Niedziela 3 Lipca 2022r. - 184 dz. roku,  Imieniny: Anatola, Jacka, Miros┼éawy

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 11.05.13 - 7:54     Czytano: [8231]

Głupota Ukraińców


Arogancja i głupota polityków ukraińskich

W swojej pracy pt. „Polish-Ukrainian Relations: The Burdon of History” (Relacje polsko-ukrai┼äskie: brzemi─Ö historii), kt├│ra ukaza┼éa si─Ö w naukowej publikacji „Poland and Ukraine. Past and Present” Edmonton-Toronto 1980), ukrai┼äski historyk Iwan Rudnyckyj omawiaj─ůc stosunki polsko-ukrai┼äskie w latach 1917-21 pisze, ┼╝e Ukrai┼äcy mieli kilka okazji w tym okresie na zawarcie kompromisu z Polsk─ů, kt├│re sami zmarnowali.

Jako pierwszy przyk┼éad Rudnyckyj podaje ukrai┼äskie ┼╝─ůdanie na sowiecko-niemiecko-austriackiej konferencji pokojowej w Brze┼Ťciu nad Bugiem w styczniu-lutym 1918 roku przy┼é─ůczenia do marionetkowego pa┼ästwa ukrai┼äskiego Che┼émszczyzny, kt├│ra od setek lat nale┼╝a┼éa do Polski i by┼éa pod przemo┼╝nym i r├│┼╝norakim wp┼éywem polskim (dodajmy tu, ┼╝e przez spraw─Ö unit├│w Che┼émszczyzna i Podlasie by┼éy tak┼╝e sumieniem narodu polskiego, a poza tym Polacy stanowili wi─Ökszo┼Ť─ç ludno┼Ťci na na tym terenie – 70,7% og├│┼éu ludno┼Ťci, czy si─Ö to Rudnyckyemu i innym Ukrai┼äcom podoba czy nie). Rudnyckyj dodaje, ┼╝e przynale┼╝no┼Ť─ç Che┼émszczyzny do pa┼ästwa ukrai┼äskiego nie by┼éa tak istotna i ┼╝e nikt z Polak├│w nie my┼Ťla┼é rezygnowa─ç z tej krainy, pot─Öpiaj─ůc, jak jeden m─ů┼╝, w masowych demonstracjach postanowienia pokoju brzeskiego o oderwaniu Che┼émszczyzny od Kr├│lestwa Polskiego. Fakt ten, konkluduje Rudnyckyj, tylko zaogni┼é i tak napi─Öte stosunki polsko-ukrai┼äskie.

Drugim przyk┼éadem jest fakt, ┼╝e kiedy misja aliancka, na czele kt├│rej sta┼é francuski genera┼é Berthelemy, 28 lutego 1919 roku zaproponowa┼éa Ukrai┼äcom zawieszenie broni ko┼äcz─ůce wojn─Ö polsko-ukrai┼äsk─ů w Galicji Wschodniej (Ma┼éopolsce Wschodniej), w zamian za co Alianci mieli uzna─ç istnienie pa┼ästwa Zachodnioukrai┼äskiego na 2/3 obszaru Galicji Wschodniej (p├│┼║niejsze polskie wojew├│dztwa tarnopolskie i stanis┼éawowskie), ale bez Lwowa, kt├│ry jako polskie miasto mia┼é przypa┼Ť─ç Polsce, i obiecali pomoc militarn─ů Ukrai┼äcom w ich wojnie z Rosj─ů Sowieck─ů, rz─ůd zachodnioukrai┼äski odrzuci┼é t─Ö propozycj─Ö. Rudnyckyj uwa┼╝a, ┼╝e w ┼Ťwietle desperackiej sytuacji w jakiej znajdowa┼éo si─Ö pa┼ästwo zachodnioukrai┼äskie, kt├│re nie mia┼éo ┼╝adnej szansy na wygranie wojny z Polsk─ů, znajdowa┼éo si─Ö w dyplomatycznej izolacji, prowadzi┼éo wojn─Ö na dwa fronty: z Polsk─ů i z Rosj─ů Sowieck─ů, odczuwa┼éo brak broni i amunicji oraz innych materia┼é├│w potrzebnych do prowadzenia wojny, decyzja rz─ůdu ukrai┼äskiego by┼éa pochopna, je┼Ťli nie wr─Öcz samob├│jcza. A przez kontynuowanie wojny z Polsk─ů, pog┼é─Öbia┼éa konflikt polsko-ukrai┼äski, skazuj─ůc go na rozwi─ůzanie „ogniem i mieczem”, kt├│re by┼éo drog─ů donik─ůd dla Ukrai┼äc├│w.

Wreszcie trzeci─ů okazj─ů na kompromisowe rozwi─ůzanie konfliktu polsko-ukrai┼äskiego, i tym razem zmarnowan─ů – zdaniem Rudnyckyego – przez Ukrai┼äc├│w, by┼éo odrzucenie na wiosn─Ö 1921 roku przez ukrai┼äski rz─ůd zachodnioukrai┼äski w Wiedniu propozycji rz─ůdu polskiego przyznania Ukrai┼äcom w Ma┼éopolsce Wschodniej pe┼énej autonomii w zamian za jej poparcie przez rz─ůd zachodnioukrai┼äski i polityk├│w ukrai┼äskich w Polsce oraz zaprzestanie akcji antypolskich na arenie mi─Ödzynarodowej. Rz─ůd zachodnioukrai┼äski (i ukrai┼äski arcybiskup lwowski Andrej Szeptycki) odrzuci┼é t─Ö propozycj─Ö licz─ůc, ┼╝e Alianci i tak zmusz─ů Polsk─Ö do przyznania Ukrai┼äcom niepodleg┼éo┼Ťci i to na ich warunkach! Arogancja i g┼éupota polityk├│w ukrai┼äskich doprowadzi┼éa do tego, ┼╝e Rada Ambasador├│w w Pary┼╝u nie maj─ůc innego wyj┼Ťcia dnia 14 marca 1923 roku przyzna┼éa Polsce pe┼éni─Ö w┼éadzy w Ma┼éopolsce Wschodniej, tj. usankcjonowa┼éa w ┼Ťwietle prawa mi─Ödzynarodowego jej przynale┼╝no┼Ť─ç do Polski.

Uwagi Iwana Rudnyckygeo przekonywuj─ůco obalaj─ů twierdzenia wypowiadane przez nacjonalist├│w i polako┼╝erc├│w ukrai┼äskich, ┼╝e win─Ö za z┼ée, niekiedy wr─Öcz tragiczne stosunki polsko-ukrai┼äskie ponosi tylko i zawsze strona polska!

Marsz. Józef Piłsudski honorowym obywatelem miast polskich

Urodzony w 1867 roku w Zu┼éowie na Wile┼äszczy┼║nie i wychowany w Wilnie oraz wyj─ůtkowo bardzo zwi─ůzany ze Lwowem dzia┼éalno┼Ťci─ů narodowo-wyzwole┼äcz─ů, jak i z walkami jego Legion├│w Polskich w Karpatach Wschodnich i na Wo┼éyniu, J├│zef Pi┼ésudski (zm. 1935 w Warszawie) by┼é w latach 1918-22 Naczelnikiem Pa┼ästwa Polskiego (do wybor├│w prezydenckich przez Sejm RP) i naczelnym wodzem Armii Polskiej od 11 listopada 1918, pierwszym marsza┼ékiem Polski od 19 marca 1920 i dwukrotnie premierem Polski w latach 1926-28 i w 1930 roku.

J├│zef Pi┼ésudski by┼é i jest uwa┼╝any za jednego z najwi─Ökszych Polak├│w - jedn─ů z najwybitniejszych postaci w historii kraju i st─ůd by┼é i jest bardzo popularny w szerokich kr─Ögach spo┼éecze┼ästwa polskiego. Jest patronem wielu ulic, plac├│w i szk├│┼é. Wystawiono mu pomniki w kilkunastu miastach Polski. Miasta nadawa┼éy mu zaszczytny tytu┼é honorowego obywatela. Oto te miasta:

1. Na Kresach: Baranowicze (woj. nowogr├│dzkie, ob. Bia┼éoru┼Ť), Ko┼éomyja (woj. stanis┼éawowskie, ob. Ukraina), Krzemieniec (woj. wo┼éy┼äskie, ob. Ukraina), Lw├│w (ob. Ukraina), ┼Üwi─Öciany (woj. wile┼äskie, ob. Litwa) i Wilno (ob. Litwa).

2. Na terenie dzisiejszej Polski: Bia┼éa Podlaska, Bia┼éystok, Che┼ém, Gdynia, Jaros┼éaw, Kalisz, Kielce, Konstancin-Jeziorna, Ko┼Ťcierzyna, Kowal, Kozienice, Krak├│w, Krosno, Leszno, Lubacz├│w, ┼üa┼äcut, ┼üask, ┼üosice, ┼üowicz, ┼ü├│d┼║, Nieszawa, Nowy S─ůcz, Opoczno, Piotrk├│w, P┼éock, Przemy┼Ťl, Przeworsk, Radom, Radomsko, Rzesz├│w, Sanok, Sejny, Skierniewice, Tarn├│w, Toru┼ä, Warszawa, W─ůbrze┼║no, Zakopane, ┼╗yrard├│w.

Kresowianie w administracji pa┼ästwowej i samorz─ůdowej w centralnej i zachodniej Polsce

Propaganda ukrai┼äska, bia┼éoruska i litewska cz─Östo twierdzi, ┼╝e Warszawa przysy┼éa┼éa na wy┼╝szych urz─Ödnik├│w administracji pa┼ästwowej na Kresach osoby, kt├│re nie mia┼éy nic wsp├│lnego z tymi ziemiami, dla kt├│rych te ziemie by┼éy obczyzn─ů, a lokalne problemy jak─ů┼Ť czarn─ů magi─ů. Poni┼╝sze fakty ca┼ékowicie temu zaprzeczaj─ů.

Na Kresach mieszka┼éo od kilkuset lat kilka milion├│w Polak├│w, kt├│rzy nale┼╝eli do najbardziej wykszta┼éconych ludzi na tych terenach. Dlatego je┼Ťli nie wi─Ökszo┼Ť─ç to bardzo du┼╝y odsetek urz─Ödnik├│w administracji pa┼ästwowej i samorz─ůdowej wszystkich szczebli stanowili lokalni ludzie lub osoby pochodz─ůce z Kres├│w.

Przemieszczanie si─Ö ludzi z jednego miejsca na drugie, jak np. z jednego miasta do drugiego czy nominacje na urz─Ödy pa┼ästwowe w r├│┼╝nych miastach i okr─Ögach przez w┼éadze centralne jest zjawiskiem normalnym i wyst─Öpuj─ůcym we wszystkich spo┼éecze┼ästwach i krajach od tak dawna jak one istniej─ů. W Polsce przez urz─ůd na wojewod├│w, wicewojewod├│w i starost├│w. St─ůd Polacy pochodz─ůcy z Kres├│w zajmowali te urz─Ödy tak┼╝e w Centralnej i Zachodniej Polsce. Np. pochodz─ůcy z Polskich Inflant, czyli z dzisiejszej ┼üotwy W┼éadys┼éaw So┼étan, kt├│ry w 1918 roku zosta┼é wybrany marsza┼ékiem powiatowym ┼éotewskiej ziemi rze┼╝yckiej (Rze┼╝yca) i cz┼éonkiem G┼é├│wnego Zarz─ůdu Prowincji Inflanckiej, po przeniesieniu si─Ö do Warszawy w listopadzie 1918 roku, w lutym 1919 roku otrzyma┼é nominacj─Ö na komisarza rz─ůdu w powiecie kieleckim (Kielce), a od 19 listopada 1919 do 19 grudnia 1923 roku by┼é wojewod─ů warszawskim. A przecie┼╝ w Warszawie na pewno nie brak by┼éo r├│wnie dobrych kandydat├│w na to stanowisko.

Urodzeni na Kresach Polacy byli wi─Öc tak┼╝e wojewodami czy wicewojewodami, starostami i prezydentami miast w czysto etnicznej Polsce. Np. Mieczys┼éaw Bilski z Ma┼éopolski Wschodniej by┼é prezydentem Che┼éma, starost─ů w Tomaszowie Lubelskim i Radomsku, wicewojewod─ů warszawskim 1919-23 oraz wojewod─ů kieleckim 1923-24 i ┼Ťl─ůskim 1924-26; Piotr Dunin-Borkowski ze Lwowa by┼é wojewod─ů pozna┼äskim 1928-29; Pawe┼é Garapich ze Lwowa by┼é wojewod─ů ┼é├│dzkim w 1924 roku; W┼éadys┼éaw Jaszczo┼ét z Polesia by┼é wojewod─ů ┼é├│dzkim 1926-33; Henryk J├│zewski z Kijowa by┼é wojewod─ů ┼é├│dzkim 1938-39; Miko┼éaj Kwa┼Ťniewski z Ukrainy by┼é wojewod─ů krakowskim 1929-35, a nast─Öpnie pozna┼äskim 1935; Ignacy Manteuffel z Polskich Inflant na ┼üotwie by┼é wicewojewod─ů warszawskim, a nast─Öpnie wojewod─ů kieleckim 1924-27; Stefan Mokrzecki z Wile┼äszczyzny by┼é p.o. prezesa Tymczasowej Komisji Rz─ůdz─ůcej Litwy ┼Ürodkowej (Wilno), a nast─Öpnie jej wiceprezesem; Aleksander Morawski z Ma┼éopolski Wschodniej by┼é wicewojewod─ů krakowskim 1926-27; Karol Olpi┼äski ze Lwowa by┼é p.o. wojewody krakowskiego w 1923 roku; Jerzy Osmo┼éowski z Polesia by┼é komisarzem generalnym Zarz─ůdu Cywilnego Ziem Wschodnich; Henryk Ostaszewki ze Lwowa by┼é wojewod─ů bia┼éostockim 1937-39; W┼éadys┼éaw Raczkiewicz z Bia┼éorusi by┼é wojewod─ů krakowskim w 1935 roku i pomorskim 1936-39; J├│zef Ro┼╝niewski z Kijowa by┼é wicewojewod─ů ┼é├│dzkim 1929-31 i wojewod─ů lubelskim 1933-37; Antoni Schultis ze Lwowa by┼é wojewod─ů ┼Ťl─ůskim w 1923 roku; Marian Zyndram-Ko┼Ťcia┼ékowski z Litwy by┼é wojewod─ů bia┼éostockim 1930-34 i tymczasowym prezydentem Warszawy w 1934 roku.

Polskie Towarzystwo Politechniczne we Lwowie

W 1877 roku powsta┼éo we Lwowie Towarzystwo Uko┼äczonych Technik├│w, kt├│re w 1878 roku zmieni┼éo nazw─Ö na Towarzystwo Politechniczne, a w 1913 roku na Polskie Towarzystwo Politechniczne (PTP) jako organizacja, kt├│ra mia┼éa skupia─ç absolwent├│w Politechniki Lwowskiej. Z czasem sta┼éo si─Ö jednak organizacj─ů o charakterze masowym, og├│lnotechnicznym, kt├│rej nowym celem sta┼éo si─Ö zespolenie in┼╝ynier├│w polskich w Galicji oraz rozw├│j naukowy wszystkich dzia┼é├│w techniki. Oddzia┼éy Towarzystwa powsta┼éy w Nowym S─ůczu, Przemy┼Ťlu, Samborze, Stanis┼éawowie i Tarnowie. Cz┼éonkami oddzia┼éu lwowskiego Polskiego Towarzystwa Politechnicznego byli prawdopodobnie wszyscy profesorowie i wyk┼éadowcy Politechniki Lwowskiej, kt├│rzy w zasadzie kierowali Towarzystwem, oraz wi─Ökszo┼Ť─ç in┼╝ynier├│w polskich we Lwowie i w Galicji Wschodniej.

O intensywno┼Ťci pracy Towarzystwa, kt├│rej najlepszym miernikiem s─ů referaty i dyskusje na posiedzeniach naukowych, potwierdza ilo┼Ť─ç wyg┼éaszanych referat├│w w ka┼╝dym roku dzia┼éalno┼Ťci w oddziale lwowskim Towarzystwa. Np. w roku sprawozdawczym 1926/27 wyg┼éoszono ich 23: in┼╝. I. Brach: Urz─ůdzenie do prze┼éadowania towar├│w w portach europejskich z uwzgl─Ödnieniem Gda┼äska i Gdyni - (20. X. 1926), in┼╝. Tomasz Kluz: Niekt├│re ustroje statycznie niewystarczalne w nowem dydaktycznem uj─Öciu - (27. X.), in┼╝ Stanis┼éaw Rybicki: Komunikacja i polityka komunikacyjna w odrodzonej Polsce - (3. XI), prof Edwin Hauswald: Naukowa organizacja produkcji w Polsce - (10. XI), in┼╝. A. Paw┼éowski: Sprawozdanie z Mi─Ödzynarodowego Zjazdu Prasy Technicznej w Rzymie - (24. XI.), in┼╝. J. Hornung: Szko┼éy dla rzemie┼Ťlnik├│w w Ma┼éopolsce przed i po wojnie - (1. XII.), prof. E. T. Geisler: Badanie czasu roboczego - (15. XII.), prof. Edwin Hauswald: Nowe sposoby obliczania lin drucianych - (12. I. 1927), in┼╝. M. Altenberg: Koszta produkcji i wysoko┼Ť─ç taryf w elektrowniach parowych i wodnych - (19. I.), in┼╝. P. Drzewiecki: Wra┼╝enia z podr├│┼╝y do Ameryki - (26. I.), in┼╝. B. Pordes: Mi─Ödzynarodowy Kongres Drogowy w Mediolanie - (9. II.), prof. L. Ebermann: O wielkich motorach Diesla - (16. II.), dr. W┼é. Wra┼╝ej: Istota i rodzaje stop├│w lekkich - (23. II.), dr. M. Huber: Rola i znaczenie nauk ┼Ťcis┼éych i przyrodniczych w umiej─Ötno┼Ťciach in┼╝ynierskich - (2. III.), dr. W. Borowicz i prof. E. Geisler: Problem fabrykacji turbin parowych w Polsce - (9. III.), in┼╝. S. Nawrocki: Zmiana konstrukcji i ulepszenia parowoz├│w - (16. III), in┼╝. W┼é. Klimczak: Nowe kierunki w architekturze zagranicznej - (8. IV.), in┼╝. W┼é. Wra┼╝ej: Nowy spos├│b badania jako┼Ťci ┼╝elaza kujnego w warsztacie mechanicznym - (13. IV.), prof. Edwin Hauswald: Nowy system p┼éac - (20. IV), prof I. Drexler: Szeroko┼Ť─ç jezdni w ulicach miejskich - (4. V.), dr. K. W─ůtorek: Projekt polskiej nawierzchni kolejowej - (18. V.), dr. M. Matakiewicz: Reforma szko┼éy ┼Ťredniej - (25. V.), in┼╝. W. Roszkowski: Lasy polskie a wojna - (1. VI.), in┼╝. Z. Braun: Czy budowa samochod├│w osi─ůgn─Ö┼éa szczyt swego rozwoju - (15. VI. 1927).

Organem Towarzystwa by┼éa najpierw „D┼║wignia”, wydawana w latach 1877-83, nast─Öpnie dwutygodnik „Czasopismo Techniczne”, wydawany we Lwowie w latach 1883-1939 (do 1890 wsp├│lnie przez PTP i Krakowskie Towarzystwo Techniczne). Czasopismo o wysokim poziomie naukowym, z kt├│rym wsp├│┼épracowali wybitni profesorowie Politechniki Lwowskiej, zajmowa┼éo si─Ö problemami techniki og├│lnie i techniki polskiej, kszta┼écenia politechnicznego, rozwoju przemys┼éu. Redaktorami naczelnymi byli r├│wnie┼╝ profesorowie Politechniki Lwowskiej (m.in. M. Thullie, S. Anczyc, T. Fiedler – tak┼╝e prezes Towarzystwa i od 1905 roku jego honorowy cz┼éonek). Z czasem przy redakcji tego periodyku zorganizowano wydawnictwo w celu publikacji prac i podr─Öcznik├│w. Od 1946 roku pod nazw─ů "Czasopisma Techniczne" ukazuj─ů si─Ö jako zeszyty naukowe, kt├│re s─ů obecnie organem Politechniki Krakowskiej im. T. Ko┼Ťciuszki.

Polskie Towarzystwo Politechniczne we Lwowie, kt├│re unicestwi┼é w 1939 roku okupant sowiecki, spe┼énia┼éo bardzo wa┼╝n─ů rol─Ö w tworzeniu polskiej kultury technicznej na terenie Lwowa, Ma┼éopolski (g┼é├│wnie Wschodniej), a w okresie mi─Ödzywojennym w ca┼éym kraju.

Lwowski aposto┼é Bo┼╝ego Mi┼éosierdzia – ┼Ťw. Zygmunt Gorazdowski

┼Üw. Zygmunt Karol Gorazdowski urodzi┼é si─Ö w rodzinie szlacheckiej 1 listopada 1845 r. w Sanoku. Uko┼äczy┼é gimnazjum w Przemy┼Ťlu; wychowany w duchu patriotycznym, jako ucze┼ä uczestniczy┼é w antyrosyjskim Powstaniu Styczniowym 1863 w Kr├│lestwie Polskim. Po uko┼äczeniu gimnazjum studiowa┼é prawo na Uniwersytecie Lwowskim (1864-66), jednak przerwa┼é studia i wst─ůpi┼é do Wy┼╝szego Seminarium Duchownego we Lwowie. ┼Üwi─Öcenia kap┼éa┼äskie przyj─ů┼é 25 lipca 1871 r. w katedrze lwowskiej.

Do 1877 r. ks. Gorazdowski pracowa┼é jako wikariusz i administrator w parafiach w Tartakowie, Wojni┼éowie, Bukaczowcach, Gr├│dku Jagiello┼äskim i ┼╗ydaczowie, a nast─Öpnie do ko┼äca ┼╝ycia prowadzi┼é dzia┼éalno┼Ť─ç kap┼éa┼äsk─ů i dobroczynn─ů we Lwowie, od 1878 r. jako wikary, 1899-1901 administrator i 1901-14 proboszcz parafii uniwersyteckiej ┼Ťw. Miko┼éaja. Najpierw wsp├│┼épracowa┼é czynnie z istniej─ůcymi ju┼╝ we Lwowie polskimi instytucjami charytatywnymi (Tow. Kuchni Ludowych, Tow. Opatrzno┼Ťci, Tow. ┼Ťw. Wincentego a Paulo), a nast─Öpnie sam powo┼éywa┼é nowe. W 1882 r. za┼éo┼╝y┼é Dom Pracy dobrowolnej dla ┼╝ebrak├│w i zorganizowa┼é tani─ů Kuchni─Ö Ludow─ů dla biedoty miejskiej, ludzi ma┼éo zarabiaj─ůcych, a tak┼╝e dzieci, m┼éodzie┼╝y szkolnej i student├│w; wydawano w niej dziennie oko┼éo 600 obiad├│w (korzysta┼é z niej tak┼╝e ┼Ťw. brat Albert Chmielowski, ilekro─ç przebywa┼é we Lwowie). W 1884 r. za┼éo┼╝y┼é Zak┼éad ┼Ťw. J├│zefa dla nieuleczalnie chorych i rekonwalescent├│w; w 1886 r. dla ubogich student├│w Seminarium Nauczycielskiego otworzy┼é Internat ┼Ťw. Jozafata, kt├│rego by┼é d┼éugoletnim dyrektorem. By┼é za┼éo┼╝ycielem i kierownikiem duchowym Stowarzyszenia b┼é. Salomei – dla biednych wd├│w i sierot, a w 1892 r. powo┼éa┼é do ┼╝ycia pierwszy, a tak┼╝e przez d┼éugie lata jedyny w Galicji Zak┼éad Dzieci─ůtka Jezus dla samotnych matek i porzuconych niemowl─ůt, w kt├│rym za jego ┼╝ycia uratowano oko┼éo 3000 dzieci. Od 1877 r. by┼é sekretarzem Komisji Ubogich Chrze┼Ťcijan, a w 1895 r. by┼é wsp├│┼éorganizatorem i nast─Öpnie wiceprezesem Zwi─ůzku Katolickich Towarzystw i Zak┼éad├│w Dobroczynnych we Lwowie, koordynuj─ůc akcjami na rzecz ubogich. Ju┼╝ za ┼╝ycia m├│wiono o nim Ksi─ůdz dziad├│w, ojciec ubogich, aposto┼é Bo┼╝ego Mi┼éosierdzia.

W 1884 r. powo┼éa┼é do ┼╝ycia zakonne Zgromadzenie Si├│str Mi┼éosierdzia ┼Ťw. J├│zefa (tzw. tercjarki), kt├│re w 1939 r. mia┼éo 45 dom├│w zakonnych na terenie Ma┼éopolski Wschodniej i Zachodniej. Zakonnice nios┼éy pos┼éug─Ö cierpi─ůcym w szpitalach, sieroci┼äcach, ochronkach, w domach prywatnych.

W 1903 r. ks. Gorazdowski za┼éo┼╝y┼é we Lwowie szko┼é─Ö katolick─ů, powierzaj─ůc jej prowadzenie braciom szkolnym.

R├│wnie┼╝ anga┼╝owa┼é si─Ö w prace wydawnicze i redaktorskie. W 1877 r. za┼éo┼╝y┼é dwutygodnik teologiczny i duszpasterski „Bonus Pastor”, kt├│rego by┼é redaktorem w latach 1885-88 (w 1879 zainicjowa┼é Towarzystwo Wzajemnej Pomocy Kap┼éan├│w „Bonus Pastor”), a latach 1908-10 wydawa┼é we Lwowie „Gazet─Ö Codzienn─ů”. Opracowa┼é i wyda┼é kilka edycji „Katechizmu” (1875, 1876, 1877, 1886) oraz opracowa┼é i wyda┼é katolickie „Zasady i przepisy wychowania dla rodzic├│w i wychowawc├│w” i inne pozycje ksi─ů┼╝kowe o tematyce religijnej i spo┼éecznej.

Zmar┼é w opinii ┼Ťwi─Öto┼Ťci we Lwowie 1 stycznia 1920 r. i zosta┼é pochowany na cmentarzu ┼üyczkowskim.

Beatyfikowany przez „polskiego” papie┼╝a Jana Paw┼éa II podczas Jego pielgrzymki we Lwowie w czerwcu 2001 r., za┼Ť kanonizowany przez papie┼╝a Benedykta XVI w Rzymie 23 pa┼║dziernika 2005 r. wraz z drugim polskim duchownym z archidiecezji lwowskiej, rzymskokatolickim arcybiskupem lwowskim J├│zefem Bilczewskim (1900-23).

Wileńskie lata prof. Jerzego Remera

W setn─ů rocznic─Ö urodzin prof. Jerzego Remera Uniwersytet Miko┼éaja Kopernika przypomnia┼é Rodakom sylwetk─Ö uczonego – wsp├│┼étw├│rcy polskiej szko┼éy zabytkoznawstwa i konserwacji dzie┼é sztuki, pierwszego Generalnego Konserwatora Zabytk├│w w Polsce (1930-37).

Prof. Jerzy Remer urodzi┼é si─Ö 16 kwietnia 1888 roku w Zatorze na Podkarpaciu, a zmar┼é w 1979 roku w Toruniu, z kt├│rym zawi─ůzany by┼é nieprzerwanie od 1945 roku, organizuj─ůc tam pierwsze w Polsce studium zabytkoznawstwa i konserwatorstwa. Przez 17 lat by┼é kierownikiem katedry, a tak┼╝e organizatorem pomorskiego muzealnictwa, m.in. w latach 1947-71 by┼é dyrektorem Muzeum Okr─Ögowego w Toruniu.

Przed wojn─ů, dok┼éadnie w latach 1922-1928 prof. Remer by┼é Konserwatorem Zabytk├│w w Wile┼äskim Urz─Ödzie Wojew├│dzkim oraz zast─Öpc─ů profesora historii sztuki i konserwatorstwa na Wydziale Sztuk Pi─Öknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. W okresie wile┼äskim, a tak┼╝e i potem, gdy┼╝ bardzo zwi─ůza┼é si─Ö uczuciowo i naukowo z „mi┼éym miastem” marsz. J├│zefa Pi┼ésudskiego, jak i ca┼é─ů cudown─ů i w├│wczas tak bardzo polsk─ů Wile┼äszczyzn─ů, prof. Remer wyda┼é prace i ksi─ů┼╝ki: „Architektura monumentalna w woj. nowogr├│dzkim” (1925), „W s┼éu┼╝bie sztuki – u ┼║r├│de┼é tw├│rczo┼Ťci Ferdynanda Ruszczyca” (1927), „Konserwacja obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej” (1927), „Odkrycie grob├│w kr├│lewskich w Wilnie” (1931) oraz monografi─Ö „Wilno” (1934 i 1936; w ramach serii wydawniczej Cuda Polski).

Ostatnie pismo polskie wydawane na polskim Wołyniu

Ostatnim pismem polskim wydawanym na polskim jeszcze w├│wczas Wo┼éyniu by┼éa gazeta „Zwyci─Ö┼╝ymy”, kt├│ra od 23 IV 1943 roku by┼éa organem prasowym Armii Polskiej w ZSRR, a od 8 VIII 1944 1 Armii Wojska Polskiego. W po┼éowie 1944 roku gazeta by┼éa drukowana w Kiwercach w powiecie ┼éuckim, gdzie po ┼╗ytomierzu na Ukrainie powsta┼é kolejny o┼Ťrodek koncentracji i szkolenia wojska polskiego pod polsko-sowieckim dow├│dztwem i b─Öd─ůcego pod kontrol─ů Kremla. Gazeta ukazywa┼éa 6 razy tygodniowo w obj─Öto┼Ťci 2 stron i nak┼éadzie oko┼éo 2000 egzemplarzy.

Bitwa pod Kleckiem 5 sierpnia 1506 roku

W 1482 roku nast─ůpi┼é pierwszy najazd Tatar├│w krymskich na Wielkie Ksi─Östwo Litewskie, kt├│re by┼éo z┼é─ůczone z Polsk─ů. Od tej pory i a┼╝ do ko┼äca XVII w. Tatarzy – cz─Östo z Turkami - regularnie napadali na Kresy, a nawet etniczne ziemie polskie.

W ko┼äcu maja 1506 roku Tatarzy w sile 5000 ludzi wyruszyli z Krymu w g┼é─ůb Rzeczypospolitej. Przez ziemie ukrainne i Polesie dotarli a┼╝ na Nowogr├│dczyzn─Ö, pokonuj─ůc dystans 1800 km (!). 20 lipca 1506 roku dotarli pod Kleck k. Nie┼Ťwie┼╝a (woj. nowogr├│dzkie, ob. Bia┼éoru┼Ť), gdzie za┼éo┼╝yli tzw. kosz, z kt├│rego wysy┼éali czambu┼éy, kt├│re grasowa┼éy w promieniu 100 km, w kierunku na Mi┼äsk, Nowogr├│dek, Oszmian─Ö, Lid─Ö i Wo┼ékowysk, a wi─Öc na terenie ca┼éej Nowogr├│dczyzny.

Przeciwko Tatarom wyruszy┼é 30 lipca 1506 roku z Lidy do Nowogr├│dka dowodz─ůcy wojskami polsko-litewskimi (7000 jazdy: racowie, jedna chor─ůgiew polska, s┼éu┼╝ba ziemska) marsza┼éek nadworny wielkolitewski Micha┼é Gli┼äski. 4 sierpnia pod Iszko┼édzi─ů rozbito jeden z czambu┼é├│w tatarskich. Kt├│ry napotkali po drodze. Tatarzy w kleckim koszu nie chcieli porzuci─ç bogatych ┼éup├│w i jasyru. Postanowili czeka─ç na reszt─Ö powracaj─ůych czambu┼é├│w (po┼éowa si┼é), kt├│re tak┼╝e wzmocni┼éy by ich si┼é─Ö. Wykorzysta┼é to Gli┼äski, kt├│ry postanowi┼é odci─ů─ç Tatarom drog─Ö ucieczki na po┼éudnie – w stron─Ö Krymu – zmieni┼é kierunek marszu i 5 sierpnia przyby┼é pod Kleck. Wi─Ökszo┼Ťci─ů swych si┼é postanowi┼é uderzy─ç z dw├│ch stron na Tatar├│w od po┼éudniowego-zachodu, a na wypadek nadej┼Ťcia czambu┼é├│w pozostawi┼é w odwodzie polskich je┼║d┼║c├│w (400 koni). Prawa kolumna za wcze┼Ťnie uderzy┼éa na Tatar├│w i na ni─ů skierowa┼é wr├│g sw├│j g┼é├│wny atak. W├│wczas Gli┼äski uderzy┼é z lewa i po zaci─Ötej bitwie rozerwa┼é szyk Tatar├│w, zdobywaj─ůc kosz. Tatarzy rzucili si─Ö do ucieczki, a uciekaj─ůcych goni┼éo i wycina┼éo w pie┼ä kilka lekkich chor─ůgwi wiekolitewskich. Uwolniono ca┼éy jasyr i odzyskano bogate ┼éupy. W ci─ůgu trzech kolejnych dni Gli┼äski rozbi┼é reszt─Ö czambu┼é├│w wracaj─ůcych do nie istniej─ůcego ju┼╝ kosza. Kl─Öska Tatar├│w by┼éa ca┼ékowita. Jednak nie zniech─Öci┼éo to ich do kolejnych napad├│w na ziemie polsko-wielkolitewskie.

Parafie katolickie w Małopolsce Wschodniej w 1939 r. według województw i powiatów

W 1340 roku kr├│l polski Kazimierz Wielki sta┼é si─Ö w ┼Ťwietle prawa narod├│w legalnym dziedzicem Rusi Halicko-W┼éodzimierskiej, kt├│ra w okresie przynale┼╝no┼Ťci do Polski do 1772 roku stanowi┼éa jednostk─Ö administracyjn─ů o nazwie wojew├│dztwo ruskie. W XIV w. by┼é to kraj zamieszkiwany g┼é├│wnie przez Rusin├│w wyznania prawos┼éawnego. Nieliczni katolicy – Niemcy i Polacy - mieszkali w kilku wi─Ökszych miastach. Od samego pocz─ůtku s┼éabo zaludniony i zniszczony oraz ci─ůgle niszczony przez najazdy tatarskie i litewskie kraj sta┼é si─Ö terenem osadnictwa polskiego – z pocz─ůtku nielicznego, p├│┼║niej coraz bardziej liczniejszego, ale nigdy nie masowego, na wz├│r osadnictwa niemieckiego w Polsce, szczeg├│lnie zachodniej. St─ůd ludno┼Ť─ç rusi┼äska dominowa┼éa na terenie Ma┼éopolski Wschodniej do 1939 roku (ok. 59% og├│┼éu ludno┼Ťci). Wp┼éywa┼éa na to i to a┼╝ do I wojny ┼Ťwiatowej tak┼╝e rutenizacja tysi─Öcy ch┼éop├│w polskich, kt├│rzy na przestrzeni wiek├│w osiedlili si─Ö w matecznikach ruskich, w kt├│rych nie by┼éo zwartych skupisk ludno┼Ťci polskiej i ko┼Ťcio┼éa katolickiego. Ludno┼Ť─ç polska osiedla┼éa si─Ö w spos├│b naturalny (przemieszczanie si─Ö ludzi wewn─ůtrz kraju), gdy┼╝ nigdy nie by┼éo planowej kolonizacji tych ziem za polskich czas├│w (do 1772 r.) g┼é├│wnie w zak┼éadanych przez polskich w┼éa┼Ťcicieli ziemskich miastach (wi─Ökszo┼Ť─ç miast istniej─ůcych dzisiaj na terenie Ma┼éopolski Wschodniej za┼éo┼╝yli Polacy i w wi─Ökszo┼Ťci z nich stanowili najwi─Ökszy odsetek ludno┼Ťci, szczeg├│lnie im bli┼╝ej by┼éo do XX w.). Jednak zacz─Ö┼éy powstawa─ç r├│wnie┼╝ polskie wsie lub wsie z przewag─ů polskiej ludno┼Ťci, a w nich ko┼Ťcio┼éy katolickie, co wp┼éywa┼éo na zachowywanie polsko┼Ťci ich mieszka┼äc├│w. Jednocze┼Ťnie, szczeg├│lnie od XVI w., sporo Rusin├│w – g┼é├│wnie szlachcic├│w, mieszczan, jak r├│wnie┼╝ i niekt├│rzy ch┼éopi przy polskich wsiach polonizowali si─Ö i przyjmowali wiar─Ö katolick─ů.

Przy┼é─ůczenie Ma┼éopolski Wschodniej do Austrii w 1772 roku w wyniku I rozbioru Polski zahamowa┼éo w du┼╝ym stopniu osadnictwo polskie na jej terenie, szczeg├│lnie w okresie jej germanizacji przez Wiede┼ä (do 1867 r.). Jednocze┼Ťnie Austriacy prowadzili do lat 60. XIX w. polityk─Ö germanizacji kraju, organizuj─ůc m.in. rz─ůdow─ů niemieck─ů kolonizacj─Ö ch┼éopsk─ů; st─ůd powsta┼éo w kraju wiele rolniczych kolonii niemieckich: tak protestanckich jak i katolickich. W og├│lnej ilo┼Ťci wsi by┼éy one jednak nieliczne, bo kraj by┼é i tak przeludniony. Ich ludno┼Ť─ç w znacznym stopniu uleg┼éa polonizacji! Tak┼╝e w miastach ludno┼Ť─ç niemiecka (austriacka) by┼éa nieliczna. Np. wed┼éug austriackich danych we Lwowie w 1906 roku 120 612 mieszka┼äc├│w Lwowa pos┼éugiwa┼éo si─Ö j─Özykiem polskim, 20 400 j─Özykiem niemieckim wraz z ┼╝argonem ┼╝ydowskim i 15 159 j─Özykiem ruskim.

Ju┼╝ kr├│l Kazimierz Wielki dba┼é o ┼╝ycie duchowe Polak├│w na przy┼é─ůczonych do Polski terenach, buduj─ůc ko┼Ťcio┼éy i staraj─ůc si─Ö w Watykanie o za┼éo┼╝enie diecezji katolickich. Jeszcze przed oficjalnym powstaniem diecezji dzia┼éali tu biskupi – w Przemy┼Ťlu Iwan (1340-52) i Miko┼éaj Rusin (1353-75), we Lwowie Tomasz ze Lwowa (od 1358 r.) i Konrad, a w Haliczu Krystyn (1365-71) i Antoni (1371-75). W 1375 roku papie┼╝ Grzegorz XI erygowa┼é archidiecezje halick─ů (Halicz) oraz – na obszarze Ma┼éopolski Wschodniej – diecezj─Ö przemysk─ů; cz─Ö┼Ť─ç powsta┼éej r├│wnie┼╝ w├│wczas diecezji che┼émskiej znajdowa┼éa si─Ö na terenie Ma┼éopolski Wschodniej, kt├│ra po 1772 roku wesz┼éa w sk┼éad arcybiskupstwa lwowskiego. Antypapie┼╝ Jan XXIII w 1412 roku przeni├│s┼é stolic─Ö katolickiej archidiecezji metropolii halickiej do Lwowa. Stan administracyjny Ko┼Ťcio┼éa katolickiego w Ma┼éopolsce nie uleg┼é zmianie do 1939 roku: wi─Ökszo┼Ť─ç obszaru zajmowa┼éa archidiecezji lwowska (p├│┼énocna cz─Ö┼Ť─ç ukrai┼äskiej dzi┼Ť cz─Ö┼Ťci wojew├│dztwa lwowskie i ca┼ée wojew├│dztwa stanis┼éawowskie i tarnopolskie) i wschodnia cz─Ö┼Ť─ç diecezji przemyskiej (po┼éudniowa cz─Ö┼Ť─ç ukrai┼äskiej dzi┼Ť cz─Ö┼Ťci obwodu lwowskiego z przedwojennymi powiatami: Dobromil, Drohobycz, Jawor├│w, Mo┼Ťciska, Rudki, Sambor, Turka). W zwi─ůzku z rozwojem sieci parafialnej w archidiecezji lwowskiej, przed sam─ů wojn─ů polski Ko┼Ťci├│┼é i rz─ůd RP prowadzili rozmowy w sprawie utworzenia z cz─Ö┼Ťci archidiecezji lwowskiej diecezji tarnopolskiej.

Wed┼éug „Schematismus Archidioecesis Leopoliensis Ritus Latini XCMXXIX” (Lw├│w 1939) archidiecezja lwowska mia┼éa 416 parafii, z kt├│rych 401 znalaz┼éo si─Ö na terenie, kt├│ry w 1945 roku oderwany zosta┼é od Polski i w┼é─ůczony do Zwi─ůzku Sowieckiego, a od 1991 roku znajduje si─Ö w granicach Ukrainy. Natomiast wed┼éug „Schematismus Venerabilis Cleri Dioecesis Premisliensis Rit. Lat. Anno Domini 1937” (Przemy┼Ťl 1937) na terenie diecezji przemyskiej by┼éo w tym┼╝e roku 349 parafii, z kt├│rych 67 znalaz┼éo si─Ö po 1945 roku poza Polsk─ů – na terenie Zwi─ůzku Sowieckiego, a od 1991 roku Ukrainy.

Dla por├│wnania: na terenie ca┼éej Ma┼éopolski Wschodniej, kt├│ra nale┼╝y dzisiaj do Ukrainy, by┼éy pod koniec XIV w. 22 parafie katolickie, pod koniec XV w. 87 parafii, pod koniec XVI w. 122 parafie, pod koniec XVII w. 189 parafii, pod koniec XVIII w. 227 parafii, pod koniec XIX w. 279 (w┼éadze austriackie do 1867 roku utrudnia┼éy powstawanie nowych parafii rzymskokatolickich, czyli polskich) i w 1939 roku 469 parafii. Jak widzimy, najwi─Öcej nowych parafii zosta┼éo za┼éo┼╝onych w latach 1900-1939 – a┼╝ 190, z tego 117 na terenie wojew├│dztwa tarnopolskiego, 41 w ukrai┼äskiej dzi┼Ť cz─Ö┼Ťci wojew├│dztwa lwowskiego i 32 w wojew├│dztwie stanis┼éawowskim. Jednak ci─ůgle odczuwalny by┼é brak parafii katolickich w szeregu regionach kraju – i to nawet w miastach, jak np. w Stanis┼éawowie, Tarnopolu, Ko┼éomyi, Drohobyczu, Borys┼éawiu czy Samborze; tamtejsze wielkie parafie na du┼╝ych obszarach miejskich mia┼éy odpowiednio: 14 980 parafian, 14 802 parafian, 13 800 parafian, 11 358 parafian, 20 961 parafian, 15 193 parafian. Przed sam─ů wojn─ů polskie w┼éadze ko┼Ťciele prowadzi┼éy rozmowy z rz─ůdem w celu utworzenia nowej diecezji katolickiej w Ma┼éopolsce Wschodniej – diecezji tarnopolskiej.

Razem na terenie Ma┼éopolski Wschodniej, kt├│ra zosta┼éa oderwana od Polski w 1945 roku by┼éy 469 parafie katolickie, kt├│re poza kilkoma wyj─ůtkami mia┼éy charakter polski. Na terenie archidiecezji lwowskiej by┼éo ok. 1,1 mln katolik├│w, a we wschodniej cz─Ö┼Ťci diecezji przemyskiej ok. 175 000. Razem ok. 1 275 000 katolik├│w-Polak├│w. Polak├│w – tak katolik├│w jak i innych wyzna┼ä (moj┼╝eszowe, grekokatolickie, protestanckie oraz bezwyznaniowc├│w by┼éo w Ma┼éopolsce Wschodniej og├│┼éem ok. 2 mln.

Parafie katolickie by┼éy we wszystkich miastach i miasteczkach Ma┼éopolski Wschodniej, w kt├│rych Polacy stanowili zazwyczaj wi─Ökszo┼Ť─ç mieszka┼äc├│w (a ze spolonizowanymi ┼╝ydami stanowili ok. 80% og├│┼éu ludno┼Ťci miast i miasteczek): w miastach: 108 i w miasteczkach 81; pozosta┼ée parafie w liczbie 279 by┼éy parafiami wiejskimi, w tym wiele we wsiach czysto polskich lub maj─ůcych wi─Ökszo┼Ť─ç lub du┼╝y odsetek Polak├│w. 150 parafii by┼éo na terenie tej cz─Ö┼Ťci wojew├│dztwa lwowskiego, kt├│ra dzisiaj nale┼╝y do Ukrainy (w tym 17 we Lwowie), 96 parafii na terenie wojew├│dztwa stanis┼éawowskiego i 224 parafie na terenie wojew├│dztwa tarnopolskiego.

Podzia┼é parafii katolickich wed┼éug wojew├│dztw i powiat├│w wskazuje i na kierunki osadnictwa polskiego w Ma┼éopolsce Wschodniej przed wiekami i na rozmieszczenie Polak├│w na tym terenie w 1939 roku. W diecezji przemyskiej Ziemia Rzeszowska uleg┼éa prawie ca┼ékowitej polonizacji, natomiast Ziemia Przemyska tak du┼╝ej, ┼╝e ani Ukrai┼äcy nie byli w stanie jej opanowa─ç w 1918 roku (zreszt─ů sami g┼éosili has┼éo: „Lachy za San”, a Przemy┼Ťl le┼╝y nad Sanem), ani Stalin nie odwa┼╝y┼é si─Ö jej oderwa─ç od Polski w 1945 roku. Z diecezji przemyskiej odpad┼éa od Polski jedynie Ziemia Samborsko-Drohobycka i bardzo spolszczone wschodnie tereny Ziemi Przemyskiej (rejon Mo┼Ťcisk). Ziemia Lwowska by┼éa mniej spolonizowana poza oczywi┼Ťcie Lwowem, kt├│ry by┼é polskim miastem i wielkim o┼Ťrodkiem polskiej kultury i ┼╝ycia katolickiego oraz najbli┼╝szymi terenami wok├│┼é Lwowa (powiat lwowski i okolice). R├│wnie┼╝ mniej spolonizowana by┼éa polska historyczna Ziemia Halicka, czyli wojew├│dztwo stanis┼éawowskie. Najbardziej polskim i katolickim by┼éo wojew├│dztwo tarnopolskie. Tutaj w powiatach: kamioneckim, przemy┼Ťla┼äskim, ska┼éackim, tarnopolskim i trembowelskim Polacy stanowili bezwzgl─Ödn─ů wi─Ökszo┼Ť─ç ludno┼Ťci, a wzgl─Ödn─ů wi─Ökszo┼Ť─ç w powiatach: brze┼╝a┼äskim, podhajeckim, zbaraskim, zborowskim i z┼éoczowskim. Na terenie wojew├│dztwa (17 powiat├│w) by┼éy a┼╝ 222 parafie, spo┼Ťr├│d 416 parafii archidiecezji lwowskiej. Polsko┼Ť─ç woj. tarnopolskiego, zwanego r├│wnie┼╝ Podolem Galicyjskim, t┼éumaczy to, ┼╝e ziemia ta od ko┼äca XV do ko┼äca XVII wieku by┼éa cz─Östo naje┼╝d┼╝ana przez Tatar├│w, kt├│rzy palili wsie i uprowadzali ludno┼Ť─ç (jasyr). Na opustosza┼éych terenach osiedla┼éa si─Ö ludno┼Ť─ç polska. Wymordowali lub wyp─Ödzili j─ů st─ůd, jak i z ca┼éej Ma┼éopolski Wschodniej, w latach 1943-46 nacjonali┼Ťci ukrai┼äscy i w┼éadze sowieckie.

Oto parafie katolickie w Ma┼éopolsce Wschodniej (dzi┼Ť Ukraina) wed┼éug wojew├│dztw i powiat├│w, z podaniem okre┼Ťlenia parafii: miejska (miasta i miasteczka)/wiejska oraz roku jej za┼éo┼╝enia i liczby wiernych:

WOJEWÓDZTWO LWOWSKIE

Powiat b├│brecki: 1. B├│brka – miejska, za┼é. przed 1548 r., 3600 wier.; 2. Bry┼äce Zag├│rne – wiejska, za┼é. pocz. XX w., 2011 wier.; 3. Brzozdowce – miejska, za┼é. 1411 r., 3142 wier.; 4. Chlebowice Wielkie – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1663 wier.; 5. Chodor├│w – miejska za┼é. 1460 r., 5188 wier.; 6. Nowosielce – wiejska, za┼é. po 1900 r., 820 wier.; 7. Soko┼é├│wka – wiejska, za┼é. 1594 r., 1320 wier.; 8. Staresio┼éo – wiejska, za┼é. 1454 r., 2476 wier.

Powiat dobromilski (tylko cz─Ö┼Ť─ç dzi┼Ť ukrai┼äska): 1. B┼éo┼╝ew – wiejska, za┼éo┼╝ona przed 1525 r., 1015 wiernych; 2. Chyr├│w – miejska, za┼é. 1531 r., 3050 wier. (przy obecnej granicy, a mimo to pozosta┼éa po stronie sowiecko-ukrai┼äskiej); 3. Dobromil – miejska, za┼é. 1531 r., 3921 wier.; 4. Falkenberg – wiejska, za┼é. 1906 r., 205 wier.; 5. Nowe Miasto – miejska, przed 1463 r., 2309 wier.

Powiat drohobycki: 1. Borys┼éaw – miejska, za┼é. 1903 r., 21 411 wier.; 2. Drohobycz – miejska, za┼é. ok. 1377 r., 11 358 wier., 3. Gaje Wy┼╝ne – wiejska, za┼é. 1934 r., 786 wier.; 4. Lipowiec – wiejska, za┼é. 1922 r., 1191 wier.; 5. Medenice – wiejska, za┼é. 1550 r., 2784 wier.; 6. Podbu┼╝ – wiejska, za┼é. 1869 r., 726 wier.; 7. R├│wne – wiejska, za┼é. 1846 r., 734 wier.; 8. Rychcice – wiejska, za┼é. 1434 r., 2540 wier.; 9. Schodnica – wiejska, za┼é. 1897 r., 1780 wier.; Truskawiec – wiejska, za┼é. 1914 r., 1574 wier.; 11. Wacowice – wiejska, za┼é. 1923 r., 646 wier.

Powiat gr├│decki: 1. Bar – wiejska, za┼é. 1900 r., 540 wier.; 2. Bia┼éog├│ra – wiejska, za┼é. 1786 r., 1520 wier.; 3. Gr├│dek Jagiello┼äski – miejska, za┼é. 1372 r., 6784 wier.; 4. Jan├│w Lwowski – miejska, za┼é. 1614 r., 2919 wier.; 5. Lubie┼ä Wielki – wiejska, za┼é. 1911 r., 715 wier.; 6. Milatyn – wiejska, za┼é. 1908 r., 328 wier.; 7. Obroszyn – wiejska, za┼é. 1793 r., 1134 wier.; 8. Powitno (Maletycze) – wiejska, za┼é. 1428 r., 1203 wier.; 9. Rodatycze – wiejska, za┼é. 1449 r., 2900 wier.; 10. Wo┼éczuchy – wiejska, za┼é. 1906 r., 1494 wier.

Powiat jaworowski (tylko cz─Ö┼Ť─ç dzi┼Ť ukrai┼äska): 1. Bruchnal – wiejska, za┼é. 1514 r., 917 wier.; 2. Jawor├│w – miejska, za┼é. 1454 r., 2212 wier.; 3. Krakowiec – miejska, za┼é. 1609 r., 3510 wier. (przy samej obecnej granicy, a mimo to pozosta┼éa po stronie sowiecko-ukrai┼äskiej); 4. Mu┼╝y┼éowice – wiejska, za┼é. 1749 r., 627 wier.; 5. Szutowa k. Bonowa – wiejska, za┼é. 1910 r., 1020 wier.

Lw├│w: 17 parafii miejskich: 1. Katedralna Wniebowzi─Öcia NMP - za┼é. 1370 r., 4790 wier.; 2. ┼Ťw. Andrzeja Aposto┼éa - za┼é. 1460 r., 11 000 wier.; 3. ┼Ťw. Anny - za┼é. 1507 r., 12 000 wier.; 4. ┼Ťw. Antoniego z Pawdy - za┼é. 1669 r., 12 300 wier.; 5. Bo┼╝ego Cia┼éa – za┼é. 1234 r., 2000 wier.; 6. ┼Ťw. El┼╝biety – za┼é. 1911 r., 18 000 wier. (najwi─Öksza, obok ┼Ťw. Marii Magdaleny, parafia w mie┼Ťcie); 7. ┼Ťw. Franciszka z Assy┼╝u (Lw├│w-Zamarstyn├│w) – za┼é. 1904 r., 3500 wier.; 8. ┼Ťw. ┼üazarza - za┼é. 1640 r., 220 wier.; 9. MB Kr├│lowej Polski (Lw├│w-Zniesienie) – za┼é. 1925 r., 5500 wier.; 10. MB Nieustaj─ůcej Pomocy (Lw├│w-Lewand├│wka) – za┼é. 1921 r., 7500 wier.; 11. MB R├│┼╝a┼äcowej (Lw├│w-Klepar├│w) – za┼é. 1904 r., 4150 wier.; 12. MB ┼Ünie┼╝nej – za┼é. 1340 r., 5000 wier.; 13. ┼Ťw. Marcina Bpa – za┼é. 1637 r., 12 000 wier.; 14. ┼Ťw. Marii Magdaleny – za┼é. 1612 r., 18 000 wier. (najwi─Öksza, obok ┼Ťw. El┼╝biety, parafia w mie┼Ťcie); 15. ┼Ťw. Miko┼éaja – za┼é. 1745 r., 10 000 wier.; 16. ┼Ťw. Piotra i Paw┼éa (Lw├│w-Sygni├│wka) – za┼é. 1925 r., 5077 wier.; 17. Wincentego a Paulo - przy ko┼Ťciele ┼Ťw. Zofii z 1574 r., 7000 wier.

Powiat lwowski: 1. Barszczowice – wiejska, za┼é. 1910 r., 1351 wier.; 2. Bia┼éohorszcze – wiejska, za┼é. 1913 r., 892 wier.; 3. Bi┼éka Szlachecka – wiejska, za┼é. 1441 r., 3857 wier.; 4. Brzuchowice – wiejska, za┼é. 1918 r., 2500 wier.; 5. Czyszki – wiejska, za┼é. 1420 r., 3899 wier.; 6. Dawid├│w – wiejska, za┼é. XV w., 3028 wier.; 7. Hodowica – wiejska, za┼é. XIV w., 1785 wier.; 8. Jarycz├│w Nowy – miejska, za┼é. 1431 r., 1813 wier.; 9. Ko┼Ťciej├│w – wiejska, za┼é. 1430 r., 2200 wier.; 10. Krotoszyn – wiejska, za┼é. 1399 r., 1041 wier.; 11. Kukiz├│w – miejska, za┼é. 1668 r., 630 wier.; 12. Malech├│w – wiejska, za┼é. 1521 r., 3246 wier.; 13. Nawaria – miejska, za┼é. 1627 r., 2580 wier.; 14. Prusy – wiejska, za┼é. przed 1485 r., 3513 wier.; 15. Pustomyty – wiejska, za┼é. pocz. XX w., 1511 wier.; 16. Rakowiec – wiejska, za┼é. przed 1598 r., 1663 wier.; 17. Rz─Ösna Polska – wiejska, za┼é. 1400 r., 2507 wier.; 18. Sich├│w – wiejska, za┼é. 1912 r., 1370 wier.; 19. Siemian├│wka – wiejska, za┼é. 1660 r., 2614 wier.; 20. Sokolniki – wiejska, za┼é. 1396 r., 4378 wier.; 21. Szczerzec – wiejska, za┼é. 1391 r., 1344 wier.; 22. Winniki – miejska, za┼é. 1738 r., 3210 wier.; 23. Wo┼ék├│w – wiejska, za┼é. przed 1638 r., 1905 wier.; 24. Zimna Woda – wiejska, za┼é. 1453 r., 4921 wier.; 25. Zubrza – wiejska, za┼é. przed 1655 r., 2598 wier.; 26. ┼╗ydatycze – wiejska, za┼é. 1906 r., 800 wier.

Powiat mo┼Ťcicki (tylko cz─Ö┼Ť─ç dzi┼Ť ukrai┼äska): 1. Balice – wiejska, za┼é. 1898 r., 810 wier.; 2. Husak├│w – miejska, za┼é. 1542 r., 1681 wier.; 3. Krukienice – miejska, za┼é. 1439 r., 822 wier.; 4. Lipniki – wiejska, za┼é. 1909 r., 845 wier.; 5. Milczyce – wiejska, za┼é. 1477 r., 3646 wier.; 6. Mo┼Ťciska – miejska, za┼é. 1404 r., 7060 wier.; 7. My┼Ťlatycze – wiejska, za┼é. przed 1442 r., 885 wier.; 8. Pnikut – wiejska, za┼é. przed 1480 r., 1596 wier.; 9. Radenice – wiejska, za┼é. 1476 r., 1380 wier.; 10. Radocho┼äce – wiejska, za┼é. XVI w., 1255 wier.; 11. S─ůdowa Wisznia – miejska, za┼é. 1368 r., 4024 wier.; 12. Stoja┼äce – wiejska, za┼é. XV w., 3125 wier.; 13. Tamanowice – wiejska, za┼é. 1918 r., 320 wier.; 14. Trzcieniec – wiejska, za┼é. 1936 r., 3300 wier.; 15. Twierdza – wiejska, za┼é. 1923 r., 890 wier.

Powiat przemyski (tylko cz─Ö┼Ť─ç dzi┼Ť ukrai┼äska): 1. Mi┼╝yniec – wiejska, za┼é. przed 1488 r., 1202 wier.; 2. Ni┼╝ankowce – miejska, za┼é. 1450 r., 2007 wier.

Powiat rawski (tylko cz─Ö┼Ť─ç dzi┼Ť ukrai┼äska): 1. Bruckenthal – wiejska, za┼é. 1856 r., 960 wier.; 2. Magier├│w – miejska, za┼é. 1595 r., 1811 wier.; 3. Niemir├│w – miejska, za┼é. 1530 r., 3050 wier.; 4. Potylicz – miejska, za┼é. 1425 r., 1120 wier.; 5. Rawa Ruska – miejska, za┼é. 1612 r., 6217 wier.; 6. Rzyczki – wiejska, za┼é. 1890 r., 1069 wier.; 7. Uhn├│w – miejska, za┼é. 1470 r., 2742 wier.; 8. Ulicko Seredkiewicz – wiejska, za┼é. 1936 r., 997 wier.

Powiat rudecki: 1. Komarno – miejska, za┼é. 1473 r., 7144 wier.; 2. Koniuszki Siemianowskie – wiejska, za┼é. 1927 r., 2042 wier.; 3. Pohorce – wiejska, za┼é. 1896 r., 1460 wier.; 4. Rudki – miejska, za┼é. XV w., 3945 wier.; 5. Rumno – wiejska, za┼é. 1471 r., 1252 wier.; 6. Tulig┼éowy – wiejska, za┼é. 1600 r., 4865 wier.

Powiat samborski: 1. Biskowice – wiejska, za┼é. 1908 r., 2750 wier.; 2. Brze┼Ťciany – wiejska, za┼é. 1914 r., 1152 wier.; 3. Czukiew – wiejska, za┼é. 1415 r., 2503 wier.; 4. Czyszki – wiejska, za┼é. przed 1559 r., 945 wier.; 5. Dublany – miejska, za┼é. ok. 1586 r., 3400 wier.; 6. Felsztyn – miejska, za┼é. XV w., 1731 wier.; 7. Kalin├│w – wiejska, za┼é. koniec XVIII w., 690 wier.; 8. Laszki Murowane – miejska, za┼é. 1914 r., 479 wier.; 9. ┼üanowice – wiejska, za┼é. 1462 r., 1546 wier.; 10. Nowoszyce – wiejska, za┼é. 1936 r., 264 wier.; 11. Sambor – miejska, za┼é. 1370 r., 15 193 wier.; 12. S─ůsiadowice – wiejska, za┼é. 1591 r., 2427 wier.; 13. Stara S├│l – miejska, za┼é. 1557 r., 1101 wier.; 14. Stary Sambor – miejska, za┼é. 1501 r., 1382 wier.; 15. Strza┼ékowice – wiejska, za┼é. 1494 r., 1984 wier.; 16. Stupnica Polska – wiejska, za┼é. 1935 r., 974 wier.; 17. Wojutycze – wiejska, za┼é. przed 1484 r., 1998 wier.; 18. Wo┼éoszcza – wiejska, za┼é. 1703 r., 658 wier.

Powiat sokalski (tylko cz─Ö┼Ť─ç dzi┼Ť ukrai┼äska): 1. Be┼éz – miejska, za┼é. 1394 r., 2397 wier.; 2. Krystynopol – miejska, za┼é. 1695 r., 2479 wier.; 3. Ostr├│w – wiejska, za┼é. 1429 r., 2854 wier.; 4. Sokal – miejska, za┼é. przed 1517 r., 4649 wier.; 5. ┼Üwitarz├│w – wiejska, za┼é. 1910 r., 1544 wier.; 6. Tartak├│w – miejska, za┼é. 1487 r., 3850 wier.; 7. Uhryn├│w – wiejska, za┼é. 1450 r., 475 wier.; 8. War─Ö┼╝ – miejska, za┼é. przed 1528 r., 2541 wier.; 9. Wojs┼éawice – wiejska, za┼é. 1910 r., 1050 wier.

Powiat turcza┼äski: 1. Borynia – wiejska, za┼é. 1879 r., 1339 wier.; 2. ┼üomna – wiejska, za┼é. 1895 r., 477 wier.; 3. Turka – miejska, za┼é. ok. 1730 r., 2999 wier.

Powiat ┼╝├│┼ékiewski: 1. K┼éodno Wielkie – wiejska, za┼é. 1907 r., 1521 wier.; 2. Kulik├│w – miejska, za┼é. 1398 r., 1093 wier.; 3. Mosty Wielkie – miejska, za┼é. 1549 r., 2812 wier.; 4. Przedrzymichy Ma┼ée – wiejska, za┼é. 1922 r., 503 wier.; 5. Wiesenberg – wiejska, za┼é. 1851 r., 819 wier.; 6. ┼╗├│┼ékiew – miejska, za┼é. 1620 r., 5607 wier.; 7. ┼╗├│┼éta┼äce – wiejska, za┼é. przed 1545 r., 936 wier.

WOJEWÓDZTWO STANISŁAWOWSKIE

Powiat doli┼äski: 1. Bolech├│w – miejska, za┼é. 1699 r., 3604 wier.; 2. Broszni├│w-Osada – wiejska, za┼é. 1935 (ko┼Ťci├│┼é z 1901 r.), 2796 wier.; 3. Dolina – miejska, za┼é. przed 1469 r., 4311 wier.; 4. Ludwik├│wka – wiejska, za┼é. 1910 r., 878 wier.; 5. Ro┼╝niat├│w – miejska, za┼é. 1703 r., 2219 wier.; 6. We┼édzirz – wiejska, za┼é. 1846 r., 1212 wier.; 7. Wygoda – wiejska, za┼é. 1903 r., 1670 wier.

Powiat horode┼äski: 1. Czernelica – wiejska, za┼é. 1661 r., 1379 wier.; 2. Horodenka – miejska, za┼é. 1763 r., 4424 wier.; 3. Michalcze – wiejska, za┼é. 1439 r., 1300 wier.; 4. Obertyn – miejska, za┼é. 1757 r., 1930 wier.; 5. Woron├│w – wiejska, za┼é. 1903 r., 1020 wier.; 6. ┼╗uk├│w – wiejska, za┼é. 1458 r., 800 wier.

Powiat ka┼éuski: 1. Do┼éha Wojni┼éowska (Ziemianka) – wiejska, za┼é. 1899 r., 1320 wier.; 2. Ka┼éusz – miejska, za┼é. 1469 r., 5194 wier.; 3. Pniaki – wiejska, za┼é. ok. 1936 r., 900 wier.; 4. Podmichale – wiejska, za┼é. 1893 r., 1852 wier.; 5. Tomaszowce – wiejska, za┼é. 1906 r., 1932 wier.; 6. Wojni┼é├│w – miejska, za┼é. 1610 r., 1967 wier.

Powiat ko┼éomyjski: 1. D┼╝urk├│w – wiejska, za┼é. 1912 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1875 r.), 2474 wier.; 2. Gwo┼║dziec – miejska, za┼é. 1475 r., 2866 wier.; 3. Jab┼éon├│w – miejska, za┼é. 1790 r., 650 wier.; 4. Kamionki Wielkie – miejska, za┼é. 1935 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1857 r.), 1415 wier.; 5. Ko┼éomyja – miejska (fara), za┼é. przed 1353 r., 13 800 wier.; 6. Ko┼éomyja-Mari├│wka – miejska, za┼é. 1853 r., 2464 wier.; 7. Peczeni┼╝yn – miejska, za┼é. 1893 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1872 r.), 532 wier.; 8. Soroki – wiejska, za┼é. 1908 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1873 r.), 800 wier.; 9. ┼Üwi─Öty J├│zef – wiejska, za┼é. 1908 r., 4000 wier.

Powiat kosowski: 1. Kos├│w Huculski – miejska, za┼é. 1740 r., 1282 wier.; 2. Kuty – miejska, za┼é. 1727 r., 1548 wier.; 3. Pisty┼ä – miejska, za┼é. 1776 r., 986 wier.

Powiat nadw├│rnia┼äski: 1. Bednar├│wka – wiejska, za┼é. pocz. XX w. (filia w Ho┼éoskowie), 2332 wier.; 2. Bitk├│w – wiejska, za┼é. pocz. XX w., 1500 wier.; 3. Delatyn – miejska, za┼é. 1867 r., 3484 wier.; 4. Nadw├│rna – miejska, za┼é. 1609 r., 5909 wier.; 5. So┼éotwina – miejska, za┼é. przed 1666 r., 1184 wier.; 6. Wo┼éos├│w – wiejska, za┼é. pocz. XX w., 1304 wier.

Powiat rohaty┼äski: 1. Bo┼észowce – miejska, za┼é. 1625 r., 1700 wier.; 2. Bukaczowce – miejska, za┼é. 1747 r., 2560 wier.; 3. Bursztyn – miejska, za┼é. 1770 r., 2535 wier.; 4. Byb┼éo – wiejska, za┼é. ok. 1936 r., 384 wier.; 5. Firlej├│w – miejska, za┼é. 1573 r., 1216 wier.; 6. Fraga – wiejska, za┼é. 1899/1913 r. – ekspozytura w Strzeliskach Nowych od 1938 r., 801 wier.; 7. Knihynicze – miejska, za┼é. po 1900 r., 661 wier.; 8. Konkolniki – miejska, za┼é. 1421 r., 2776 wier.; 9. Lipica Dolna – wiejska, za┼é. 1920 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1907 r.), 1185 wier.; 10. ┼üukowiec Wiszniowski – wiejska, za┼é. 1910 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1895 r.), 3018 wier.; 11. Marytn├│w Nowy – wiejska, za┼é. 1607 r., 1252 wier.; 12. Podkamie┼ä – miejska, za┼é. przed 1615 r., 1070 wier.; 13. Rohatyn – miejska, za┼é. 1500 r., 3132 wier.; 14. Sarnki Dolne – wiejska, za┼é. 1901 r., 632 wier.; 15. Skomorochy Stare – wiejska, za┼é. 1912 r., 890 wier.; 16. ┼╗ur├│w – wiejska, za┼é. 1621 r., 1370 wier.

Powiat stanis┼éawowski: 1. Bednar├│w – wiejska, za┼é. 1903 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1889 r.), 1113 wier.; 2. Bohorodczany – miejska, za┼é. 1691 r., 996 wier.; 3. Delej├│w – wiejska, za┼é. 1401-1827 i ponownie 1894 r., 1385 wier.; 4. Halicz – miejska, za┼é. 1427 r., 3170 wier.; 5. Jezupol – miejska, za┼é. 1598 r., 1575 wier.; 6. ┼üysiec –miejska, za┼é. 1669 r., 1454 wier.; 7. Mariampol – miejska, za┼é. 1825 (ko┼Ťci├│┼é z 1716 r.), 2543 wier.; 8. Meducha – wiejska, za┼é. 1918 r., 1252 wier.; 9. Stanis┼éaw├│w – miejska (fara), za┼é. 1662 r., 14 980 wier.; 10. Stanis┼éaw├│w-Kniahinin: ┼Ťw. J├│zefa – miejska, za┼é. pocz. XX w. (ko┼Ťci├│┼é z 1797 r.), 3823 wier.; 11. ┼Üwi─Öty Stanis┼éaw – wiejska, za┼é. 1238 r., 205 wier.

Powiat stryjski: 1. Feliciental – wiejska, za┼é. 1843 r., 2237 wier.; 2. Chromohorb – wiejska, za┼é. pocz. XX w., 775 wier.; 3. Daszawa – wiejska, za┼é. pocz. XX w., 1591 wier.; 4. Skole – miejska, za┼é. 1660 r., 2535 wier.; 5. Soko┼é├│w – miejska, za┼é. 1520 r., 1000 wier.; 6. Stryj – miejska (fara), za┼é. 1396 r., 11 451 wier. i ko┼Ťci├│┼é ┼Ťw. J├│zefa (ss. Serafitek) z 1910 r.; 7. Synow├│dzko Wy┼╝ne – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1001 wier.; 8. ┼╗ulin – wiejska, za┼é. 1801 r. (w latach 1638-1801 parafia by┼éa w Podhorcach), 1480 wier.

Powiat ┼Ťniaty┼äski: 1. Nowosielica – wiejska, za┼é. 1894 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1882 r.), 534 wier.; 2. ┼Üniaty┼ä – miejska, za┼é. ok. 1500 r., 4688 wier.; 3. Zab┼éot├│w – miejska, za┼é. 1605 r., 2696 wier.

Powiat t┼éumacki: 1. Bohorodczany – miejska, za┼é. 1923 (ko┼Ťci├│┼é z 1882 r.), 1800 wier.; 2. Chocimierz – miejska, za┼é. 1602 r., 1379 wier.; 3. Delawa – wiejska, za┼é. 1923 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1912 r.), 515 wier.; 4. Jezierzany – wiejska, za┼é. pocz. XX w., 2080 wier.; 5. Markowce – wiejska, za┼é. po 1900 r., 773 wier.; 6. Ni┼╝ni├│w – miejska, za┼é. 1740 r., 1680 wier.; 7. Okniany – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1005 wier.; 8. Otynia – miejska, za┼é. 1669 r., 6097 wier.; 9. Tarnawica Polna – wiejska, za┼é. 1864 r., 2677 wier.; 10. T┼éumacz – miejska, za┼é. 1386 r., 5000 wier.; 11. Ty┼Ťmienica – miejska, za┼é. 1630 r., 1964 wier.

Powiat ┼╝ydaczowski: 1. Antoni├│wka – wiejska, za┼é. pocz. XX w., 975 wier.; 2. Demnia – wiejska, za┼é. pocz. XX w., 707 wier.; 3. Der┼╝├│w – wiejska, za┼é. pocz. XX w., 1153 wier.; 4. Kochawina – wiejska, za┼é. 1627 r., 1309 wier.; 5. Machliniec – wiejska, za┼é. 1842 r., 2080 wier.; 6. Miko┼éaj├│w – miejska, za┼é. 1607 r., 799 wier.; 7. M┼éyniska – wiejska, za┼é. pocz. XX w., 973 wier.; 8. Rozd├│┼é – miejska, za┼é. 1647 r., 2510 wier.; 9. ┼╗urawno – miejska, za┼é. 1468 r., 1717 wier.; 10. ┼╗ydacz├│w – miejska, za┼é. 1387 r., 2295 wier.

WOJEWÓDZTWO TARNOPOLSKIE

Powiat borszczowski: 1. Borszcz├│w – miejska, za┼é. 1763 r., 4816 wier.; 2. Cygany – wiejska, za┼é. 1937 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1900 r.), 1020 wier.; 3. D┼║winiaczka – wiejska, za┼é. 1906 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1894 r.), 1356 wier.; 4. G┼é─Öboczek – wiejska, za┼é. 1878 r., 1721 wier.; 5. Jezierzany – miejska, za┼é. 1854 r., 3297 wier.; 6. Korol├│wka – wiejska, za┼é. 1902 r., 1974 wier.; 7. Krzywicze – wiejska, za┼é. 1650 r., 1846 wier.; 8. ┼üosiacz – wiejska, za┼é. 1909 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1889 r.), 1797 wier.; 9. Mielnica Podolska – miejska, za┼é. 1851 r., 1475 wier.; 10. Nowosi├│┼éka Biskupia – wiejska, za┼é. 1908 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1867 r.), 808 wier.; 11. Ska┼éa Podolska – miejska, za┼é. 1724 r., 1734 wier.; 12. Turylcze – wiejska, za┼é. 1901 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1871 r.), 614 wier.

Powiat brodzki: 1. Brody – miejska, za┼é. 1594 r., 7350 wier.; 2. Hallerczyn – wiejska, za┼é. 1938 r., 1674 wier.; 3. Leszni├│w – miejska, za┼é. 1637 r., 1926 wier.; 4. Pieniaki – wiejska, za┼é. 1814 r., 1930 wier.; 5. Podkamie┼ä – miejska, za┼é. 1464 r., 5460 wier.; 6. Ponikwa – wiejska, za┼é. 1865 r., 1904 wier.; 7. Ruda Brodzka – wiejska, za┼é. 1912 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1864 r.), 814 wier.; 8. Suchowola – wiejska, za┼é. 1933 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1925 r.), 533 wier.

Powiat brze┼╝a┼äski: 1. Brze┼╝any – miejska, za┼é. 1600 r., 7149 wier.; 2. Budy┼é├│w – wiejska, za┼é. 1853 r., 2353 wier.; 3. Buszcze – wiejska, za┼é. 1399 r., 1541 wier.; 4. Koniuchy – wiejska, za┼é. 1922 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1910 r.), 746 wier.; 5. Kot├│w – wiejska, za┼é. 1921 r., 1012 wier.; 6. Kozowa – miejska, za┼é. 1669 r., 6834 wier.; 7. Kuropatniki – wiejska, za┼é. 1913 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1892 r.), 1695 wier.; 8. Litiatyn – wiejska, za┼é. 1925 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1899 r.), 1185 wier.; 9. Mieczyszcz├│w – wiejska, za┼é. 1936 r., 970 wier.; 10. Naraj├│w – miejska, za┼é. 1705 r., 2255 wier.; 11. P┼éaucza Ma┼éa – wiejska, za┼é. 1937 r. 1068 wier.; 12. Podwysokie – wiejska, za┼é. 1618-1780 i ponownie od 1853 r., 3830 wier.; 13. Szybalin – wiejska, za┼é. 1933 r., 1000 wier.; 14. Taur├│w – wiejska, za┼é. 1909 r., 1910 wier.

Powiat buczacki: 1. Barysz – miejska, za┼é. 1602 r., 4875 wier.; 2. Beremiany – wiejska, za┼é. 1921 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1884 r.), 1775 wier.; 3. Bobuli┼äce – wiejska, za┼é. 1938 r., 792 wier.; 4. Buczacz – miejska, za┼é. 1379 r., 10 257 wier.; 5. Huta Nowa – wiejska, za┼é. 1925 r., 575 wier.; 6. Jaz┼éowiec – miejska, za┼é. 1467 r., 4117 wier.; 7. Koropiec – wiejska, za┼é. 1427 r., 2353 wier.; 8. Koro┼Ťciatyn – wiejska, za┼é. 1905 (ko┼Ťci├│┼é z 1863 r.), 1495 wier.; 9. Kowal├│wka – wiejska, za┼é. 1905 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1882 r.), 3009 wier.; 10. Monasterzyska – miejska, za┼é. przed 1702 r., 7175 wier.; 11. Nowostawce – wiejska, za┼é. 1911 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1885 r.), 1217 wier.; 12. Petlikowce Nowe – wiejska, za┼é. 1938 r., 810 wier.; 13. Petlikowce Stare – wiejska, za┼é. 1421 r., 2483 wier.; 14. Porchowa – wiejska, za┼é. 1907 r., 1314 wier.; 15. Potok Z┼éoty – miejska, za┼é. 1610 r., 2650 wier.; 16. Pu┼╝niki – wiejska, za┼é. 1904 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1880 r.), 1805 wier.; 17. Szwejk├│w – wiejska, za┼é. 1908 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1894 r.), 1136 wier.; 18. Trybuchowce – wiejska, za┼é. 1933 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1904 r.), 2260 wier.; 19. U┼Ťcie Zielone – miejska, za┼é. 1579 r., 2670 wier.; 20. Werbka – wiejska, za┼é. 1929 r., 623 wier.

Powiat czortkowski: 1. Bia┼éobo┼╝nica – miejska, za┼é. 1938 r., 1432 wier.; 2. Byczkowce – wiejska, za┼é. 1912 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1897 r.), 1583 wier.; 3. Chomiak├│wka – wiejska, za┼é. 1854 r., 2210 wier.; 4. Czortk├│w – miejska, za┼é. 1610 r., 8126 wier.; 5. Jagielnica – miejska, za┼é. 1478 r., 4260 wier.; 6. Kol─Ödziany – wiejska, za┼é. ok. 1936 r., 1374 wier.; 7. Po┼éowce – wiejska, za┼é. 1921 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1907 r.), 720 wier.; 8. S┼éob├│dka D┼╝ury┼äska – wiejska, za┼é. 1904, 1391 wier.; 9. U┼éaszkowce – wiejska, za┼é. 1912 r., 798 wier.

Powiat kamionecki: 1. Adamy – wiejska, za┼é. 1918 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1906 r.), 1455 wier.; 2. Batiatycze – wiejska, za┼é. 1918 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1903 r.), 1407 wier.; 3. Budki Nieznanowskie – wiejska, za┼é. 1921 r., 1082 wier.; 4. Busk – miejska, za┼é. 1456 r., 7936 wier.; 5. Dobrotw├│r – miejska, za┼é. 1509 r., 2592 wier.; 6. Horpi┼ä – wiejska, za┼é. 1919 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1899 r.), 1440 wier.; 7. Kamionka Strumi┼éowa – miejska, za┼é. 1477 r., 7441 wier.; 8. Milatyn Nowy – wiejska, za┼é. 1857 r. (od 1740 r. klasztor karmelit├│w), 2276 wier.; 9. Tadanie – wiejska, za┼é. 1610 r., 602 wier.; 10. Wolica Derewla┼äska – wiejska, za┼é. 1925 r., 766 wier.; 11. ┼╗elech├│w Wielki – wiejska, za┼é. 1426 r., 1625 wier.

Powiat kopyczyniecki: 1. Chorostk├│w – miejska, istnia┼éa w XVII w. i za┼é. ponownie 1851 r., 6695 wier.; 2. Czarnoko┼äce Wielkie – wiejska, za┼é. 1878 r., 1174 wier.; 3. Horodnica – wiejska, za┼é. 1904 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1894 r.), 1780 wier.; 4. Husiatyn – miejska, za┼é. 1610 r., 2535 wier.; 5. Jab┼éon├│w – wiejska, za┼é. 1904 r., 1260 wier.; 6. Kluwi┼äce – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1270 wier.; 7. Kociubi┼äce – wiejska, za┼é. 1903 r., 966 wier.; 8. Kopyczy┼äce – miejska, za┼é. 1443 r., 5228 wier.; 9. Liczkowce – wiejska, za┼é. przed 1705 r., 2359 wier.; 10. Majdan – wiejska, za┼é. 1929 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1902 r.), 824 wier.; 11. Ni┼╝borg Nowy – wiejska, za┼é. 1886 r., 1457 wier.; 12. Sidor├│w – wiejska, za┼é. 1726 r., 1900 wier.; 13. T┼éuste┼äkie – wiejska, za┼é. 1923 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1912 r.), 617 wier.; 14. Wasylkowce – wiejska, za┼é. 1909 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1896 r.), 1012 wier.; 15. ┼╗abi┼äce – wiejska, za┼é. 1862 r., 2330 wier.

Powiat podhajecki: 1. Bia┼éokrynica – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1820 wier.; 2. Bieniawa – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1322 wier.; 3. Bok├│w – wiejska, za┼é. 1903 r., 1061 wier.; 4. Hnilcze – wiejska, za┼é. 1886 r., 1466 wier.; 5. Horo┼╝anka – wiejska, za┼é. 1727 r., 3107 wier.; 6. Markowa – wiejska, za┼é. 1777 r., 1307 wier.; 7. Nowosi├│┼éka-Beker├│w – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1718 wier.; 8. Podhajce – miejska, za┼é. 1463 r., 5575 wier.; 9. Rosochowaciec – wiejska, za┼é. 1851 r., 2414 wier.; 10. Soko┼é├│w – wiejska, za┼é. po 1900 r., 2201 wier.; 11. Toustobaby – wiejska, za┼é. 1920 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1866 r.), 2181 wier.; 12. Wi┼Ťniowczyk – wiejska, za┼é. 1747 r., 2910 wier.; 13. Wolica – wiejska, za┼é. po 1900 r., 700 wier.; 14. Zawa┼é├│w – wiejska, za┼é. 1865 r., 855 wier.; 15. Z┼éotniki – wiejska, za┼é. 1459 r., 2983 wier.

Powiat przemy┼Ťla┼äski: 1. Dunaj├│w – miejska, za┼é. 1413 r., 4750 wier.; 2. Gliniany – miejska, za┼é. 1397 r., 2895 wier.; 3. Hanacz├│w – wiejska, za┼é. 1787 r., 2365 wier.; 4. Majdan Lipowiecki – wiejska, za┼é. 1923 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1889 r.), 1548 wier.; 5. Pohorylce (Pogorzelce) – wiejska, za┼é. 1903 r., 1627 wier.; 6. Przemy┼Ťlany – miejska, za┼é. 1642 r., 4080 wier.; 7. S┼éowita – wiejska, za┼é. 1936 r., 1206 wier.; 8. ┼Üwirz – miejska, za┼é. 1481 r., 5199 wier.; 9. Tuczne – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1011 wier.; 10. Wo┼ék├│w – wiejska, za┼é. 1934 r., 1029 wier.; 11. Wy┼╝niany – wiejska, za┼é. 1400 r., 3209 wier.; 12. Zadw├│rze – wiejska, za┼é. 1913 r., 1878 wier.

Powiat radziechowski: 1. Cho┼éoj├│w – miejska, za┼é. 1918 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1903 r.), 2008 wier.; 2. ┼üopatyn – miejska, za┼é. 1413 r., 3155 wier.; 3. Radziech├│w – miejska, za┼é. 1775 r., 2500 wier.; 4. Stanis┼éawczyk – miejska, za┼é. 1626 r., 487 wier.; 5. Stojan├│w – miejska, za┼é. 1624 r., 2244 wier.; 6. Szczurowice – miejska, za┼é. 1661 r., 1538 wier.; 7. Topor├│w – miejska, za┼é. 1628 r., 2946 wier.; 8. Witk├│w Nowy – miejska, za┼é. 1670 r., 1286 wier.

Powiat ska┼éacki: 1. Chmieliska – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1249 wier.; 2. Grzyma┼é├│w – miejska, za┼é. 1609 r., 6607 wier.; 3. Ha┼éuszczy┼äce – wiejska, za┼é. 1851 r., 2569 wier.; 4. Kaczan├│wka – wiejska, za┼é. 1792 r., 4421 wier.; 5. Ko┼éodziej├│wka – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1805 wier.; 6. Krasne – za┼é. po 1900 r., 2284 wier.; 7. Magdal├│wka – wiejska, za┼é. po 1900 r., 906 wier.; 8. Ostapie – wiejska, za┼é. po 1900 r., 2404 wier.; 9. Podwo┼éoczyska – miejska, za┼é. 1885 r., 3135 wier.; 10. Po┼éupan├│wka – wiejska, za┼é. po 1900 r., 2496 wier.; 11. Rasztowce – wiejska, za┼é. po 1900 r., 560 wier.; 12. Ska┼éat – miejska, za┼é. 1632 r., 5562 wier.; 13. Sorocko – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1920 wier.; 14. Tarnoruda – wiejska, za┼é. 1643 r., 835 wier.; 15. Touste – miejska, za┼é. 1717 r., 2571 wier.; 16. Tur├│wka – wiejska, za┼é. po 1900 r., 655 wier.

Powiat tarnopolski: 1. Bawor├│w – wiejska, za┼é. 1522 r., 3563 wier.; 2. Borki Wielkie – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1742 wier; 3. Bucni├│w – wiejska, za┼é. po 1900 r., 2352 wier.; 4. Chodaczk├│w Wielki – wiejska, za┼é. 1919 r., 3011 wier.; 5. Czerniel├│w Mazowiecki – wiejska, za┼é. 1827 r., 3000 wier.; 6. Do┼é┼╝anka – wiejska, za┼é. w latach 30. XX w., 500 wier.; 7. Dragan├│wka – wiejska, za┼é. 1852 r., 3031 wier.; 8. Horodyszcze Wielkie – wiejska, za┼é. 1907 r., 1727 wier.; 9. Ihrowica – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1420 wier.; 10. Kokutkowce – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1770 wier.; 11. Koz┼é├│w – miejska, za┼é. 1733 r., 3834 wier.; 12. ┼üadyczyn – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1334 wier.; 13. ┼üozowa – wiejska, za┼é. 1852 r., 980 wier.; 14. Mikuli┼äce – miejska, za┼é. przed 1715 r., 1814 wier.; 15. Myszkowice – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1155 wier.; 16. Nastas├│w – wiejska, za┼é. przed 1701 r., 2795 wier.; 17. Obarza┼äce – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1235 wier.; 18. P┼éotycz – wiejska, za┼é. 1868 r., 2006 wier.; 19. Tarnopol – miejska, za┼é. 1623 r., 14 802 wier.; 20. Zabojki – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1213 wier.

Powiat trembowelski: 1. Borycz├│wka – wiejska, za┼é. po 1900 r., 930 wier.; 2. Budzan├│w – miejska, za┼é. przed 1630 r., 1590 wier.; 3. Darach├│w – wiejska, za┼é. po 1900 r., 2202 wier.; 4. Hleszczawa – wiejska, za┼é. po 1900 r., 902 wier.; 5. Iwan├│wka – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1721 wier.; 6. Jan├│w – miejska, za┼é. 1611 r., 2538 wier.; 7. Koby┼éow┼éoki – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1791 wier.; 8. Krowinka – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1100 wier.; 9. ┼üoszni├│w – wiejska, za┼é. 1869 r., 2965 wier.; 10. Mogilnica – wiejska, za┼é. 1851 r., 2000 wier.; 11. Ostrowczyk – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1282 wier.; 12. Podhajczyki – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1552 wier.; 13. Semen├│w – wiejska, za┼é. po 1900 r., 979 wier.; 14. Strus├│w – miejska, za┼é. przed 1534 r., 3847 wier.; 15. Trembowla – miejska, za┼é. 1425 r., 5193 wier.; 16. Wierzbowiec – wiejska, za┼é. 1905 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1894 r.), 1664 wier.; 17. Zazdro┼Ť─ç – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1001 wier.

Powiat zaleszczycki: 1. Burak├│wka – wiejska, za┼é. 1905 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1881 r.), 2355 wier.; 2. Czerwonogr├│d – wiejska, za┼é. 1615 r., 2125 wier.; 3. Ko┼éodr├│bka – wiejska, za┼é. 1935 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1910 r.), 179 wier.; 4. Lisowce – wiejska, za┼é. 1906 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1887 r.), 1202 wier.; 5. Szczytowce – wiejska, za┼é. 1903 r., 635 wier.; 6. T┼éuste – miejska, za┼é. 1717 r., 3152 wier.; 7. Uhry┼äkowce – wiejska, za┼é. 1911 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1902 r.), 1340 wier.; 8. U┼Ťcieczko – miejska, za┼é. 1870 r., 1105 wier.; 9. Winiaty┼äce – wiejska, za┼é. 1929 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1912 r.), 800 wier.; 10. Zaleszczyki – miejska, za┼é. 1763 r., 1604 wier.

Powiat zbaraski: 1. Berezowica Ma┼éa – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1628 wier.; 2. Jacowce – wiejska, za┼é. 1894 r., 1168 wier.; 3. Koszlaki – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1387 wier.; 4. Kretowce – wiejska, za┼é. 1936 r., 2300 wier.; 5. Kujda┼äce – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1428 wier.; 6. Maksym├│wka – wiejska, za┼é. 1908 r., 1598 wier.; 7. Medy┼ä – wiejska, za┼é. po 1919 r., 1998 wier.; 8. Nowe Sio┼éo – wiejska, za┼é. 1935 r., 497 wier.; 9. Opry┼éowce – wiejska, za┼é. 1615 r., 1983 wier.; 10. Sieniawa – wiejska, za┼é. 1908 r., 1250 wier.; 11. Stryj├│wka – wiejska, za┼é. 1901 r., 2493 wier.; 12. Toki – wiejska, za┼é. 1892 r. (w O┼╝ohowcach przed 1722-1857), 993 wier.; 13. Zarudeczko – wiejska, za┼é. 1934 r., 460 wier.; 14. Zbara┼╝ – miejska, za┼é. 1627 r., 7918 wier.

Powiat zborowski: 1. Bogdan├│wka – wiejska, za┼é. 1939 r., 835 wier.; 2. Jezierna – miejska, za┼é. 1637 r., 3234 wier.; 3. Milno – wiejska, za┼é. po 1900 r., 1686 wier.; 4. Olej├│w – wiejska, za┼é. 1758 r., 2897 wier.; 5. Pomorzany – miejska, za┼é. XVI w., 2802 wier.; 6. Tro┼Ťcianiec Wielki – wiejska, za┼é. lata 30. XX w., 1541 wier.; 7. Za┼éo┼║ce – miejska, za┼é. 1547 r., 4074 wier.; 8. Zarudzie – wiejska, za┼é. 1938 r., 750 wier.; 9. Zbor├│w – miejska, za┼é. 1627 r., 3343 wier.

Powiat z┼éoczowski: 1. Bia┼éykamie┼ä – miejska, za┼é. 1615 r., 3393 wier.; 2. Go┼éog├│ry – miejska, za┼é. 1452 r., 3260 wier.; 3. Knia┼╝e – wiejska, za┼é. 1935 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1910 r.), 1195 wier.; 4. Kutkorz – wiejska, za┼é. 1719 r., 2377 wier.; 5. Olesko – miejska, za┼é. 1431 r., 2050 wier.; 6. Podhorce – wiejska, za┼é. 1756 r., 2584 wier.; 7. Ryk├│w – wiejska, za┼é. 1924 (ko┼Ťci├│┼é z 1901 r.), 1284 wier.; 8. Sas├│w – miejska, za┼é. 1628 r., 4023 wier.; 9. Soko┼é├│wka Hetma┼äska – miejska, za┼é. 1914 r., 631 wier.; 10. Usznia – wiejska, za┼é. 1933 r. (ko┼Ťci├│┼é z 1901 r.), 1435 wier.; 11. Wicy┼ä – wiejska, za┼é. 1888 r., 1632 wier.; 12. Zazule-Kozaki – wiejska, za┼é. 1911 r., 1404 wier.; 13. Z┼éocz├│w – miejska, za┼é. 1624 r., 8441 wier.

Marian Kałuski

Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

03 Lipca 1961 roku
Urodził się 30 milionowy obywatel Polski.


03 Lipca 1924 roku
Reprezentacja Polski po raz pierwszy uczestniczyła w Igrzyskach Olimpijskich.


Zobacz wi─Öcej