dypl. J. Bokszczanin („S─Ök”, „Wir”, KG A.K.): „by┼éa to albo lekkomy┼Ťlno┼Ť─ç albo nerwy nie wytrzyma┼éy”?

Nie bez znaczenia dla wyboru godziny „W” by┼éo ┼╝─ůdanie Delegata Jankowskiego 24 godzin (minimum 12 godzin) przed wej┼Ťciem Rosjan na zainstalowanie w┼éadzy cywilnej. Czy powstanie powinno by─ç przerwane wobec niemieckiego bestialstwa i rozstrzeliwa┼ä, nawet bez praw kombatanckich? (Deklaracja rz─ůd├│w Wielkiej Brytanii i USA z 29 sierpnia 1944 o uznaniu A.K. za wojska sojusznicze, Sowieci zostali przy “bandytach z AK”). RJN wyst─ůpi┼éa z sugesti─ů kapitulacji ok. 10 wrze┼Ťnia, ale Sowieci podeszli do Pragi i ci─ůgle liczono na pomoc. Polacy nie chcieli czego┼Ť niezwyk┼éego, 19 sierpnia 1944 wybuch┼éo powstanie w Pary┼╝u, ju┼╝ 24 sierpnia do Pary┼╝a wkroczy┼éa francuska 2 Dyw. Pancerna, nast─Öpnego dnia Niemcy si─Ö poddali. Czy to pokolenie, kt├│re podj─Ö┼éo nier├│wn─ů walk─Ö w 1939 r, mog┼éo nie podj─ů─ç walki w sierpniu 1944, kiedy losy Polski mia┼éy si─Ö zdecydowa─ç na d┼éugie lata? Warszawa z atmosfer─ů rosn─ůcego terroru, nieustannych zagro┼╝e┼ä, ci─ůg┼éych rozstrzeliwa┼ä, deportacji do Niemiec, upokarzania Polak├│w w ka┼╝dej mo┼╝liwie sytuacji, w przeciwwadze uwierzy┼éa w ide─Ö pomszczenia, wymierzenia sprawiedliwo┼Ťci, w ide─Ö powstania wierz─ůc, ┼╝e w┼éa┼Ťnie nadszed┼é odpowiedni czas.


https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons...

Post─Öpowanie Rosjan wobec powstania , ods┼éoni┼éo wreszcie aliantom ich oblicze, Churchill nazwa┼é to pocz─ůtkiem „zimnej wojny”. Potwierdza to niemiecki historyk, Hans von Krannhals, pisz─ůc o powstaniu Warszawskim: „Tu i nie gdzie indziej rozpocz─Ö┼éa si─Ö „Zimna Wojna” mi─Ödzy wschodem a zachodem.” Stalin dowiedzia┼é si─Ö o powstaniu 2 sierpnia o 1.10 po p├│┼énocy od angielskiego Sztabu Generalnego, depesza zawiera┼éa pro┼Ťb─Ö o pomoc. Stalin (weteran przegranej wojny 1920 r), znaj─ůc plan „Burza” by┼é powstaniem zaskoczony, ale jeszcze tego samego dnia wyda┼é tajny rozkaz marsz. Rokossowskiemu i marsz. Koniewowi , aby natychmiast wstrzymali ofensyw─Ö na froncie i zaj─Öli si─Ö tylko umacnianiem zdobytych przycz├│┼ék├│w. Jednocze┼Ťnie zacz─ů┼é taniec pozor├│w z aliantami. Liczy┼é, ┼╝e czas rozwi─ů┼╝e sytuacje w Warszawie po jego my┼Ťli. Jednak decyzja o wybuchu powstania, zatrzymuj─ůc ofensyw─Ö sowieck─ů, zdecydowa┼éa o tym, ile obszaru niemieckiego zajm─ů Rosjanie, a ile zachodni alianci (mimo wcze┼Ťniejszych uzgodnie┼ä). Zatrzymuj─ůc sowiecki blitzkrieg uratowa┼éa ┼╝ycie setkom tysi─Öcy Niemcom i pozwoli┼éa im na ucieczk─Ö na zach├│d.

Gen. Anders jednoznacznie negatywnie ocenia┼é powstanie okre┼Ťlaj─ůc je jako bezsensowne zniszczenie Warszawy, jej ┼╝o┼énierzy i cywilnych mieszka┼äc├│w, nazywaj─ůc decyzj─Ö rozpocz─Öcia powstania zbrodni─ů. Jednak sam zdecydowa┼é si─Ö wcze┼Ťniej na uderzenie na dobrze bronione Monte Cassino mimo negatywnej opinii N.W. gen. Sosnkowskiego, kt├│ry w┼éa┼Ťnie nie chcia┼é daremnego przelewu polskiej krwi na ju┼╝ (dla Polski) przegranej wojnie.

Czy mo┼╝liwa by┼éa inna koncepcja ni┼╝ zniszczenie powstania i Warszawy, przecie┼╝ niekt├│rzy Niemcy chcieli wbi─ç „klina” mi─Ödzy aliant├│w i opuszczaj─ůc Warszaw─Ö z jej londy┼äskim rz─ůdem, wrzuci─ç przys┼éowiowego „szczura” aliantom. W Warszawie powsta┼éby popierany przez zach├│d rz─ůd, pod nosem Stalina, by┼éy takie opinie, ale po zamachu Hitler stwardnia┼é, nie by┼éo ochotnik├│w aby go o tym przekona─ç. Polacy przegrali powstanie, ale dali z siebie wszystko, zwyci─Östwo mog┼éo by─ç tylko w sferze duchowej, moralnej. Tym razem nie by┼éo wstydu za Zaleszczyki, za ucieczk─Ö Rz─ůdu i Dow├│dztwa. Walczyli do ko┼äca, ale nie mogli zwyci─Ö┼╝y─ç . Tak jak w swojej d┼éugiej historii, w powstaniach: ko┼Ťciuszkowskim, listopadowym, styczniowym kiedy szanse cz─Östo nie by┼éy wi─Öksze, wiedzieli o co walcz─ů i za jakie warto┼Ťci przyjdzie im zgin─ů─ç. Polska kwadratura ko┼éa. W marcu 1945, gen. Gehlen (p├│┼║niej pracowa┼é dla Amerykan├│w), wybitny znawca wschodniego teatru dzia┼éa┼ä, zako┼äczy┼é przygotowywane dla Himmlera 200 stronicowe opracowanie o organizacji, szkoleniu, taktyce, wywiadzie i ┼é─ůczno┼Ťci Armii Krajowej. Upadaj─ůce Niemcy chcia┼éy uczy─ç si─Ö sztuki oporu i walki pod okupacj─ů od najlepszych…

Wszelkie pr├│by kontakt├│w z Rosjanami nie przynosi┼éy rezultat├│w (sowieccy szpiedzy: kpt. Konstanty Ka┼éugin, kpt. Iwan Ko┼éos odmawiali przesy┼éania depesz do Armii Czerwonej, albo przes┼éane pozostawa┼éy bez odpowiedzi). Gen. „Monter” wys┼éa┼é radiostacj─Ö z por. „Makiem” do Rosjan, ale kontakt trwa┼é tylko kilka dni. Stalin mia┼é inne plany. Na scenie milionowego miasta mia┼é si─Ö rozegra─ç rozstrzygaj─ůcy akt politycznej polsko - rosyjskiej konfrontacji w celu ostatecznego ustawienia stosunk├│w z rosyjskim molochem. Powstanie by┼éo te┼╝ desperack─ů pr├│b─ů zaprzeczenia oskar┼╝e┼ä Stalina, ┼╝e AK nie walczy z Niemcami, a walczy tylko z sowieck─ů partyzantk─ů. Gen. Okulicki: ”Potrzebny by┼é czyn, kt├│ry by wstrz─ůsn─ů┼é sumieniem ┼Ťwiata”. Zniszczeniu uleg┼éo prawie ca┼ée miasto, zgin─Ö┼éo ok. 200,000 mieszka┼äc├│w, sp┼éon─Ö┼éy muzea, archiwa i biblioteki. Powstanie paradoksalnie zamiast przeszkodzi─ç, pomog┼éo komunistom z PKWN w przej─Öciu w┼éadzy w Polsce. Stalin dokona┼é tego przy milcz─ůcym przyzwoleniu Londynu i Waszyngtonu. To, ┼╝e Hitler wykona┼é mokr─ů robot─Ö Stalina w Warszawie, nie zmienia imperialistycznego sowieckiego post─Öpowania i tragizmu nast─Öpnych powsta┼ä: berli┼äskiego 1953, w─Ögierskiego 1956, czy praskiego 1968. Mo┼╝e ta krwawa ofiara warszawska sprawi┼éa, ┼╝e dlatego nie by┼éo powstania w 1956 r w Warszawie i by┼é bezkrwawy sierpie┼ä 80? Wszak polskie elity pa┼ästwowo tw├│rcze zosta┼éy wymordowane przez obydwa totalitarne systemy bolszewicki i nazistowski.

Powstanie by┼éo najwi─Öksz─ů akcj─ů zbrojn─ů podziemia w okupowanej Europie, do walki stan─Ö┼éo ok 45,000 powsta┼äc├│w. Zaplanowane na kilka dni, trwa┼éo dwa miesi─ůce, zgin─Ö┼éo 18,000 powsta┼äc├│w, a ok. 25,000 zosta┼éo rannych. Zgin─Ö┼éo ok. 180,000 cywilnych mieszka┼äc├│w Warszawy, pozosta┼ée przy ┼╝yciu 500,000 Niemcy wyp─Ödzili z Warszawy, a miasto zosta┼éo praktycznie zburzone. Oddajmy cze┼Ť─ç ofiarom i uczestnikom Powstania Warszawskiego!


https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons...

OPINIE LIDERÓW I UCZESTNIKÓW
Gen. Anders, d-ca II Korpusu, (p.o. N.W. od 26 II’45 do 28 V’45): ”Jestem na kolanach przed powstaniem, ale to by┼éo nieszcz─Ö┼Ťcie. Wojskowo powstanie nie mia┼éo znaczenia. Niemcy ju┼╝ przegrali wojn─Ö. Trzeba by┼éo porozumie─ç si─Ö z aliantami naprz├│d, przed powstaniem. (...)wywo┼éanie powstania w Warszawie w obecnej chwili by┼éo nie tylko g┼éupot─ů, ale wyra┼║n─ů zbrodni─ů.”
Boles┼éaw Biega-„Sanocki” (sekretarz Rady Jedno┼Ťci Narodowej w podziemiu): ”Zosta┼éa podj─Öta otwarta wojna, otwarta walka z wrogiem uzbrojonym po z─Öby, nik┼éymi si┼éami, bez nale┼╝ytego ekwipunku, no, a co najwa┼╝niejsze bez jakichkolwiek gwarancji, ┼╝e b─Ödzie poparcie. Ostatni tydzie┼ä to by┼é okres zbli┼╝ania si─Ö wojsk sowieckich, wycofania si─Ö w┼éa┼Ťciwie , wojsk niemieckich i to prawdopodobnie wytworzy┼éo w najwi─Ökszym stopniu atmosfer─Ö wybuchow─ů.”
P┼ék.dypl. L. Mitkiewicz (delegat N.W. do Po┼é─ůczonego Komitetu Szef├│w Sztab├│w w Waszyngtonie): ”Powstanie Warszawskie by┼éo niepotrzebne, wybuch┼éo o kilka dni za p├│┼║no, zniszczono, zburzono Star─ů Warszaw─Ö”. „Powstanie Warszawskie-politycznie i wojskowo, ze wzgl─Ödu na sytuacje og├│lna by┼éo wielkim nonsensem”. „...g┼é├│wnym inicjatorem powstania w Warszawie by┼é Miko┼éajczyk, a szar─ů eminencj─ů AK by┼é gen. T. Pe┼éczy┼äski” (by┼éy oficer wywiadu i kontrwywiadu).
Stefan Korbo┼äski „Nowak”,” Zieli┼äski”, SL, kier. Walki Cywilnej, ostatni Delegat Rz─ůdu: ”(...) je┼Ťli stolica b─Ödzie uwolniona w┼éasnym wysi┼ékiem i ujawni si─Ö w stolicy rz─ůd podziemny, ujawni si─Ö Komenda AK, administracja podziemna, wojsko...to przez stworzenie faktu dokonanego zmusimy Rosjan do pogodzenia si─Ö z nim.”
Jan Nowak-Jeziora┼äski ”Janek”, „Zych”, emisariusz, : „Po Katyniu Powstanie Warszawskie jest najwi─Öksz─ů zbrodni─ů re┼╝imu stalinowskiego wobec Polski”
Karol Popiel ,SP , (Min. Odbudowy Administracji w Rz─ůdzie londy┼äskim) – uwa┼╝a ,┼╝e odpowiedzialnymi byli: Pe┼éczy┼äski, Rzepecki (szef BIP-u), Okulicki (agent Sosnkowskiego), a Miko┼éajczyk te┼╝ liczy┼é na powstanie, twierdzi te┼╝ , ┼╝e K.Pu┼╝ak –prezes RJN, nic o wybuchu powstania nie wiedzia┼é.
Gen. Marian Kukiel, Min. Obrony Narodowej,(wybitny historyk), uwa┼╝a┼é, ┼╝e za gen. Sikorskiego wojsko by┼éo instrumentem polityki, p├│┼║niej jednak w Warszawie wojsko rz─ůdzi┼éo, nie by┼éo te┼╝ koordynacji mi─Ödzy Rz─ůdem, N.W. a Prezydentem w Londynie, s┼éowem ba┼éagan kompetencyjny.
Kazimierz Bagi┼äski „D─ůbrowski”, SL, (wiceprezes RJN): ”Gdyby nawet rz─ůd by┼é przeciwny powstaniu, to i tak dosz┼éoby do powstania!...wybuch┼éoby spontanicznie, zorganizowane przez spo┼éecze┼ästwo lub przez komunist├│w. Zreszt─ů spodziewali┼Ťmy si─Ö wej┼Ťcia Sowiet├│w w ci─ůgu 3 dni.”, (oskar┼╝ony w procesie 16-u).
Kpt.Tadeusz Zawadzki (┼╗enczykowski) , „Kania”, szef wydz. BIP: ”Powstanie by┼éo nieuniknione. Warszawa musia┼éa pozosta─ç w naszych r─Ökach. To by┼éo przecie┼╝ serce oporu. Bierne czekanie na oswobodzenie stolicy przez Sowiety znaczy┼éoby, ┼╝e podziemie- to tylko frazes ,a dzia┼éa tylko AL, a AK niczego nie dokona┼éa. Warszawa by┼éa na┼éadowana dynamizmem, ch─Öci─ů zemsty, za ┼éapanki, za masowe egzekucje. Walka z okupantem zako┼äczy┼éa si─Ö logicznie wybuchem powstania.(...) Nale┼╝a┼éo te┼╝ si─Ö spodziewa─ç mo┼╝liwo┼Ťci prowokacji ze strony komunist├│w. Warszawa by┼éa beczk─ů prochu, kto mia┼é da─ç zapa┼ék─Ö: my czy komuni┼Ťci. Powstanie rozpocz─Ö┼éo si─Ö w chaosie. Zaniedbano zupe┼énie utworzenia rezerw”.
P┼ék.dypl. Stanis┼éaw Weber, szef sztabu Komendy Okr─Ögu Warszawskiego AK.: ”Gdyby┼Ťmy rozpocz─Öli 25 lipca lub 26 lipca, to mieliby┼Ťmy wi─Öcej szans. Mogliby┼Ťmy zdoby─ç artyleri─Ö na Niemcach.”
Gen.Sawicki, „Op├│r”, d-ca III rzutu sztabu KG AK: ”Do ostatniego tygodnia lipca nikt o powstaniu nie my┼Ťla┼é! Powstanie to by┼éa regularna bitwa, zaimprowizowana na tydzie┼ä naprz├│d, nie zaplanowana. Wi─Öc gdzie tu m├│wi─ç o rachubie, o jakim┼Ť planie”.” Stwierdzam, ┼╝e przyczyn─ů powstania by┼é motyw polityczny, a nie wojskowy, ┼╝e decyzja zapad┼éa pod wp┼éywem Okulickiego, emisariusza Sosnkowskiego” ,(Okulicki –wi─Özie┼ä ┼üubianki-by┼é zdruzgotany wiadomo┼Ťci─ů, ┼╝e jego jedyny syn zosta┼é zabity we W┼éoszech- II Korpus Polski, s┼éu┼╝y┼é w artylerii).
Gen. Tadeusz Pe┼éczy┼äski, „Grzegorz”, „Robak”, szef sztabu KG AK, z-ca dow├│dcy AK. Do b┼é─Öd├│w zalicza zmian─Ö godziny z nocy na popo┼éudnie, silniejsze punkty oporu mog┼éy by─ç zdobyte tylko w nocy. Decyzja wybuchu powstania -zbyt p├│┼║na-
bro┼ä planowo wysy┼éano w teren. Liczy┼é na to, ┼╝e Rosjanie rusz─ů albo pod naciskiem aliant├│w, albo w ich w┼éasnym interesie. Nic nie wiedzia┼é o postanowieniach w Teheranie. Bardzo prze┼╝y┼é ┼Ťmier─ç syna w powstaniu (student architektury, poleg┼é 17 wrze┼Ťnia 44 - pu┼ék „Baszty”).
Gen.Kazimierz Sosnkowski, Naczelny W├│dz. Relacjonuje interesuj─ůc─ů rozmow─Ö z 2 sierpnia 44 odbyt─ů pod Rzymem z d-c─ů Frontu ┼Ür├│dziemnomorskiego Marsza┼ékiem Wilsonem, kt├│ry rzekomo zaproponowa┼é przerzucenie ca┼éego II Korpusu drog─ů powietrzn─ů do Polski.
Mjr. Eugeniusz Arciuszkiewicz, d-ca polskiego dywizjonu 301. „Rosjanie nie zezwalali na l─ůdowanie w terenie przez nich zaj─Ötym. Woleli czeka─ç na Pradze z broni─ů u nogi, a┼╝ Niemcy zniszcz─ů Warszaw─Ö. Mo┼╝e to by┼é rodzaj odwetu za ich kl─Ösk─Ö w 1920 r w pobli┼╝u tego miasta?”. Straty dywizjonu 301 podczas niesienia pomocy powstaniu by┼éy: 15 za┼é├│g (90 ludzi) czyli 150% stanu wyj┼Ťciowego, tylko jedna za┼éoga ze stanu wyj┼Ťciowego prze┼╝y┼éa okres powstania (ok. 15% zrzut├│w trafia┼éo do powsta┼äc├│w).
Adam Romer, dyr. Biura Prezydialnego Rady Ministr├│w RP w Londynie: ”Miko┼éajczyk uwa┼╝a┼é, ┼╝e najwa┼╝niejsz─ů rzecz─ů by┼éo umo┼╝liwienie rz─ůdowi powrotu do Polski. Wtedy, w najgorszym razie, zaistnia┼éaby sytuacja taka, jaka by┼éa mi─Ödzy Rosj─ů a Finlandi─ů. Finlandia, po utracie znacznej cz─Ö┼Ťci terytorium, zachowa┼éa niepodleg┼éo┼Ť─ç, b─Öd─ůc w pewnej zale┼╝no┼Ťci od Zwi─ůzku Sowieckiego”.
Pp┼ék. Roman M. Niedzielski, „┼╗ywiciel”, kmdt. Obwodu ┼╗oliborz:”Ca┼éy czas liczyli┼Ťmy si─Ö z tym, ┼╝e akcja zacznie si─Ö w nocy, a tu powstanie w bia┼éy dzie┼ä! A my byli┼Ťmy w willowej dzielnicy, z ogrodami, z odkrytymi, obszernymi terenami. To by┼éo zab├│jstwo! „Monter” (...) bagatelizowa┼é si┼éy przeciwnika. Kiedy (...)podoficerowie(...) skar┼╝yli si─Ö na brak broni to powiedzia┼é : „Musicie sobie zdoby─ç bro┼ä, id─ůc nawet z kijami i pa┼ékami, a ci kt├│rzy s─ů do tego niezdolni, p├│jd─ů pod s─ůd”
Kpt. Bohdan Kwiatkowski,”Lewar”,szef sztabu KO ┼Ür├│dmie┼Ťcie-Po┼éudnie: ”W okolicy Wilczej i Kruczej ┼╝─ůdano $20 w z┼éocie za niepe┼ény kubek wody. (...)ok. 10% umar┼éo z g┼éodu, a jednak w niekt├│rych piwnicach urz─ůdzano uczty”.
Kpr.pchor. Janina Pierre-Skrzy┼äska, ┼é─ůczniczka Zgrupowania „Sosny” , wra┼╝enia z ko┼äca powstania: „Napotyka┼éy┼Ťmy wsz─Ödzie przera┼║liwie smutne obrazy. Niewypowiedziana n─Ödza otacza┼éa nas zewsz─ůd. N─Ödza tych ludzi brudnych, przera┼╝onych, wrogich, kt├│rym pozosta┼éo tak ma┼éo cz┼éowiecze┼ästwa. S┼éysza┼éy┼Ťmy coraz cz─Östsze narzekania, skargi, liczne przekle┼ästwa rzucane w nasz─ů stron─Ö, bo to przez nas sta┼éo si─Ö to og├│lne nieszcz─Ö┼Ťcie”.
Heinrich Himmler, d-a Armii Rezerwowej III Rzeszy, (21 wrze┼Ťnia 44-przem├│wienie
do d-c├│w i komendant├│w szk├│┼é oficerskich: „Od pi─Öciu tygodni toczymy walk─Ö o Warszaw─Ö(...) Jest to najci─Ö┼╝sza walka jak─ů prowadzili┼Ťmy od pocz─ůtku wojny. Por├│wnywalna jest tylko z walkami w Stalingradzie. Tak jest ci─Ö┼╝ka.” Dalej powo┼éywa┼é si─Ö na „walk─Ö w Warszawie pod dow├│dztwem Polaka Bora (...) kt├│rej przyk┼éadem mogliby┼Ťmy si─Ö sami podbudowa─ç i w tej postawie nieulegania nigdy, nawet w najci─Ö┼╝szych warunkach i niez┼éomnej wiary w zwyci─Östwo powinni┼Ťmy wychowywa─ç nasz─ů m┼éodzie┼╝”.
George Kennan, Minister-radca ambasady USA w Moskwie: ”Paradoksalnym powodem dla kt├│rego alianci odnosili si─Ö z niech─Öci─ů do Polak├│w, by┼é fakt, ┼╝e Polacy tak bardzo chcieli obroni─ç swoj─ů niepodleg┼éo┼Ť─ç. Chcieli ┼╝eby Polacy stawiali op├│r Niemcom, ale poddali si─Ö Rosjanom. S─ůdzi┼éem, i┼╝ zamiast nak┼éania─ç biednego Miko┼éajczyka, ┼╝eby zrobi┼é co┼Ť co by┼éoby haniebnym sprzedaniem w┼éasnej ojczyzny Rosjanom, powinni┼Ťmy zatrzyma─ç im pomoc i wyrzec si─Ö odpowiedzialno┼Ťci”

Jacek K. Matysiak
Kalifornia, 2020/07/31

Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

27 Wrze┼Ťnia 1991 roku
Zmarł Stefan Kisielewski ps."Kisiel", pisarz, publicysta i kompozytor (ur. 1911)


27 Wrze┼Ťnia 1612 roku
Zmarł Piotr Skarga, polski teolog i kaznodzieja, kanonik jezuicki, autor popularnych "Kazań sejmowych" (ur. 1536).


Zobacz wi─Öcej