Wtorek 16 Czerwca 2026r. - 167 dz. roku,  Imieniny: Aliny, Anety, Benona

| Strona główna | | Mapa serwisu 

dodano: 23.05.09 - 13:25     Czytano: [1234]

Dział: FAKTY CIEKAWE LECZ MAŁO ZNANE - Marian Kałuski

Polacy w Berlinie

W kwietniu 2009 roku w Muzeum Miasta Berlina została otwarta wystawa zatytułowana My, berlińczycy, ktĂłra pokazuje historię PolakĂłw w stolicy Niemiec w ostatnich 250 latach. A była to historia bardzo ciekawa i bogata. Bowiem juĹź pod koniec XIX w. w Berlnie mieszkało aĹź 100 000 PolakĂłw, głównie polskich robotnikĂłw z Poznańskiego i Śląska. Począwszy od 1818 r. działały tu polskie organizacje społeczne, gospodarcze (m.in. Towarzystwo PrzemysłowcĂłw Polskich od 1867 r., kasy kredytowe, Bank Słowiański), oświatowe i kulturalne oraz liczne katolickie (m.in. od 1865 r. Towarzystwo Polsko-Katolickie), kluby sportowe (np. Sokół od 1889 r.), chĂłry, kościoły (np. polskie naboĹźeństwa od 1882 r. w dzisiejszej katedrze św. Jadwigi; potem takĹźe w 8 innych kościołach; w kościele św. Piusa Polacy ufundowali ołtarz św. Stanisława), wychodziła prasa polska, m.in. „Dziennik Berliński” 1897-1939. W okresie międzywojejnnym miał tu swoją centralę Związek PolakĂłw w Niemczech, a 6 marca 1938 r. odbył się w stolicy Niemiec Kongres PolakĂłw. W stolicy Niemiec nie brakło rĂłwnieĹź wielu znanych PolakĂłw. Działali czy przebywali tu m.in. w XVIII w.znany rysowik Daniel Chodowiecki, Jan Ernest Gockowski (Gotzkowski) – współtwĂłrca manufaktury porcelany czy prymas Polski, abp Ignacy Krasicki, a później bardzo znani malarze polscy: JĂłzef Fałat i Wojciech Kossak, ktĂłrzy byli nadwornymi malarzami cesarza Wilhelma II, Anna Bilińska-Bogdanowicz, Stanisław Kubicki i Artur Nacht-Samborski; muzyk Feliks Nowowiejski; polscy literaci: Stanisław Przybyszewski, Witold Gombrowicz, Zbigniew Herbert, Adam Zagajewski, Witold Wirpsza czy Leszek Szaruga; uczeni i wykładowcy Uniwersytetu Berlińskiego Wojciech Cybulski czy prof. Aleksander Brueckner; reĹźyserzy Konrad Swinarski i Erwin Axer. WyĹźsze uczelnie Berlina ukończyło setki PolakĂłw, później niekiedy bardzo znanych. W kongresie wolności kultury w 1950 r. brali udział Jerzy Giedroyć i JĂłzef Czapski. Mieszkał tu i zmarł w 1833 r. książę Antoni Henryk Radziwiłł, w latach 1815-31 namiestnik Wielkiego Księstwa Poznańskiego. W Sejmie pruskim i w Parlamencie niemieckim w Berlinie Polacy mieli swoich reprezentantĂłw. RĂłwnieĹź po 1945 roku Berlin naleĹźy do Ĺźywych ośrodkĂłw polskości w Niemczech. – Kto wie, czy historia PolakĂłw w stolicy Niemiec - Berlinie nie jest bogatsza np. od historii UkraińcĂłw w polskim do 1945 r. Lwowie; a juĹź na pewno jest duĹźo, duĹźo bardziej bogatsza od historii LitwinĂłw w polskim do 1945 r. Wilnie.

Wersja do druku

• Strona główna
• Powitanie
• Napisz artykuł
• Redakcja
• Działy
• Bannery Kworum
• Współpraca
• Linki
• Kontakt