Niedziela 3 Lipca 2022r. - 184 dz. roku,  Imieniny: Anatola, Jacka, Miros┼éawy

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 02.08.13 - 20:47     Czytano: [4868]

Bez Kres├│w jeste┼Ťmy niczym


Polska bez Kresów jest państwem bez znaczenia w Europie

Nie wiem czy kto┼Ť przede mn─ů doszed┼é do takiego samego wniosku jak ja i go upubliczni┼é w mediach. Chodzi o to, ┼╝e zajmuj─ůc si─Ö naukowo histori─ů by┼éych Kres├│w Rzeczypospolitej doszed┼éem do wniosku („po owocach ich poznacie”), ┼╝e Polska bez Kres├│w, a szczeg├│lnie Ziem Wschodnich przedwojennej Polski (po granic─Ö rysk─ů), z takimi arcypolskimi miastami jak Lw├│w i Wilno, kt├│re w historii miast polskich zajmuj─ů trzecie i czwarte miejsce – po Warszawie i Krakowie, a tym samym odegra┼éy wielk─ů rol─Ö w ┼╝yciu Polski i narodu polskiego, nie jest Polsk─ů w ca┼éym tego s┼éowa znaczeniu. Jest kalek─ů - bez cz─Ö┼Ťci swego cia┼éa i ograbiona z historii, kt├│r─ů tworzy┼é nar├│d polski, a kt├│r─ů dzi┼Ť – prawem z┼éodzieja - zaw┼éaszczaj─ů sobie Ukrai┼äcy, Litwini i Bia┼éorusini, przy cichej aprobacie w┼éadc├│w Polski od 1989 roku. W┼éadc├│w, kt├│rzy s─ů bardziej polactwem ni┼╝ Polakami!
Polska jednak bez Kres├│w nie tylko nie jest Polsk─ů w ca┼éym tego s┼éowa znaczeniu, ale tak┼╝e krajem bez ┼╝adnego politycznego znaczenia w Europie, zale┼╝nym od jednego czy drugiego swojego s─ůsiada (Niemiec lub Rosji). Ot├│┼╝ bardzo znany w okresie przedwojennym publicysta polityczny i redaktor naczelny wydawanego w Wilnie dziennika opiniotw├│rczego „S┼éowo” Stanis┼éaw Cat-Mackiewicz w ksi─ů┼╝ce pt. O jedenastej – powiada aktor – sztuka jest sko┼äczona (polityka J├│zefa Becka) (Londyn 1942, ostatnie wydanie 2012) pisze: „Instynkt ca┼éego narodu polskiego, ┼╝e bez ziem wschodnich Polska jest niczym, by┼é zupe┼énie s┼éuszny. W Europie jest wiele narodowo┼Ťci, lecz jest tylko kilka narod├│w politycznych mog─ůcych by─ç o┼Ťrodkami ┼╝ycia politycznego Europy. Do tych narod├│w nale┼╝─ů Anglicy, Francuzi, Niemcy, Rosjanie, Hiszpanie, W┼éosi. Czy Polacy maj─ů do nich nale┼╝e─ç, czy te┼╝ nie, decyduje przynale┼╝no┼Ť─ç do Polski ziem wschodnich. Z nimi Polacy staj─ů si─Ö narodem takim jak W┼éosi lub Hiszpanie. Bez nich Polacy staj─ů si─Ö narodowo┼Ťci─ů niemog─ůc─ů prowadzi─ç polityki samodzielnie, zmuszon─ů do szukania ci─ůgle oparcia o kogo┼Ť”.
Dzisiaj Polska jest bez Kres├│w i w du┼╝ym stopniu uzale┼╝niona gospodarczo i politycznie od Niemiec, co irytuje drugiego naszego s─ůsiada - Rosj─Ö, kt├│ra z jednej strony Polsk─Ö lekcewa┼╝y, a z drugiej, po oderwaniu od Polski Kres├│w, ci─ůgle nie pozby┼éa si─Ö ch─Öci podporz─ůdkowania jej sobie.

Polskie ofiary ukraińskiego ludobójstwa

Podczas niemieckiej okupacji Wo┼éynia i Ma┼éopolski Wschodniej (1941-44), a nast─Öpnie sowieckiej (1943-47) tych ziem, bandy nacjonalist├│w ukrai┼äskich spod znaku Ukrai┼äskiej Powsta┼äczej Armii (UPA) wspierane przez ukrai┼äsk─ů czer┼ä (op─Ötany nacjonalizmem ciemny i barbarzy┼äski mot┼éoch ┼╝─ůdny krwi i ┼éup├│w, cz─Östo prowadzony przez duchownych greckokatolickich i prawos┼éawnych), dokonywa┼éy masowych, potwornie bestialskich i wyj─ůtkowo sadystycznych mord├│w na Polakach tylko dlatego, ┼╝e byli w┼éa┼Ťnie Polakami, co w ┼Ťwietle prawa mi─Ödzynarodowego okre┼Ťlane jest jako ludob├│jstwo. Poni┼╝ej wyszczeg├│lnienie liczby ofiar ludob├│jstwa ukrai┼äskiego dokonanego na Polakach na Wo┼éyniu i Ma┼éopolsce Wschodniej (w┼é─ůcznie z powiatami z woj. lwowskiego, kt├│re s─ů na terenie dzisiejszej Polski) wed┼éug wojew├│dztw i powiat├│w wedle niepe┼énej dokumentacji Stowarzyszenia Upami─Ötnienia Ofiar Zbrodni Ukrai┼äskich Nacjonalist├│w (Wroc┼éaw, stan do 2009 r.):

Województwo wołyńskie:
Dubno 1707 ofiar, Horochów 3322, Kostopol 4267, Kowel 3753, Krzemieniec 3279, Luboml 2346, Łuck 4555, Równe 1456, Sarny 2235, Włodzimierz Wołyński 7890, Zdołbunów 1940;

Wojew├│dztwo lwowskie:
B├│brka 1759 ofiar, Brzoz├│w 798, Dobromil 1873, Drohobycz 1323, Gorlice 17, Gr├│dek Jagiello┼äski 528, Jaros┼éaw 2213, Jas┼éo 51, Jawor├│w 2060, Krosno 6, Lesko 2894, Lubacz├│w 3627, Lw├│w m. i pow. 2062, ┼üa┼äcut 10, Mo┼Ťciska 429, Nisko 8, Nowy S─ůcz 6, Przemy┼Ťl 2900, Przeworsk 107, Rawa Ruska 4169, Rudki 1250, Rzesz├│w 68, Sambor 1427, Sanok 2485, Sokal 2869, Tarnobrzeg 9, Turka 899, ┼╗├│┼ékiew 2906;

Województwo stanisławowskie:
Dolina 1637 ofiar, Horodenka 402, Kałusz 3337, Kołomaja 1220, Kosów Huculski 1513, Nadwórna 2277, Rohatyn 3380, Stanisławów m. i pow.4496, Stryj 2147, Żydaczów 956;

Wojew├│dztwo tarnopolskie:
Borszcz├│w 2985 ofiar, Brody 5642, Brze┼╝any 2907, Buczacz 3471, Czortk├│w 2063, Kamionka Strumi┼éowa 2414, Kopyczy┼äce 2472, Podhajce 2447, Przemy┼Ťlany 3204, Radziech├│w 1689, Ska┼éat 2286, Tarnopol m.i pow. 4646, Trembowla 2998, Zaleszczyki 3105, Zbara┼╝ 1551, Zbor├│w 1610, Z┼éocz├│w 1942.

Ta "czystka etniczna" a w istocie modelowe ludob├│jstwo na Kresach to zaledwie 144300 polskich istnie┼ä kt├│rych ┼Ťmier─ç zosta┼éa odnotowana (zapisana). O wielu innych si─Ö nie dowiemy bo nie by┼éo ┼Ťwiadk├│w lub w┼éa┼Ťnie odchodz─ů.

Niewinni i bezbronni Polscy, w tym dzieci, kobiety i starcy, gin─Öli masowo na Kresach w organizowanych przez OUN-UPA bestialskich, sadystycznych rzeziach jedynie dlatego, ┼╝e byli Polakami!!! A w Sejmie III RP – 24 lata po ustrojowej transformacji – zbyt wielu pos┼é├│w wypranych z patriotyzmu nadal ma w─ůtpliwo┼Ťci, czy zgodnie z historyczn─ů prawd─ů na polskich przedwojennych wschodnich terenach dosz┼éo do ludob├│jstwa!!! To s─ů uk┼éony w stron─Ö bandyt├│w – ich dzieci i wnuk├│w, kt├│rzy nie chc─ů przeprosi─ç Polak├│w za zbrodnie pope┼énione przez ich ojc├│w i dziadk├│w, a kt├│rych rz─ůdy polskie po 1989 roku wspieraj─ů w drodze do Europy. Chyba tylko w tym celu, aby Unia Europejska sta┼éa si─Ö tak┼╝e ko┼échozem czcicieli bandyt├│w.

Patriotyzm Polak├│w na Kresach

Patriotyczna postawa spo┼éecze┼ästwa polskiego Ziem Wschodnich by┼éa i jest szeroko znana, a przyk┼éady na ni─ů mo┼╝na by by┼éo podawa─ç w niesko┼äczono┼Ť─ç. Np. spo┼éecze┼ästwo powiatu zdo┼ébunowskiego w wojew├│dztwie wo┼éy┼äskim ufundowa┼éo w 1938 roku samolot typu RWD 3 dla wojska. Wcze┼Ťniej, bo 6 maja 1937 roku na lwowskim lotnisku w Skni┼éowie przekazano armii samoloty szkoleniowe „Lw├│w I” i „Lw├│w II”, ofiarowane przez mieszka┼äc├│w Lwowa na Fundusz Obrony Narodowej. Tak┼╝e ludno┼Ť─ç wojew├│dztwa poleskiego znana by┼éa ze swych ofiar pieni─Ö┼╝nych na rzecz Funduszu Obrony Narodowej, kt├│ry utworzony zosta┼é przez prezydenta Ignacego Mo┼Ťcickiego 9 kwietnia 1936 roku w celu uzyskania dodatkowych ┼Ťrodk├│w na dozbrojenie armii i wojskowy program inwestycyjny. Wspomnie─ç tu nale┼╝y tak┼╝e i to, ┼╝e 30 sierpnia 1939 roku, a wi─Öc w przeddzie┼ä wybuchu wojny polsko-niemieckiej, w ogrodzie miejskim w Pi┼äsku odby┼é si─Ö wiec manifestacyjny, zorganizowany przez Ob├│z Zjednoczenia Narodowego. Obok przedstawicieli w┼éadz i zwi─ůzk├│w spo┼éecznych wzi─Ö┼éo udzia┼é ok. 5000 ludno┼Ťci wiejskiej z najbli┼╝szych okolic. Uczestnicy wiecu wys┼éali depesze ho┼édownicze do prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mo┼Ťcickiego i Naczelnego Wodza, marsza┼éka Edwarda Rydza-┼Ümig┼éego. Patriotyzm propa┼ästwowy bardzo wielu Poleszuk├│w by┼é wyj─ůtkowy w skali krajowej, gdy┼╝ na Polesiu mieszka┼éo ma┼éo etnicznych Polak├│w. Podczas kampanii wrze┼Ťniowej 1939 roku Poleszucy dzielnie i do ostatniego dnia walk walczyli w obronie pa┼ästwa polskiego.

Pierwsze polskie szkoły handlowe powstały na Kresach

Pierwsze szko┼éy handlowe w Europie powsta┼éy dopiero w 2. po┼éowie XVIII w.: w Hamburgu w 1767 roku, Pary┼╝u – 1768, Petersburgu – 1772, Lipsku – 1772, Wiedniu – 1776, Moskwie – 1785. Polska znalaz┼éa si─Ö w czo┼é├│wce kraj├│w europejskich, bowiem dwie pierwsze polskie szko┼éy handlowe powsta┼éy w tym samym czasie: szko┼éa rachunkowo┼Ťci w Grodnie w 1775 roku, za┼éo┼╝ona przez Antoniego Tyzenhauza i szko┼éa ekonomiczna w Korcu na Wo┼éyniu (do 1939 r. pow. R├│wne, woj. wo┼éy┼äskie, ob. Ukraina) w 1784 roku, za┼éo┼╝ona przez Czartoryskich. A wi─Öc obie szko┼éy powsta┼éy na Kresach. Niestety, pierwsza istnia┼éa zaledwie 10 lat, a druga upad┼éa po II rozbiorze Polski w 1793 roku. Wspomnie─ç tu mo┼╝na, ┼╝e pierwsze kursy handlowe w Warszawie zosta┼éy zorganizowane dopiero w 1829 roku, a szkolnictwo handlowe w Kr├│lestwie Polskim rozwin─Ö┼éo si─Ö dopiero w 2. po┼éowie XIX w.

Polscy posłowie do I Dumy rosyjskiej (1906) z Kresów

Do 1905-06 roku Rosja by┼éa rz─ůdzona na zasadzie nieograniczonego niczym carskiego absolutyzmu (samodzier┼╝awie). Straszna kl─Öska Rosji w wojnie z Japoni─ů 1904-05 spowodowa┼éa kryzys pa┼ästwa rosyjskiego. W Rosji i na terenie Kr├│lestwa Polskiego wybuch┼éa rewolucja. Pod jej naporem 30 pa┼║dziernika 1905 roku car Miko┼éaj II og┼éosi┼é manifest, zapowiadaj─ůcy nadanie Rosji konstytucji, czyli m.in. na ustanowienie Dumy, kt├│ra mia┼éa pe┼éni─ç funkcj─Ö parlamentu rosyjskiego. W marcu 1906 roku odby┼éy si─Ö wybory do I Dumy, a 10 maja 1906 roku nast─ůpi┼éo jej otwarcie przez cara Miko┼éaja II. W┼Ťr├│d 478 pos┼é├│w a┼╝ 54 by┼éo Polakami. Z sze┼Ťciu guberni zachodnich Cesarstwa Rosyjskiego: Kowno, Wilno, Mi┼äsk, Witebsk i Mohylew, a wi─Öc na terenach, kt├│re do 2. po┼éowy XVIII w. stanowi┼éy obszar I Rzeczypospolitej (Wielkie Ksi─Östwo Litewskie), wybrano do I Dumy 36 pos┼é├│w, w tym 14 Bia┼éorusin├│w, 13 Polak├│w, 5 ┼╗yd├│w, 2 Rosjan, 1 Litwina (Juozas Kubilius z guberni kowie┼äskiej i ┼╝aden z guberni wile┼äskiej!) i 1 ┼üotysza. Z kolei na 42 pos┼é├│w do I Dumy wybranych w 3 guberniach Rusi (gubernie: kijowska, podolska, wo┼éy┼äska) Polacy uzyskali 5 mandat├│w (3 w guberni wo┼éy┼äskiej i 2 w guberni kijowskiej). Polscy pos┼éowie z ziem by┼éego Wielkiego Ksi─Östwa Litewskiego wraz z pos┼éami z Rusi za┼éo┼╝yli polskie Ko┼éo Kresowe w Dumie, do kt├│rego wst─ůpi┼éo 19 pos┼é├│w. Wyb├│r a┼╝ 13 pos┼é├│w polskich na ziemiach by┼éego Wielkiego Ksi─Östwa Litewskiego potwierdza┼é si┼é─Ö elementu polskiego na tych ziemiach.

Utracone polskie zbiory we Lwowie

Lw├│w podczas zaboru austriackiego, tj. w latach 1772-1918, by┼é stolic─ů Galicji, czyli ziem polskich przy┼é─ůczonych do Austrii w wyniku I rozbioru Polski. Po upadku Austro-W─Ögier w 1918 roku Lw├│w znalaz┼é si─Ö ponownie w Polsce, a jego przynale┼╝no┼Ť─ç do Rzeczypospolitej uzyska┼éa w 1923 roku mi─Ödzynarodowe uznanie.

Polacy nigdy nie my┼Ťleli, ┼╝e Lw├│w mo┼╝e by─ç niepolski. A jako miasto sto┼éeczne Galicji, a tak┼╝e trzecie do wielko┼Ťci miasto w Polsce i o wielkich polskich tradycjach kulturalnych, Lw├│w sta┼é si─Ö siedzib─ů wielkich bibliotek i muze├│w polskich – skarbnic─ů kultury polskiej, niewiele mniejsz─ů od ├│wczesnej skarbnicy warszawskiej i krakowskiej.

Do zbior├│w lwowskich z ca┼éej Polski wysy┼éano lub sprowadzano polskie ksi─Ögozbiory i dzie┼éa sztuki. Ale gdyby ich ofiarodawcy mogli przewidzie─ç to, ┼╝e te dary zostan─ů nie tylko odebrane Polakom, ale przejd─ů we wra┼╝e ┼éapy, to na pewno nie uczynili by darowizny dla Lwowa.

Np. tu┼╝ przed I wojn─ů ┼Ťwiatow─ů Zak┼éad Narodowy im. Ossoli┼äskich otrzyma┼é w darze cenny wielotysi─Öczny ksi─Ögozbi├│r od Jana Nargielewicza ze ┼╗mudzi na Litwie. Za┼éo┼╝ona w Medyce, a wi─Öc na obszarze dzisiejszej Polski, przez Jana Gwalberta Pawlikowskiego (1792-1852) wielka biblioteka wraz z bogatym zbiorem rycin, rysunk├│w, map, medali, monet i piecz─Öci zosta┼éa w 1921 roku przekazana Zak┼éadowi Narodowemu im. Ossoli┼äskich we Lwowie. Z kolei w 1929 roku Towarzystwo Przyjaci├│┼é Sztuk Pi─Öknych w Krakowie wybra┼éo z kolekcji rodu D─ůbskich 100 najcenniejszych obraz├│w zachodnich malarzy, m.in. p┼é├│tno „Lichwiarze” Georgesa de La Toura, i przekaza┼éo muzeum polskiemu we Lwowie.

W 1945 roku Lw├│w zosta┼é bezprawnie oderwany od Polski i wszystkie biblioteki i muzea polskie w tym mie┼Ťcie sta┼éy si─Ö bezprawnie – na prawach zdobywcy i z┼éodzieja - w┼éasno┼Ťci─ů najpierw Zwi─ůzku Sowieckiego, a obecnie Ukrainy. Ukrai┼äcy nie chc─ů nam ich zwr├│ci─ç, nawet najbardziej kompletnego (z istniej─ůcych w Polsce) zbioru polskich gazet z zaboru pruskiego, kt├│re s─ů dla nich bezwarto┼Ťciowe. Takie zachowanie nale┼╝y t┼éumaczy─ç z┼é─ů wol─ů i antypolsk─ů obsesj─ů oraz typow─ů reakcj─ů z┼éodzieja.

Z tym, ┼╝e win─Ö za to, ┼╝e po 1989 roku rz─ůdy polskie nie zdo┼éa┼éy odzyska─ç dla narodu polskiego nawet najcenniejsze pami─ůtki polskie z dawnych polskich muze├│w na Kresach nale┼╝y obwinia─ç te rz─ůdy, kt├│rych - jak┼╝e g┼éupim! – has┼éem jest: poprawne stosunki z Ukrain─ů – nawet z diab┼éem ukrai┼äskim - ponad wszystko.

Powstańcy wielkopolscy w walce o polski Lwów w 1919 roku

11 listopada 1918 roku na terenie Kr├│lestwa Polskiego i zachodniej Galicji (Ma┼éopolski) odrodzi┼éo si─Ö pa┼ästwo polskie ze stolic─ů w Warszawie. Wielkopolska zamieszkiwana g┼é├│wnie przez Polak├│w chcia┼éa wej┼Ť─ç w jego sk┼éad. Niemcy odrzucali t─Ö my┼Ťl.

26 grudnia 1918 roku, w drodze do Warszawy, zatrzyma┼é si─Ö w Poznaniu wielki Polak - Ignacy Paderewski, kt├│rego demonstracyjnie przywitali Polacy. W mie┼Ťcie wywiesili flagi polskie i koalicji antyniemieckiej z I wojny ┼Ťwiatowej. Paderewski wyg┼éosi┼é nast─Öpnego dnia przem├│wienie do t┼éumnie zebranych Polak├│w przed hotelem „Bazar”. Niemcy pozna┼äscy postanowili urz─ůdzi─ç w mie┼Ťcie parad─Ö wojskow─ů, podczas kt├│rej zrywano polskie i koalicyjne flagi oraz napadali na polskie instytucje. Dosz┼éo do zamieszek, w wyniku kt├│rych dosz┼éo do walki mi─Ödzy Polakami i Niemcami. W├│wczas do akcji wkroczy┼éy oddzia┼éy konspiracyjnej Polskiej Organizacji Wojskowej. Powsta┼äcy nie tylko opanowali Pozna┼ä, ale tak┼╝e w kr├│tkim czasie (do 16 lutego 1919 roku) prawie ca┼é─ů Wielkopolsk─Ö. Ta polska historycznie kraina – kolebka narodu polskiego znalaz┼éa si─Ö znowu w polskich r─Ökach. Zwyci─Östwo powsta┼äc├│w doprowadzi┼éo do przy┼é─ůczenia Wielkopolski do Polski.

Jednak walka o granice odrodzonej 11 listopada 1918 roku Polski dopiero si─Ö rozpocz─Ö┼éa. Jeszcze przed odrodzeniem si─Ö pa┼ästwa polskiego, bo 1 listopada 1918 roku, nacjonali┼Ťci ukrai┼äscy z pomoc─ů upadaj─ůcego pa┼ästwa austriacko-w─Ögierskiego (kt├│re od 1772 roku by┼éo zaborc─ů po┼éudniowej Polski) dokonali zbrojnego zamachu w Galicji Wschodniej/Ma┼éopolsce Wschodniej, proklamuj─ůc tam pa┼ästwo zachodnioukrai┼äskie. Polacy po trzech tygodniach walk przep─Ödzili Ukrai┼äc├│w ze Lwowa. Jednak miasto by┼éo ci─ůgle otoczone przez wojska ukrai┼äskie, kt├│re je ostrzeliwali. Na pomoc Ma┼éopolsce Wschodniej – tamtejszym Polakom pospieszyli ochotnicy z ca┼éej Polski – tak┼╝e z Wielkopolski.

Na skutek dramatycznych wie┼Ťci nap┼éywaj─ůcych z obl─Ö┼╝onego przez Ukrai┼äc├│w Lwowa, Naczelnik Pa┼ästwa Polskiego J├│zef Pi┼ésudski, zaraz po zwyci─Öskich walkach w Wielkopolsce, zwr├│ci┼é si─Ö za po┼Ťrednictwem misji alianckiej do Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu, kt├│ra sprawowa┼éa w┼éadz─Ö w wyzwolonej Wielkopolsce, o udzielenie pomocy zbrojnej obro┼äcom Lwowa. Otrzymawszy na to zgod─Ö do Poznania uda┼é si─Ö premier Ignacy Paderewski i sk┼éoni┼é Naczeln─ů Rad─Ö Ludow─ů do wys┼éania oddzia┼éu wojska wielkopolskiego do Lwowa.

Z grupy powsta┼äc├│w wielkopolskich w ci─ůgu tygodnia powsta┼éa ochotnicza formacja wojskowa pod dow├│dztwem pu┼ékownika Daniela Konarzewskiego – w sumie trzy baony piechoty i cztery baterie artylerii. W jej sk┼éad wszed┼é tak┼╝e 1 pu┼ék strzelc├│w wielkopolskich (przemianowany p├│┼║niej na 55 Pu┼ék Piechoty 14 Dywizji Piechoty Wielkopolskiej) pod dow├│dztwem pp┼ék. Gustawa Paszkiewicza.

9 marca 1919 roku oddzia┼é wielkopolski wyruszy┼é do Ma┼éopolski Wschodniej aby przep─Ödzi─ç uzurpator├│w ukrai┼äskich spod polskiego Lwowa i w┼é─ůczy─ç tak┼╝e te ziemie do odrodzonego pa┼ästwa polskiego. 15 marca Wielkopolanie dotarli do Wiszni S─ůdowej, le┼╝─ůcej na wsch├│d od Przemy┼Ťla przy linii kolejowej Przemy┼Ťl-Lw├│w, kt├│r─ů przerwali Ukrai┼äcy, uniemo┼╝liwiaj─ůc kontakt Polakom ze Lwowem. W S─ůdowej Wiszni grupa wielkopolska wesz┼éa w sk┼éad wojsk gen. Tadeusza Rozwadowskiego. Ca┼éo┼Ť─ç wojsk pozna┼äskich podlega┼éa bezpo┼Ťrednim rozkazom gen. Franciszka Aleksandrowicza.

Grupie p┼ék Konarzewskiego wyznaczono zadanie przeprowadzenia g┼é├│wnego uderzenia w celu przerwania pier┼Ťcienia wojsk ukrai┼äskich okr─ů┼╝aj─ůcych Lw├│w. 17 marca w Do┼éhomo┼Ťciskach p┼ék Konarzewski wyda┼é pierwszy rozkaz operacyjny. Nast─Öpnego dnia o godzinie sz├│stej rano pu┼ék ca┼éo┼Ťci─ů si┼é wszed┼é do walki. Wielkopolanie w niemieckich pikielhaubach wywo┼éywali pop┼éoch w┼Ťr├│d Ukrai┼äc├│w. W natarciu prowadzonym przez I batalion wzd┼éu┼╝ linii: Do┼éhomo┼Ťciska-Mohi┼éka-Milatyn, a przez II batalion wzd┼éu┼╝ toru kolejowego S─ůdowa Wisznia-Gr├│dek Jagiello┼äski osi─ůgni─Öto pe┼ény sukces. Po zdobyciu linii Milanik-Mierniki-Bar-Milatyn, p┼ék Konarzewski nakaza┼é kontynuowa─ç natarcie I batalionem na Dobrzany i II batalionem na Wo┼éczuchy i Koc├│w. 19 marca batalion ten dosta┼é si─Ö pod silny ogie┼ä wroga z kierunku Dobrzan, wi─Öc pp┼ék Paszkiewicz wprowadzi┼é do walki odwodowy III batalion, kt├│ry szturmuj─ůc zaj─ů┼é wie┼Ť Putiatycze, a nast─Öpnie Dobrzany. I batalion w tym czasie opanowa┼é Koc├│w, wspieraj─ůc nast─Öpnie atak II batalionu na Wo┼éczuchy. Zdobyte miejscowo┼Ťci zosta┼éy utrzymane, zmuszaj─ůc Ukrai┼äc├│w do odwrotu. Nast─Öpnie kontynuowano natarcie, zajmuj─ůc do godzin wieczornych lini─Ö Ebenon-folwark Henryk├│wka-Dobrzany. 19 marca 1919 oddzia┼éy wielkopolskie wkroczy┼éy do Lwowa. W ci─ůgu dwudniowych walk (18 i 19 marca) o przerwanie blokady Lwowa straty pu┼éku wynios┼éy: 19 poleg┼éych, 185 rannych (w tym 4 oficer├│w) i 35 zaginionych.

Po tych zwyci─Öskich walkach oczyszczono z Ukrai┼äc├│w tereny wzd┼éu┼╝ tej linii kolejowej Przemy┼Ťl-Lw├│w, a po dokonanych naprawach tor├│w i most├│w Lw├│w odzyska┼é po┼é─ůczenie kolejowe z reszt─ů ziem polskich.

„Kresowiacy zachodni (Wielkopolanie) krwi─ů w┼éasn─ů jednoczyli si─Ö ze wschodnimi, krwi─ů bohater├│w przypiecz─Ötowano przymierze dw├│ch dzielnic najodleglejszych a tak sobie bliskich” – pisa┼éa w├│wczas „Gazeta Poranna”.

Pomnik Adama Mickiewicza we Lwowie

W samym sercu Lwowa – na przedwojennym placu Mariackim (obecnie plac Mickiewicza) stoi neoklasyczny, na pewno najpi─Ökniejszy z wszystkich pomnik├│w wieszcza, kolumnowy pomnik Adama Mickiewicza, wzniesiony w latach 1902-04 wed┼éug projektu Antoniego Popiela, absolwenta krakowskiej Akademii Sztuk Pi─Öknych i wyk┼éadowcy polskiej Politechniki Lwowskiej. Pomnik przedstawia posta─ç Mickiewicza u st├│p kolumny oraz unosz─ůcego si─Ö nad nim skrzydlatego geniusza, a kolumn─Ö wie┼äczy znicz. Wysoko┼Ť─ç pomnika wynosi 21 m, figury Mickiewicza 3,30 m; p┼éomie┼ä znicza u szczytu kolumny jest poz┼éocony; granitowy trzon kolumny sprowadzono z W┼éoch. Pomnik zosta┼é uroczy┼Ťcie ods┼éoni─Öty 30 pa┼║dziernika 1904 roku z udzia┼éem przyby┼éego z Pary┼╝a syna poety – W┼éadys┼éawa Mickiewicza i kilkudziesi─Öciu tysi─Öcy lwowian wszystkich stan├│w i zawod├│w z namiestnikiem Galicji, hrabi─ů Andrzejem Potockim i polskimi arcybiskupami lwowskimi: J├│zefem Bilczewskim i J├│zefem Teodorowiczem na czele oraz Polak├│w z r├│┼╝nych stron Polski (by┼éa m.in. du┼╝a grupa rodak├│w z okupowanej przez Rosjan Warszawy). W uroczysto┼Ťci wzi─Öli udzia┼é lwowscy ┼╗ydzi, a w imi─Ö solidarno┼Ťci s┼éowia┼äskiej tak┼╝e Czesi i S┼éowe┼äcy; natomiast Ukrai┼äcy lwowscy i wschodniogalicyjscy ca┼ékowicie zignorowali uroczysto┼Ť─ç. Ods┼éoni─Öcie pomnika poprzedzi┼éo odprawienie uroczystej mszy ┼Ťw. w katedrze lwowskiej z udzia┼éem zaproszonych go┼Ťci. Ods┼éoni─Öcia pomnika dokona┼é w imieniu Komitetu Budowy profesor polskiego Uniwersytetu Lwowskiego Bronis┼éaw Radziszewski, po kt├│rym g┼éos zabra┼é prezydent Lwowa Godzimir Ma┼éachowski. Odegranie Mazurka D─ůbrowskiego poprzedzi┼éy wyst─ůpienia reprezentant├│w: m┼éodzie┼╝y - Stanis┼éawa Downarowicza, w┼éo┼Ťcian - pos┼éa Jakuba Bojki i robotnik├│w - J├│zefa Hudca. Nast─Öpnie a┼╝ przez dwie godziny trwa┼éo sk┼éadanie wie┼äc├│w przez delegacje w┼éadz miejskich i powiatowych, organizacji spo┼éecznych i zawodowych, stowarzysze┼ä artystycznych, uczni├│w i s┼éuchaczy akademickich.

W swoim przem├│wieniu prof. Bronis┼éaw Radziszewski proroczo zapewnia┼é, ┼╝e „nie rozwali granitu kolumny czas, ni wicher, ani burza”. I rzeczywi┼Ťcie, hitlerowcy zniszczyli pomniki Adama Mickiewicza w Warszawie, Krakowie i Poznaniu, a we Lwowie si─Ö osta┼é. Nie ┼Ťmia┼é go ruszy─ç okupant sowiecki, kt├│ry w 1945 roku oderwa┼é Lw├│w od Polski i w┼é─ůczy┼é do Zwi─ůzku Sowieckiego, niszcz─ůc kilka innych pomnik├│w polskich w mie┼Ťcie i wyp─Ödzaj─ůc do poja┼éta┼äskiej Polski lwowskie pomniki kr├│la Jana III Sobieskiego (dzi┼Ť w Gda┼äsku), Aleksandra Fredry (dzi┼Ť we Wroc┼éawiu) i Kornela Ujejskiego (dzi┼Ť w Szczecinie). Jedynie w okresie sowieckim i do niedawna Ukrai┼äcy chcieli „zukrainizowa─ç” lwowski pomnik Mickiewicza, podaj─ůc k┼éamliwie w publikacjach i folderach turystycznych, ┼╝e pomnik jest dzie┼éem ukrai┼äskiego rze┼║biarza Mychaj┼éy Paraszczuka.

Prawdopodobnie dzisiaj pomnik Adama Mickiewicza stoj─ůcy w samym sercu Lwowa jest najbardziej wymownym ┼Ťwiadectwem polskiej przesz┼éo┼Ťci miasta.

Hetman Żółkiewski i król Jan III Sobieski Ukraińcami?

W 2004 roku zosta┼é zorganizowany na Ukrainie tzw. Rok Polski, pe┼éen imprez kulturalnych. W przeddzie┼ä jego rozpocz─Öcia wicepremier Ukrainy Dmytro Tabacznyk powiedzia┼é dziennikarzowi „Gazety Wyborczej” (29.3.2004) Wac┼éawowi Radziwinowiczowi mi─Ödzy innymi, ┼╝e ukrai┼äska historiografia zg┼éasza pretensje pod adresem Polski do dw├│ch polskich syn├│w Ma┼éopolski Wschodniej - wielkiego hetmana i wielkiego Polaka Stefana ┼╗├│┼ékiewskiego (1547-1620) i kr├│la polskiego Jana III Sobieskiego (1629-1696, kr├│l od 1674), gdy┼╝ „...Jan Sobieski... uratowa┼é Ukrain─Ö od agresji tureckiej... Nie chodzi mi o to, by Ukraina mia┼éa odebra─ç Polsce hetman├│w Sobieskiego czy ┼╗├│┼ékiewskiego. Powinna jednak uzna─ç ich za bohater├│w wsp├│lnych”.

Przede wszystkim hetman Sobieski nie uratowa┼é Ukrainy od agresji tureckiej, bo takiego pa┼ästwa w├│wczas i a┼╝ do XX wieku w og├│le nie by┼éo. Uratowa┼é Polsk─Ö/Rzeczypospolit─ů przed Turkami, bo w├│wczas ziemie ukrainne stanowi┼éy prawnie cz─Ö┼Ť─ç Polski. Poza tym Sobieski i ┼╗├│┼ékiewski byli etnicznymi Polakami i jako takich nie mo┼╝emy ich dzisiaj uznawa─ç tak┼╝e za bohater├│w ukrai┼äskich czy francuskich lub brazylijskich. Rozumuj─ůc tak jak rozumowa┼é ├│wczesny wicepremier Ukrainy, Polacy czy polska historiografia mog┼éaby zg┼éasza─ç pretensje do wszystkich niepolskiego pochodzenia wodz├│w zwyci─Öskich bitew rozegranych na terytorium dzisiejszej Polski, albo do niemieckich laureat├│w nagrody Nobla pochodz─ůcych z teren├│w dzisiejszej Polski – ze ┼Ül─ůska . By┼éby to jednak zwyk┼éy kretynizm.

Polskie Liczkowce w Małopolsce Wschodniej

Liczkowce nad graniczn─ů rzek─ů Zbrucz, le┼╝─ůce 10 km na p├│┼énoc od miasta Husiatyn do 1945 roku by┼éy du┼╝─ů wsi─ů po┼éo┼╝on─ů w powiecie kopyczenieckim w woj. tarnopolskim, na historycznym Podolu, kt├│re wraz z innymi po┼éudniowymi obszarami Polski po I rozbiorze Polski w 1772 roku znalaz┼éy si─Ö pod panowaniem Austrii, na terenie nazywanym w├│wczas Galicj─ů, a w odrodzonej w 1918 roku Polsce Ma┼éopolsk─ů Wschodni─ů. By┼éa to wie┼Ť z dawna polska; wed┼éug austriackiego spisu ludno┼Ťci z 1880 roku w Liczkowcach mieszka┼éo 1756 os├│b, z kt├│rych a┼╝ 1208 by┼éo rzymskokatolikami, co na tych terenach znaczy┼éo tyle co Polakami; reszt─Ö ludno┼Ťci, czyli 548 os├│b, stanowili Rusini/Ukrai┼äcy. Polacy w Liczkowcach w 1945 roku byli wi─Öc autochtonami i mieszkali na swojej rodzinnej ziemi – ziemi swych ojc├│w i dziad├│w, a poza tym na polskiej ziemi, gdy┼╝ w ┼Ťwietle prawa mi─Ödzynarodowego tereny te nale┼╝a┼éy prawnie do pa┼ästwa polskiego. Na pewno nie mieszkali na ┼╝adnych terenach etnicznie ukrai┼äskich, co g┼éosi z uporem maniaka nacjonalistyczna propaganda ukrai┼äska, kt├│ra w ten spos├│b chce usprawiedliwi─ç kradzie┼╝ tej ziemi Polsce przez Stalina i przy┼é─ůczenie jej do sowieckiej Ukrainy.
To ┼╝e Liczkowce by┼éy od bardzo dawna wsi─ů polsk─ů potwierdza za┼éo┼╝enie tu parafii rzymskokatolickiej, a wi─Öc polskiej, prawdopodobnie jeszcze w XVII w., a na pewno w 1705 roku, co potwierdza zachowany dokument. Obecny murowany ko┼Ťci├│┼é ufundowali Kaweccy w 1728 roku, dziedzice wioski; do jego budowy zu┼╝yto m.in. ceg┼éy z tutejszego zamku, kt├│ry ochrania┼é Podole i Polsk─ů przed najazdami tatarsko-tureckimi. Zosta┼é on konsekrowany w 1838 roku przez arcybiskupa lwowskiego Franciszka Piszteka pod wezwaniem Niepokalanego Pocz─Öcia NMP; parafia nale┼╝a┼éa do dekanatu czortkowskiego (Czortk├│w) archidiecezji lwowskiej. W 1938 roku parafia liczkowiecka mia┼éa 2329 parafian, z tego 1454 mieszka┼éo w Liczkowcach, a reszta w s─ůsiednich dw├│ch wioskach: Samo┼éuskowcach 467 i Trybuchowcach 408 parafian. Do 1773 roku by┼é tu tak┼╝e dom polskich jezuit├│w. Ostatnim proboszczem liczkowieckim by┼é ks. Edward Szczerbowski (od 1932 roku). Podczas II wojny ┼Ťwiatowej (okupacja sowiecka 1939-41, nast─Öpnie niemiecka do 1944 r.) ko┼Ťci├│┼é w Liczkowcach zosta┼é sprofanowany najpierw przez Rosjan (bolszewik├│w), a potem przez nacjonalist├│w ukrai┼äskich. Po oderwaniu Ma┼éopolski Wschodniej (Kres├│w) od Polski w 1945 roku ko┼Ťci├│┼é zosta┼é zamieniony na magazyn, a obecnie ulega totalnej ruinie z b┼éogos┼éawie┼ästwem ukrai┼äskich konserwator├│w, gdy┼╝ jest to przecie┼╝ budowla zabytkowa. Ludno┼Ť─ç by┼éa tu polska i patriotyczna; zaraz po otrzymaniu przez Galicj─Ö autonomii w 1867 roku, powsta┼éa tu polska szko┼éa podstawowa.
Lata 1939-45 by┼éy prawdziw─ů drog─ů krzy┼╝ow─ů dla Polak├│w w Liczkowcach (i ca┼éej Ma┼éopolsce Wschodniej). Najpierw, w wyniku zbrojnej agresji Niemiec (Hitlera) i Zwi─ůzku Sowieckiego (Stalina) na Polsk─Ö we wrze┼Ťniu 1939 roku i podziale po po┼éowie naszego kraju przez tych najwi─Ökszych zbrodniarzy XX w., w wyniku czego ca┼ée Ziemie Wschodnie znalaz┼éy si─Ö pod okupacj─ů sowieck─ů do lipca 1941 roku, Polacy z Liczkowiec byli prze┼Ťladowani przez bolszewik├│w (cz─Ö┼Ť─ç Polak├│w zosta┼éa zes┼éana na Sybir). Potem znale┼║li si─Ö pod okupacj─ů niemieck─ů do po┼éowy 1944 roku. Nie tylko prze┼Ťladowa┼é ich okupant niemiecki (wyw├│zki na przymusowe roboty do Niemiec, dotkliwe kontyngenty ┼╝ywno┼Ťci dla okupanta), ale tak┼╝e dodatkowo byli prze┼Ťladowani i mordowani przez nacjonalist├│w ukrai┼äskich, kt├│rzy wsp├│┼épracowali z hitlerowcami. W nast─Öpstwie zmian granic Polski w 1945 roku, mieszka┼äcy Liczkowiec narodowo┼Ťci polskiej, zmuszeni zostali przez zaborc─Ö sowieckiego w 1946 roku do przesiedlenia si─Ö do ja┼éta┼äskiej (stalinowskiej) Polski. Cz─Ö┼Ť─ç ich skierowano na Dolny ┼Ül─ůsk, a drug─ů cz─Ö┼Ť─ç na Pomorze Zachodnie. Najwi─Ökszym ich skupiskiem jest miejscowo┼Ť─ç Wierzbowa k. Boles┼éawca. Ko┼Ťci├│┼é katolicki przej─ů┼é istniej─ůcy tu ko┼Ťci├│┼é poewangelicki, a osiedle┼äcy z Liczkowiec z t─Öskonoty do swej pozostawionej „za Bugiem” ojcowizny i dla zaznaczenia swojego ci─ůg┼éego duchowego zwi─ůzku z rodzinn─ů wsi─ů, obrali dla tego poniemieckiego ko┼Ťcio┼éa wezwanie ich ko┼Ťcio┼éa w Liczkowcach - Niepokalanego Pocz─Öcia Naj┼Ťwi─Ötszej Marii Panny. Du┼╝a grupa liczkowcan skierowana na Pomorze Zachodnie osiedli┼éa si─Ö we wsi Rurzyca k. Goleniowa (woj. Zachodniopomorskie). Zofia Rzepa, by┼éa mieszkanka Liczkowiec, a obecnie Rurzycy, przywioz┼éa ze sob─ů do Polski cenn─ů pami─ůtk─Ö ze swej wsi rodzinnej - tablic─Ö z or┼éem polskim w koronie i napisem "Urz─ůd Gminy Liczkowce", kt├│r─ů jej babcia ukry┼éa 17 wrze┼Ťnia 1939, w dniu inwazji Armii Czerwonej na Polsk─Ö i przechowywa┼éa jak cenny skarb przez ca┼é─ů wojn─Ö. Tablica od listopada 2011 roku jest eksponowana w goleniowskiej izbie pami─Öci.
W Liczkowcach urodzi┼éo si─Ö trzech znanych Polak├│w: Wincenty Szeptycki (1782 – 1836 Lw├│w), genera┼é Wojska Polskiego; uczestnik wojen napoleo┼äskich i Powstania Listopadowego 1830-31 – w stopniu genera┼éa brygady; Tymon Zaborowski (1799 – 1828 Liczkowce), poeta, redaktor cz─Ö┼Ťci literackiej „─ćwicze┼ä Naukowych” wydawanych w Warszawie w latach 1816-18, t┼éumacz na j─Özyk polski tragedii Woltera Tankred; i Ksawery Romuald Butkowski (1879 – po 1 IX 1939), zas┼éu┼╝ony pedagog i dzia┼éacz spo┼éeczny; od 1905 nauczyciel gimnazjum w Bia┼éej w Krakowskiem, 1929-34 dyrektor gimnazjum w Le┼╝ajsku i do 1939 dyrektor gimnazjum w T┼éumaczu (woj. stanis┼éawowskie), prawdopodobnie ofiara sowieckiej okupacji.
Liczkowce s─ů jednak znane dzisiaj przede wszystkim z kamiennego pos─ůgu pochodz─ůcego z oko┼éo IX-X wieku, odkrytego podczas wielkiej posuchy w rzece Zbrucz ko┼éo Liczkowiec w sierpniu 1848 roku, kt├│ry zosta┼é nazwany ┼Üwiatowidem ze Zbrucza. Pierwszy opisa┼é go Mieczys┼éaw Potocki w artykule „Wiadomo┼Ť─ç o bo┼╝yszczu s┼éowia┼äskim i t.d.”, kt├│ry ukaza┼é si─Ö w „Roczniku Towarzystwa Naukowego Krakowskiego 1851. Zeszyt 1”. Pos─ůg, wykonany z wapienia, maj─ůcy wysoko┼Ť─ç 2,57 m, posiadaj─ůcy niemal kwadratowy przekr├│j szeroko┼Ťci 29-30 cm i wa┼╝─ůcy ok. p├│┼é tony, przypomina b├│stwo zachodnios┼éowia┼äskie (po┼éabskie) o nazwie ┼Üwiatowid, kt├│rego g┼é├│wna ┼Ťwi─ůtynia znajdowa┼éa si─Ö na wyspie Rugii. Lechici (Polacy) nale┼╝─ů do S┼éowian zachodnich. Dlatego zachodnios┼éowia┼äskie pochodzenie pos─ůgu ┼Üwiatowida ze Zbrucza nie jest w smak Ukrai┼äcom, kt├│rzy staraj─ů si─Ö zaprzeczy─ç temu i ┼é─ůczy─ç go z b├│stwami wschodnios┼éowia┼äskimi (ruskimi), jednak bezowocnie. Faktem jest, ┼╝e istnieje du┼╝e podobie┼ästwo mi─Ödzy ┼Üwiatowidem ze Zbrucza i ┼Üwiatowidem po┼éabskim. ┼Üwiatowid ze Zbrucza znajduje si─Ö w Krakowie; 12 maja 1851 roku zosta┼é przewieziony do Uniwersytetu Jagiello┼äskiego, a obecnie nale┼╝y do najcenniejszych przedmiot├│w krakowskiego Muzeum Archeologicznego. Mamy wi─Öc jeszcze jedn─ů cenn─ů pami─ůtk─Ö z dawnych polskich Liczkowiec.

Zamordowany, bo d─ů┼╝y┼é do zbli┼╝enia polsko-ukrai┼äskiego na Wo┼éyniu

W Warszawie w 1975 roku ukaza┼é si─Ö tom „Poezji” Zygmunta Jana Rumla. Jaros┼éaw Iwaszkiewicz tak scharakteryzowa┼é jego tw├│rczo┼Ť─ç poetyck─ů Rulma: „umys┼é i talent nosz─ůcy cechy wr─Öcz oryginalne”. Niestety, nie dane mu by┼éo ten talent rozwin─ů─ç, wzbogaci─ç polsk─ů literatur─Ö o nowe utwory. Dzisiaj dla uczczenia tego wo┼éy┼äskiego poety Biblioteka Publiczna w warszawskiej Dzielnicy Praga-Po┼éudnie nosi imi─Ö Zygmunta Rumla.
Zygmunt Jan Rumel, urodzony w Petersburgu w 1915 roku, by┼é synem W┼éadys┼éawa Rumla, uczestnika wojny polsko-bolszewickiej 1920, odznaczonego Krzy┼╝em Orderu Virtuti Militari, kt├│ry po wojnie osiad┼é jako osadnik wojskowy na przyznanej mu dzia┼éce ziemi w powiecie krzemienieckim na Wo┼éyniu. Zygmunt wychowywa┼é si─Ö w tamtejszym s┼éynnym Liceum Krzemienieckim, w utrzymywanej tam atmosferze pr├│b nawi─ůzania przyjaznego wsp├│┼é┼╝ycia Ukrai┼äcami; by┼é wra┼╝liwy na sprawy i troski wo┼éy┼äskich Ukrai┼äc├│w. St─ůd – jak pisze we wst─Öpie do „Poezji” Anna Kamie┼äska – „mi┼éo┼Ť─ç do wo┼éy┼äskiego krajobrazu, znajomo┼Ť─ç reali├│w ┼╝ycia ludu ukrai┼äskiego, st─ůd motyw dw├│ch matek: Polski i Ukrainy” w jego wierszu „Dwie matki”. Bardzo wymowny jest tak┼╝e jego poemat „Rok 1863”. Nawet podczas studi├│w polonistycznych na Uniwersytecie Warszawskim Rumel anga┼╝owa┼é si─Ö w ┼╝ycie spo┼éeczne Wo┼éynia, dzia┼éaj─ůc w Wo┼éy┼äskim Zwi─ůzku M┼éodzie┼╝y Wiejskiej, w┼é─ůczaj─ůc si─Ö w prace Uniwersytetu Ludowego w R├│┼╝ynie ko┼éo Kowla, piastuj─ůc funkcj─Ö przewodnicz─ůcego komitetu redakcyjnego miesi─Öcznika „Droga Pracy”, dodatku do „┼╗ycia Krzemienieckiego” oraz wsp├│┼épracuj─ůc z dwuj─Özycznym – polsko-ukrai┼äskim pismem "M┼éoda Wie┼Ť - Mo┼éode Se┼éo" wydawanym w Krzemie┼äcu. Wzi─ů┼é udzia┼é w kampanii wrze┼Ťniowej 1939, po kt├│rej nale┼╝a┼é do organizator├│w polskiej konspiracji na okupowanym przez Zwi─ůzek Sowiecki Wo┼éyniu; by┼é kurierem Zwi─ůzku Walki Zbrojnej (ZWZ) mi─Ödzy Wo┼éyniem a Warszaw─ů. Niestety, na pocz─ůtku 1940 roku sowieckie NKWD rozbi┼éo kierownictwo wo┼éy┼äskiego ZWZ i aresztowa┼éo wielu jego dzia┼éaczy, w tym Bronis┼éawa Rumla, brata Zygmunta (stracony w 1941 r.); Zygmunt tak┼╝e zagro┼╝ony aresztowaniem uszed┼é do Warszawy. Po niemieckim napadzie na Zwi─ůzek Sowiecki w czerwcu 1941 roku Wo┼éy┼ä znalaz┼é si─Ö pod okupacj─ů niemieck─ů. Od jesieni 1941 roku Zygmunt Rumel by┼é emisariuszem polskich konspiracyjnych Batalion├│w Ch┼éopskich (BCh) na Wo┼éy┼ä. Na pocz─ůtku 1943 roku zosta┼é dow├│dc─ů VIII okr─Ögu BCh – Wo┼éy┼ä (pseudonim „Krzysztof Por─Öba”). Zaraz po nominacji wzi─ů┼é udzia┼é w konspiracyjnym zebraniu wo┼éy┼äskich ludowc├│w we wsi Granat├│w w pow. Horochowskim (woj. wo┼éy┼äskie), a nast─Öpnie zamieszka┼é z ┼╝on─ů w otoczonej lasami wsi W├│lka Sadowa w tym┼╝e powiecie z zadaniem przeciwdzia┼éania mno┼╝─ůcych si─Ö akcji terrorystycznych Ukrai┼äskiej Powsta┼äczej Armii (UPA) przeciw miejscowym Polakom. Niestety, Rumel sam sta┼é si─Ö ofiar─ů tego terroru. Na pocz─ůtku lipca 1943 roku Rumel dosta┼é od pe┼énomocnika Rz─ůdu Polskiego na Wo┼éyniu Kazimierza Banacha polecenie przeprowadzenia rozm├│w z dow├│dztwem Ukrai┼äskiej Powsta┼äczej Armii na Wo┼éyniu. Rumel, zrezygnowawszy ze zbrojnej obstawy w ge┼Ťcie dobrej woli, wraz z przedstawicielem Okr─Ögu Wo┼éy┼äskiego Armii Krajowej Krzysztofem Markiewiczem ps. „Czort” i wo┼║nic─ů Witoldem Dobrowolskim uda┼é si─Ö 8 lipca 1943 roku do kwatery lokalnego dow├│dztwa S┼éu┼╝by Bezpiecze┼ästwa Organizacji Ukrai┼äskich Nacjonalist├│w ko┼éo wsi Kustycze ko┼éo Turzyska. Po przybyciu tam wszyscy trzej zostali aresztowani, brutalnie i sadystycznie pobici i na koniec zabici (10 lipca). Mord odby┼é si─Ö przez rozerwanie ko┼ämi, po czym cia┼éa zosta┼éy bestialsko posiekane i wrzucone do wsp├│lnego do┼éu. Jaros┼éaw Iwaszkiewicz wspominaj─ůc ┼Ťmier─ç m┼éodego poety napisa┼é: „By┼é to jeden z diament├│w, kt├│rym strzelano do wroga. Diament ten m├│g┼é zab┼éysn─ů─ç pierwszorz─Ödnym blaskiem”. Ukrai┼äscy nacjonali┼Ťci nie chcieli dialogu i wsp├│┼épracy Polakami. Mieli ju┼╝ inny plan - plan wymordowania wszystkich Polak├│w ┼╝yj─ůcych na Wo┼éyniu. Bowiem nast─Öpnego dnia, tj. 11 lipca 1943 roku watahy UPA wsparte ukrai┼äsk─ů czerni─ů zaatakowa┼éy 99 miejscowo┼Ťci na Wo┼éyniu, dokonuj─ůc brutalnej i wyj─ůtkowo sadystycznej rzezi ich polskich mieszka┼äc├│w; w Kustyczach zamordowano w├│wczas 53 Polak├│w.

Młynów Chodkiewiczów i jego zbiory

Miasteczko M┼éyn├│w w powiecie dubie┼äskim (woj. wo┼éy┼äskie, obecnie Ukraina) by┼é centrum wo┼éy┼äskich d├│br polskich hrabi├│w Chodkiewicz├│w. Oko┼éo 1780 roku zbudowali tu sobie pa┼éac. Wzni├│s┼é go Efroim Schroeger, nadworny architekt kr├│la Stanis┼éawa Augusta Poniatowskiego. Przed I wojn─ů ┼Ťwiatow─ů nale┼╝a┼é on do najpi─Ökniejszych rezydencji polskich na Wo┼éyniu; uleg┼é zniszczeniu podczas tej wojny. W 1794 roku zatrzyma┼é si─Ö tu Tadeusz Ko┼Ťciuszko, wieziony przez Rosjan do niewoli, a na pami─ůtk─Ö jego pobytu usypano w parku spory kopiec. Do I wojny ┼Ťwiatowej by┼éy w pa┼éacu bogate zbiory dzie┼é sztuki, zebrane przez gen. Aleksandra Chodkiewicza (zm. 1838). Mi─Ödzy innymi by┼éy tu wspania┼ée zbiory srebra, porcelany i wysokiej klasy artystycznej zegary, cykl obraz├│w z dziej├│w Polski, sukmana Tadeusza Ko┼Ťciuszki, czaszka hetmana Chodkiewicza, cz─Ö┼Ť─ç polskiego archiwum koronnego, papiery konfederacji w Tyszowcach, czapka Napoleona, szabla kr├│la Jana III Sobieskiego. By┼éa tu tak┼╝e du┼╝a i cenna biblioteka. Wi─Ökszo┼Ť─ç tych zbior├│w przepad┼éa podczas I wojny ┼Ťwiatowej (du┼╝o zabezpieczono) i wojny polsko-bolszewickiej. 18 maja 1919 roku ┼╝o┼énierze bolszewiccy ograbili pa┼éac i zabili z okrutny spos├│b matk─Ö i siostr─Ö w┼éa┼Ťciciela – hr. Juli─Ö i Zofi─Ö Chodkiewiczowe. Wi─Ökszo┼Ť─ç uratowanych zbior├│w w┼éa┼Ťciciel darowa┼é Muzeum Narodowemu w Krakowie, a cz─Ö┼Ť─ç wywi├│z┼é do swojej willi we Lwowie (wyroby przemys┼éu artystycznego) i te zagrabili sowieci w 1939 roku, a obecnie t─Ö kradzie┼╝ przetrzymuj─ů Ukrai┼äcy, jako rzekomo ich w┼éasno┼Ť─ç! Troch─Ö portret├│w rodzinnych z M┼éynowa jest w posiadaniu Chodkiewicz├│w. W Krakowie znalaz┼éa si─Ö wi─Öksza cz─Ö┼Ť─ç archiwum, 5000 cenniejszych ksi─ů┼╝ek oraz kilkadziesi─ůt cennych obraz├│w, m.in. portret hetmana Jana Karola Chodkiewicza (dzi┼Ť na Wawelu), ogromne p┼é├│tno Smuglewicza „Sesja trybuna┼éu lubelskiego”, cenne portrety p─Ödzla Oleszkiewicza, obrazy malarzy w┼éoskich i francuskich. Przewiezione do Krakowa archiwum m┼éynowskie jest jednym z najcenniejszych w kraju ┼║r├│de┼é do badania historii polskiej, z kt├│rego stale korzysta wielu historyk├│w.

Polskie harcerki na Polesiu

W 1910 roku we Lwowie powsta┼éo harcerstwo polskie – pierwsze dru┼╝yny harcerskie. Po odrodzeniu si─Ö pa┼ästwa polskiego w listopadzie 1918 roku harcerstwo zalicza┼éo si─Ö do czo┼é├│wki polskich ruch├│w m┼éodzie┼╝owych w okresie mi─Ödzywojennym i Zwi─ůzek Harcerstwa Polskiego stanowi┼é wa┼╝ny element pa┼ästwa polskiego. Szczeg├│lnie na Kresach tak wschodnich jak i zachodnich, gdzie wzmacnia┼é polsko┼Ť─ç tych ziem, gdzie na niekt├│rych terenach element polski by┼é w mniejszo┼Ťci, jak np. na Polesiu.

┼╗e┼äska Poleska Chor─ůgiew Harcerska, obejmuj─ůca sw─ů dzia┼éalno┼Ťci─ů ca┼ée wojew├│dztwo poleskie ze stolic─ů w Brze┼Ťciu nad Bugiem, skupia┼éa w 1938 roku w 8 hufcach, 26 gromadach i 49 dru┼╝ynach 104 instruktorek, 1664 harcerek i 670 zuch├│w. Znacznie liczniejsze by┼éo harcerstwo m─Öskie.

Polak z Grodna pierwszy na ┼Ťwiecie skropli┼é tlen i azot z powietrza

Urodzony w Grodnie 28 pa┼║dziernika 1845 roku Zygmunt Wr├│blewski (zm. 16.4.1888 w Krakowie) by┼é fizykiem. Ale zanim uko┼äczy┼é studia na uniwersytetach w Berlinie i Monachium, by┼é uczestnikiem Powstania Styczniowego 1863 i zes┼éa┼äcem na Sybir. Po studiach odby┼é kilka podr├│┼╝y naukowych po Europie, podczas kt├│rych pog┼é─Öbia┼é sw─ů wiedz─Ö z zakresu fizyki oraz nawi─ůza┼é kontakty z czo┼éowymi naukowcami. W 1882 roku zosta┼é profesorem Uniwersytetu Jagiello┼äskiego w Krakowie. Na uniwersytecie blisko wsp├│┼épracowa┼é z innym wybitnym fizykiem i chemikiem Karolem Olszewskim. Zygmunt Wr├│blewski w historii nauki polskiej i ┼Ťwiatowej upami─Ötni┼é si─Ö tym, ┼╝e wsp├│lnie z Karolem Olszewskim 5 kwietnia 1883 roku pierwszy na ┼Ťwiecie skropi┼é tlen z powietrza, a 13 kwietnia tego roku skropli┼é azot, co by┼éo du┼╝ym wydarzeniem w ├│wczesnym ┼Ťwiecie naukowym. Poza tym Wr├│blewski (z Olszewskim) zestali┼é dwutlenek w─Ögla i alkohol, a tak┼╝e obliczy┼é sta┼ée krytyczne wodoru. Ten syn polskiego kresowego Grodna sta┼é si─Ö jednym z najwi─Ökszych uczonych polskich i przeszed┼é tak┼╝e do historii nauki ┼Ťwiatowej. Decyzj─ů Mi─Ödzynarodowej Unii Astronomicznej, kt├│ra w ten spos├│b czci pami─Ö─ç wielkich ludzi, w 1976 roku imieniem Zygmunta Wr├│blewskiego zosta┼é nazwany krater Wr├│blewski na Ksi─Ö┼╝ycu.

Wile┼äskie w─ůtki we wczesnej historii Polskiej Partii Socjalistycznej

Polska Partia Socjalistyczna (PPS) powsta┼éa na zje┼║dzie za┼éo┼╝ycielskim, kt├│ry odby┼é si─Ö w dniach 17–23 listopada 1892 w Pary┼╝u. W 1893 roku powsta┼éa w Warszawie krajowa Polska Partia Socjalistyczna, do kt├│rej wesz┼éa tak┼╝e grupa polskich socjalist├│w w Wilnie, jako „sekcja litewska” PPS, kt├│rej cz┼éonkiem by┼é m.in. J├│zef Pi┼ésudski. Na prze┼éomie czerwca i lipca 1893 roku odby┼é si─Ö w lasach ponarskich pod Wilnem og├│lnopolski I Zjazd PPS, na kt├│rym postanowiono wydawa─ç pismo „Robotnik” pod redakcj─ů J├│zefa Pi┼ésudskiego, jako organ prasowy PPS. Jego pierwszy numer ukaza┼é si─Ö 12 lipca 1894 roku w tajnej drukarni w Lipniszkach ko┼éo Oszmiany (woj. wile┼äskie, obecnie Bia┼éoru┼Ť). W latach 1895-99 „Robotnik” by┼é drukowany w Wilnie. Nast─Öpnie, w 1902 roku, wydawa┼é Pi┼ésudski w Krakowie pismo „Walka”, jako organ PPS dla Polak├│w na Litwie. III Zjazd PPS odby┼é si─Ö r├│wnie┼╝ w Wilnie w czerwcu 1895 roku. VI Zjazd PPS odbyty w Lublinie w 1902 roku utworzy┼é okr─Ög litewski PPS (Bia┼éystok-Wilno).

Wincenty Witos o przy┼é─ůczeniu Wilna do Polski w 1920 roku

Po zwyci─Östwie wojsk polskich nad Armi─ů Czerwon─ů nad Niemnem we wrze┼Ťniu 1920 roku, kt├│re w zasadzie zako┼äczy┼éo wojn─Ö polsko-bolszewick─ů 1919-20, „zbuntowane” oddzia┼éy polskie gen. Lucjana ┼╗eligowskiego, z┼éo┼╝one g┼é├│wnie z syn├│w Wilna i Ziemi Wile┼äskiej (na co nale┼╝y zwr├│ci─ç uwag─Ö!), odebra┼éy Litwinom Wilno, kt├│re w lipcu tego samego roku, bolszewickie w┼éadze rosyjskie odda┼éy Litwie, nie pytaj─ůc si─Ö o zdanie mieszka┼äc├│w tego arcypolskiego miasta i okolicy, kt├│rzy w wi─Ökszo┼Ťci byli Polakami. ├ôwczesny premier Polski Wincenty Witos tak to skomentowa┼é w swoich wspomnieniach („Moje wspomnienia” Warszawa 1978): „Zaj─Öcie Wilna i Wile┼äszczyzny przez gen. ┼╗eligowskiego 9 pa┼║dziernika 1920 r. by┼éo nieoficjalnym dzie┼éem rz─ůdu polskiego, cho─ç nawet nie wszyscy ministrowie zostali wcze┼Ťnie o tym poinformowani. Czy pomys┼é takiego za┼éatwienia sprawy wyszed┼é wy┼é─ůcznie od Pi┼ésudskiego, tego nie wiedzia┼éem i z tym si─Ö godzi┼éem”. Witos, jak wszyscy Polacy, nie wyobra┼╝a┼é sobie Polski bez arcypolskiego Wilna.

Soleczniki Małe na Wileńszczyźnie w historii polskiego szybownictwa

Soleczniki Ma┼ée (┼áal─Źininkėliai) s─ů wsi─ů polsk─ů (620 mieszk.) w rejonie solecznickim (8 km od Solecznik) na terytorium ci─ůgle etnicznie polskiej Wile┼äszczyzny, wchodz─ůcej w sk┼éad Litwy od 1945 roku (w latach 1945-90 do Zwi─ůzku Sowieckiego). Jest tu polska parafia katolicka z ko┼Ťcio┼éem pw. ┼Ťw. Jerzego z 1834 roku, fundacji Miko┼éaja Mianowskiego, z ko┼Ťcio┼éem wzniesionym wed┼éug projektu znanego architekta wile┼äskiego i profesora polskiego Uniwersytetu Wile┼äskiego Karola Podczaszy┼äskiego. Dobra tutejsze nale┼╝y┼éy w przesz┼éo┼Ťci do Hlebowicz├│w, p├│┼║niej Chodkiewicz├│w, a w latach 1824 – 1913 do Mianowskich. Miko┼éaj Mianowski by┼é profesorem Uniwersytetu Wile┼äskiego (jako student na tym uniwersytecie nale┼╝a┼é do Towarzystwa Szubrawc├│w), a po jego zamkni─Öciu przez carat w 1831 roku kierownikiem katedry i rektorem wile┼äskiej Akademii Medyczno-Chirurgicznej. Typowo staropolski dw├│r Mianowskich, otoczony 5 hektarowym parkiem sp┼éon─ů┼é podczas II wojny ┼Ťwiatowej. Soleczniki Ma┼ée wesz┼éy na zawsze do historii polskiego lotnictwa, a konkretnie szybownictwa, kiedy 18 maja 1938 roku znany polski pilot Tadeusz G├│ra na szybowcu PWS-101 wykona┼é sw├│j rekordowy lot - przelot z Bezmiechowej w Bieszczadach do Solecznik Ma┼éych, pokonuj─ůc 577,8 km. By┼é to rekord ┼Ťwiata. Za ten czyn, jako pierwszy szybownik na ┼Ťwiecie, w 1939 roku zosta┼é odznaczony najwy┼╝szym odznaczeniem szybowcowym na ┼Ťwiecie Medalem Lilienthala przez Mi─Ödzynarodow─ů Federacj─Ö Lotnicz─ů (FAI). 24 maja 2006 roku w Ma┼éych Solecznikach ods┼éoni─Öto tablic─Ö, upami─Ötniaj─ůc─ů to osi─ůgni─Öcie. We wsi jest polska szko┼éa podstawowa.

Kiern├│w – pierwsza stolica etnicznej Litwy

Kiern├│w (Kernavė) to ma┼éa wie┼Ť (nazywana przez Litwin├│w szumnie miasteczkiem chocia┼╝ ma tylko 271 mieszka┼äc├│w w 2011 r.) le┼╝─ůca nad Wilj─ů w rejonie szyrwinckim (Szyrwinty – Sirvintai) na terytorium Litwy Kowie┼äskiej, oko┼éo 40 km od Wilna w kierunku pn.-zach. (przed wojn─ů le┼╝a┼éa niedaleko granicy polsko-litewskiej). Jest to wa┼╝na miejscowo┼Ť─ç w historii poga┼äskiej Litwy i nazywana jest tak┼╝e szumnie – z wielk─ů przesad─ů Litewsk─ů Troj─ů. Bowiem Kiern├│w, jako siedziba ksi─ů┼╝─ůt litewskich, uwa┼╝any jest za pierwsz─ů stolic─Ö Litwy. Wed┼éug legendy (i dlatego do tej informacji nale┼╝y podchodzi─ç bardzo ostro┼╝nie) gr├│d mia┼é rzekomo za┼éo┼╝y─ç lokalny w├│dz, „ksi─ů┼╝─Ö” Kiernus w 1040 roku. Prawdopodobnie Kiernus wcale nie istnia┼é, ale faktem jest, ┼╝e gr├│d, a w┼éa┼Ťciwie zesp├│┼é pi─Öciu grodzisk na pewno istnia┼é tu we wczesnym ┼Ťredniowieczu; Kiern├│w nigdy nie by┼é miastem – by┼é zawsze tylko grodem. Tak┼╝e raczej pewn─ů wiadomo┼Ťci─ů jest to, ┼╝e w Kiernowie znajdowa┼éo si─Ö centrum religijne poga┼äskiej Litwy. Ostatni w├│dz-ksi─ů┼╝─Ö Kiernowa Mendog, ok. 1235 roku w spos├│b bardzo brutalny podporz─ůdkowa┼é sobie innych ksi─ů┼╝─ůt litewskich (Auksztoty), zjednoczy┼é litewskie terytoria plemienne i obj─ů┼é w┼éadz─Ö zwierzchni─ů. Jednocze┼Ťnie korzystaj─ůc z os┼éabienia Rusi przez najazdy tatarskie, przy┼é─ůczy┼é do Litwy tzw. Czarn─ů Ru┼Ť (Nowogr├│dczyzna). W├│wczas stolic─Ö Litwy przeni├│s┼é w Kiernowa do Nowogr├│dka. Mendog z ruskiego miasta uczyni┼é sw─ů g┼é├│wn─ů siedzib─Ö i faktyczn─ů stolic─ů Litwy i tutaj, na zamku nowogr├│dzkim, w 1252 roku przyj─ů┼é chrzest w obrz─ůdku ┼éaci┼äskim, a rok p├│┼║niej koronowa┼é si─Ö na kr├│la Litwy. Pomimo tego Kiern├│w nadal mia┼é wielkie znaczenie: do czas├│w Giedymina by┼é on rezydencj─ů ksi─ů┼╝─ůt, tutaj wyniesiono na tron litewski Mendoga w 1242 roku i jego syna Wojsie┼éka w 1295 roku i tutaj odbywa┼éy si─Ö te┼╝ g┼é├│wne narady pa┼ästwa. Przej┼Ťciowo, za panowania wielkiego ksi─Öcia litewskiego Trojdena (1269-82), stolica Litwy wr├│ci┼éa nawet do Kiernowa. I st─ůd w 1279 roku jego c├│rka Gaudemunda-Zofia wyjecha┼éa do Polski, aby zosta─ç ┼╝on─ů ksi─Öcia mazowieckiego Boles┼éawa II; ich dzieci Trojden I i Siemowit II byli w┼éadcami Mazowsza. W 1321 roku wielki ksi─ů┼╝─Ö litewski Giedymin przeni├│s┼é stolic─Ö Litwy z Nowogr├│dka do Trok, a troch─Ö p├│┼║niej do Wilna. Przez ca┼éy XIV wiek Kiern├│w, obok sto┼éecznego Wilna oraz ksi─ů┼╝─Öcych grod├│w w Trokach i Krewie, by┼é g┼é├│wnym o┼Ťrodkiem politycznym w poga┼äskiej Litwie. Po unii polsko-litewskiej w 1385 roku Kiern├│w przesta┼é spe┼énia─ç t─Ö rol─Ö: w 1392 roku zosta┼é zaliczony do d├│br kr├│lewskich; p├│┼║niej utworzono tu starostwo. W 1792 roku kr├│l Stanis┼éaw August Poniatowski nada┼é Kiernowowi prawa miejskie i herb, ale miastem i tym razem Kiern├│w nie by┼é. Z biegiem lat dzier┼╝awcami d├│br kiernowskich byli Polacy, m.in. Brzozowscy, Bia┼é┼éozorowie, Wa┼╝y┼äscy i Bieli┼äscy. Podczas chrztu Litwy w 1387 roku w Kiernowie wzniesiono jeden z siedmiu pierwszych ko┼Ťcio┼é├│w na Litwie, ufundowanych przez kr├│la polskiego i wielkiego ksi─Öcia litewskiego W┼éadys┼éawa Jagie┼é┼é─Ö na pami─ůtk─Ö przyj─Öcia religii katolickiej. Przez wielki jego proboszczami byli zazwyczaj Polacy. Przed 1571 rokiem by┼é tu pono─ç proboszczem pochodz─ůcy z Hiszpanii Piotr Roizjusz, poeta, profesor Akademii Krakowskiej, ulubieniec kr├│la Zygmunta Augusta i przyjaciel Jana Kochanowskiego, kt├│ry uwieczni┼é go we fraszce O doktorze Hiszpanie. Pierwotn─ů fundacj─Ö ko┼Ťcio┼éa kiernowskiego pw. ┼Ťw. Miko┼éaja odnowi┼é w 1512 roku kr├│l Zygmunt Stary, a kr├│l W┼éadys┼éaw IV zatwierdzi┼é. W XVI w. przy ko┼Ťciele bogat─ů altari─Ö ufundowa┼é Jan Piotr Dowb├│r Mu┼Ťnicki. Ko┼Ťci├│┼é, kt├│ry istnia┼é tu w latach 1739-1920 ufundowa┼é ks. Rogalski, a kaplic─Ö grobow─ů w 1851 roku Stanis┼éaw Roemer. Jeszcze za Litwy Kowie┼äskiej, gdzie brutalnie walczono z wszelkimi pami─ůtkami i oznakami polsko┼Ťci, Polacy w rejonie Kiernowa stanowili ok. 25% og├│┼éu ludno┼Ťci. Mniejszo┼Ť─ç polska przesta┼éa tu istnie─ç w wyniku antypolskiej polityki szowinistycznej i dyktatorskiej Litwy Kowie┼äskiej, okupacji sowieckiej i niemieckiej podczas II wojny ┼Ťwiatowej oraz w okresie panowania tu sowieckiego (1945-90).

Marian Kałuski

Wersja do druku

Z.Piotrowska - 15.08.20 18:56
Dotyczy wypowiedzi Głos z Kociewia - 02.03.20 5:59
Jestem c├│rk─ů Anny Kuchciak z Liczkowiec. Mieszkam przy torach kolejowych ┼ü─Ögnowo Wie┼Ť ko┼éo Bydgoszczy. Mam na imi─Ö Zdzis┼éawa i prosz─Ö o kontakt.
M├│j tel.663-764-129

W.K - 02.03.20 19:47
Zbrodnie bandyt├│w ukrai┼äskich z UPA s─ů znane!
Ukraina,to jest jeszcze słabo ucywilzoway kraj!
Musza przemin─ů─ç jeszcze z 3 wieki,by ten ukrai┼äski
naród dorównał kulturze europejskiej!

Głos z Kociewia - 02.03.20 5:59
Liczkowce. Dramat ludno┼Ťci w II Wojnie ┼Üwiatowej. Czy kto┼Ť wie o zbrodni dokonanej w tej wsi przez UPA. Grup─Ö oko┼éo 60 m─Ö┼╝czyzn zwi─ůzano drutem kolczastym i podpalono benzyn─ů , mia┼éo to miejsce w centrum wsi. "Matk─Ö rozerwano ko┼ämi, bo wysz┼éa szuka─ç tat─Ö, a ojciec i tak nie wr├│ci┼é ju┼╝ do domu . W domu zgwa┼écili bratow─ů. Kole┼╝anka ale te┼╝ m─Ö┼╝atka ucieka┼éa z dzieckiem na r─Öku. Dziecko wypad┼éo jej z r─ůk, Ukrai┼äcy nadziali je na drewniane wid┼éy, a ta stan─Ö┼éa, nie ucieka┼éa dalej tylko powiedzia┼éa - " zabili┼Ťcie mi rodzic├│w, m─Ö┼╝a i dziecko - zabijcie i mnie !" Oto cz─ůstka ┼Ťwiadectwa mieszkanki tej wsi, m─Ö┼╝atki w├│wczas pani Anny Kuchciak. Jej c├│rka mieszka par─Ö kilometr├│w na p├│┼énoc od Bydgoszczy ( wie┼Ť przy torach kolejowych , niestety nazw─Ö wsi zapomnia┼éem). Pozdrawiam serdecznie wszystkich patriot├│w.

x - 10.08.13 22:45
Witam. Ja pomy┼Ťla┼ébym o Bia┼éorusi. Bia┼éorusini tocz─ů ze soba dyskusj─Ö o mozliwo┼Ťci stworzenia konfederacji z nami. Wiem , brzmi to troche nierealnie ale wydaje mi si─Ö , ┼╝e jest mo┼╝liwe pod pewnymi warunkami. Mo┼╝e mogliby┼Ťmy si─Ö zastanowi─ç nad tym.

W bia┼éoruskim internecie rozpocz─Ö┼éa si─Ö dyskusja o tym czy nie warto aby Bia┼éoru┼Ť wesz┼éa w konfederacj─Ö z Polsk─ů. Niekt├│rzy autorzy proponuj─ů nawet przeprowadzenie w tej sprawie referendum. Teksty po┼Ťwi─Öcone tej kwestii znajduj─ů si─Ö na nast─Öpuj─ůcych stronach http://nczas.com/wiadomosci/polska/nasz-news-bialorusini-ktorzy-chca-konfederacji-z-polska/

Lubomir - 07.08.13 17:56
Chwilami mo┼╝na odnie┼Ť─ç wra┼╝enie, ┼╝e ca┼éa Europa sprzyja zjednoczeniu si─Ö Ziem Utraconych z Macierz─ů. Wielka Brytania czy m.in. Konfederacja Szwajcarska z pewno┼Ťci─ů nie protestowa┼éyby przeciwko reunifikacji Litwy z Polsk─ů, ale szczerze popiera┼éyby zjednoczone Pa┼ästwo Polskie - Wielk─ů Polsk─Ö czy Konfederacj─Ö Polsk─ů. Mo┼╝e zjednoczenie nale┼╝a┼éoby rozpocz─ů─ç od wsp├│lnego polsko-litewskiego rynku pracy?. Praca to super-wa┼╝ny temat.

Jan Orawicz - 03.08.13 19:28
Piękne przypomnienie złotych kart naszej historii. Można tylko wspomnieć i
chlipać łezki... Takie jest geograficzne położenie Polski,że w rzeczy samej
mamy dooko┼éa siebie po prostu zach┼éannych s─ůsiad├│w,wci─ů┼╝ chorych na cudze dobra. Tak czasami przygl─ůdam si─Ö ┼╝yciu hien z film├│w "National Geographic"i
tak sobie my┼Ťl─Ö,┼╝e takich hien w ludzkiej sk├│rze jest sporo u naszych s─ůsiad├│w.
Rosja jest terytorialnie najwi─Ökszym kolosem na ziemskim globie i to temu kolosowi jest jeszcze za ma┼éo!!! Najch─Ötniej by zjad┼é ca┼éy ┼Ťwiat!!! Wci─ů┼╝ gro┼╝─ů,wci─ů┼╝ si─Ö ─çwicz─ů w wojennym rzemie┼Ťle. Wci─ů┼╝ przyw┼éaszczaj─ů sobie s┼éabe
państwa, przy pomocy olbrzymiej armii. Co my mamy powiedzieć,kiedy w II ws
przed ZSRR dostawali dygotki tacy jak F.Roosevelt i Churchill

Wszystkich komentarzy: (6)   

Publikowane komentarze s─ů prywatnymi opiniami naszych Czytelnik├│w. Gazeta Internetowa KWORUM nie ponosi odpowiedzialno┼Ťci za tre┼Ť─ç opinii.

03 Lipca 1941 roku
Niemieccy agresorzy aresztowali i rozstrzelali profesor├│w wy┼╝szych uczelni lwowskich.


03 Lipca 1961 roku
Urodził się 30 milionowy obywatel Polski.


Zobacz wi─Öcej