Poniedziałek 11 Maja 2026r. - 131 dz. roku,  Imieniny: Igi, Mamerta, Miry

| Strona główna | | Mapa serwisu 

dodano: 15.08.13 - 22:29     Czytano: [2184]

Dział: Śladami naszych przodków

Wojna polsko-bolszewicka 1919-1921

Cud nad Wisłą

Wojna polsko- bolszewicka, to szereg zaciętych walk toczonych przez armię polską przeciw Rosji Radzieckiej. Chodziło wówczas o wytyczenie ostatecznego kształtu granicy wschodniej i utrzymanie niepodległości Polski.


Operacja Wisła

- Po kapitulacji Niemiec, rząd Rosji Radzieckiej uniewaĹźnił ustalenia pokoju zawartego w Brzegu, gdzie wytyczone były granice polskie na wschodzie. W wyniku akcji zbrojnej o kryptonimie Wisła, wojska radzieckie miały ograniczyć politykę zbrojną w Europie Środkowej. Akcja ta miała zapoczątkować rewolucję europejską i przynieść zwycięstwo komunizmowi – czytamy w opracowaniach historycznych Magdy Nasielskiej.

Zajęty Mińsk

W grudniu 1918 roku, wojska radzieckie zajęły miasto Mińsk. Już parę miesięcy później, zdołały one zająć Wilno i Kowno. Zajmowaniu terenów białorusko-litewskich przez nacierającą Armię Czerwoną, przeciwstawiała się jedynie Polska, organizując oddziały samoobrony.

Utworzenie frontu polsko-radzieckiego

- Rząd polski, dążąc do zahamowania nacierania wojsk radzieckich na zachĂłd, zawarł w dniu 5 lutego 1919 roku, umowę z armią niemiecką o przepuszczenie oddziałów Wojska Polskiego przez tereny zajęte przez NiemcĂłw, gdy będą one nacierały na wschĂłd. JuĹź w dniu 9-14 lutego 1919 roku, wojska polskie obsadziły pozycje na linii Kobryń, PruĹźany, wzdłuĹź rzek Zalewianka i Niemen. Po kilku dniach do obsadzonych przez PolakĂłw pozycji, dotarła Armia Czerwona, doszło wĂłwczas do utworzenia frontu polsko-radzieckiego na ziemiach Litwy i Białorusi. Na początku marca 1919 roku, Polacy podjęli natarcie. Grupa wojsk generała Szeptyckiego, zajęła Słonim i utworzyła przyczółek na północnym brzegu Niemna, natomiast grupa generała Listowskiego zajęła Pińsk i obsadziła rzekę Jasiołdę wraz z Kanałem Ogińskiego – relacjonuje Jan Terasiek z Poznania.

Front Białorusko-Litewski

- Wobec nieudanych rozmów pokojowych prowadzonych w Białowieży, strona polska podjęła ofensywę, przekraczając Berezynę i zajmując Bobrujsk.
We wrześniu 1919 roku, strona polska zawarła układ z generałem Petlurą, przywĂłdcą Ukraińskiej Republiki Ludowej, w sprawie wspĂłlnej walki przeciwko Armii Czerwonej. WĂłwczas rosyjski generał Denikin, pragnął odbudowy Rosji w granicach sprzed I wojny światowej, odmawiając tym samym uznania niepodległego państwa polskiego. W tych okolicznościach, JĂłzef Piłsudski, zarządził przerwanie działań zbrojnych, aby nie wspierać ofensywy nieprzyjaznych Polsce białogwardzistĂłw – czytamy w książce „Hej tam za Wisłą”, Janusza Poprady.

Polacy w obliczu wojny

Strona polska podjęła, sukcesywne pertraktacje pokojowe z bolszewikami w Moskwie i w Mikaszewiczach na Polesiu. Przerwanie działań ofensywnych Wojska Polskiego, uwolniło część sił Armii Czerwonej, co przyczyniło się do klęski armii Denikina i Petlury. Pod koniec 1919 roku, pod polską kontrolą znajdowały się tereny na zachodnie, od linii rzeki Zbrucz i Płoskirów.

Operacja Rydza-Śmigłego

W styczniu 1920 roku, Edward Rydz-Śmigły stanął na czele 1 i 3 Dywizji Legionów i wyruszył pod Dyneburg, będąc wspierany przez siły łotewskie. Podczas zaciętych walk, zdobył on stanowiska wojskowe w Łotwie.

Ofensywa Rosjan

- Dnia 26 maja 1920 roku, Rosjanie rozpoczęli ofensywę na Ukrainie. JuĹź dnia 10 czerwca Wojsko Polskie opuściło miasto i w ciągłych walkach wycofywało się na zachĂłd. Sukcesem zakończyła się takĹźe ofensywa Rosjan rozpoczęta 4 lipca na Białorusi. Do końca lipca wojska radzieckie zajęły Wilno, Grodno i Białystok, a juĹź w połowie sierpnia Armia Czerwona dowodzona przez Michała Tuchaczewskiego, dotarła do Wisły i zagroziła bezpośrednio Warszawie – relacjonuje Anna Dywersiuk - Malikowiczowa historyk.

Rada Obrony Państwa

Premier Polski, Stanisław Grabski, przekazał dnia 1 lipca pełnię władzy Radzie Obrony Państwa, w skład której wchodzili: Naczelnik Państwa, marszałek sejmu, premier, 3 ministrów, 3 przedstawicieli armii i 10 posłów. Rada, widziała przywrócenie pokoju, jedynie w obliczu regularnych walk zbrojnych.

Cud nad Wisłą

- Przełomowym momentem wojny okazała się bitwa warszawska. Rozegrana ona była w dniach 13-25 sierpnia 1920 roku. Ciężar obrony stolicy spoczywał na wojskach Frontu Północnego generała JĂłzefa Hallera. Polski generał, znacznie przyczynił się do załamania frontalnego ataku wojsk radzieckiego Frontu Zachodniego pod dowĂłdztwem Tuchaczewskiego. W dniach 16-21 sierpnia strona polska notuje udany atak na pozycje armii rosyjskiej nad Wkrą, ktĂłrego dokonał generał Władysław Sikorki ze swoją armią. W 16 dniu sierpnia znad rzeki Wieprz, uderzyła polska grupa manewrowa w składzie pięciu dywizji piechoty i brygady kawalerii, dowodzona osobiście przez JĂłzefa Piłsudskiego. Grupa manewrowa rozbiła grupę mozyrską, przerwała front rosyjski pod Kockiem, zajęła Podlasie i wyszła na tyły wojsk Michaiła Tuchaczewskiego. Atakowane przez polską armię oddziały radzieckie, zostały zmuszone do przekroczenia granicy pruskiej, część wojsk wycofała się na wschĂłd. We wrześniu Tuchaczewski prĂłbował zorganizować obronę na linii Niemna, gdzie przegrał bitwę, a jego oddział został dotkliwie pobity – opowiada Anna Dywersiuk - Malikowiczowa historyk.

Polska wygrana

Klęskę poniosła także Armia Czerwona na południu Polski. Po bitwach pod Komarowem i Hrubieszowem, które zakończone zostały rozbiciem armii konnej Siemiona Budionnego, nastąpił odwrót wojsk radzieckich. Do połowy października Wojsko Polskie wyszło na linię: Tarnopol, Dubno, Mińsk, Dryssa. Już w dniu 12 października 1920 roku, podpisano układ o zawieszeniu broni, a w dniu 18 marca następnego roku, podpisano ryski traktat pokojowy, kończący wojnę i ustalający wschodnią granicę Polski. Generał Józef Haller nie wierząc w to co się stało, stwierdził, że tę bitwę wygrał Bóg i stał się Cud nad Wisłą.

Ewa Michałowska - Walkiewicz

Wersja do druku

• Strona główna
• Powitanie
• Napisz artykuł
• Redakcja
• Działy
• Bannery Kworum
• Współpraca
• Linki
• Kontakt