Wtorek 14 Lipca 2026r. - 195 dz. roku,  Imieniny: Kamili, Kamila, Marcelego

| Strona główna | | Mapa serwisu 

dodano: 04.07.26 - 16:25     Czytano: [110]

Dział: Śladami naszych przodków

Tadeusz Pankiewicz

W służbie drugiemu człowiekowi

Tadeusz Pankiewicz, przyszedł na świat dnia 21 listopada 1908 roku w Samborze. Zmarł on dnia 5 listopada 1993 roku w Krakowie. Był to oddany Polsce patriota, farmaceuta, a jednocześnie właściciel krakowskiej apteki "Pod Orłem", jedynej takiej placówki funkcjonującej w getcie.

Patriotyczne korzenie

Tadeusz Pankiewicz wywodził się z rodziny o tradycjach patriotycznych. Jego dziadek Leon Pankiewicz był nadleśniczym w Pysznicy. W lipcu 1864 roku, skazano go na 10 tygodni aresztu za świadczenie pomocy powstańcom. Józef Pankiewicz, ojciec pana Tadeusza, również był farmaceutą w Przemyślu. Od 1903 roku prowadził on aptekę w Samborze, a co najważniejsze tam też pełnił funkcję sędziego przysięgłego. Matka Tadeusza, pani Maria z domu Weirich ukończyła Seminarium Nauczycielskie w Przemyślu w 1894 roku. Była córką Oskara i Teofili z domu Betley. Pan Oskar był Niemcem pochodzącym ze Śląska Pruskiego, matka zaś była Węgierką. Tadeusz miał brata Kazimierza i siostrę Zofię.

Edukacja

Tadeusz Pankiewicz ukończył krakowskie VI Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki. Po ukończeniu studiów na Wydziale Farmacji na Uniwersytecie Jagiellońskim co miało miejsce w roku 1930, Tadeusz zaczął pracę w rodzinnej aptece przy ulicy Zgody. Od początku roku 1934, pracował on jako zarządca tej apteki.

Przede wszystkim podróşe

Z zamiłowania Tadeusz był podróżnikiem, zwiedził on większość krajów Starego Kontynentu. Faktem jest, iż w 1938 roku, przebywał on w Palestynie i Egipcie. Ożenił się on z Heleną z domu Kaim, co miało miejsce dnia 28 listopada 1942 roku. W pierwszych dniach wojny Tadeusz Pankiewicz wyjechał z Krakowa do Lwowa. Do Krakowa jednak powrócił w dniu 6 listopada 1939 roku. Kilka dni później został aresztowany w kawiarni "Pod Gruszką" podczas tak zwanej Drugiej Akcji Kraków, zostając osadzony w więzieniu przy ulicy Montelupich. Wspomniana akcja, przeprowadzona przez niemieckiego okupanta, miała na celu wymordowanie inteligencji i naukowców polskich. Po odzyskaniu wolności co miało miejsce dnia 5 grudnia 1939 roku, powrócił on do pracy w aptece.

Lata wojny

W latach 1941-1943, rzecz jasna za zgodą władz niemieckich Pankiewicz prowadził działalność farmaceutyczną w aptece "Pod Orłem" znajdującej się w getcie krakowskim. Tuż po utworzeniu getta, co miało miejsce dnia 3 marca 1941 roku, Niemcy zaproponowali Pankiewiczowi w zamian za pozostawioną aptekę w getcie zarząd nad apteką pożydowską leżącą w centrum Krakowa. Tadeusz Pankiewicz nie przyjął propozycji. Kierownik niemieckiej Izby Aptekarskiej w Krakowie (Pharmazierat) Stahl, w obawie przed wybuchem epidemii, pozytywnie zaopiniował prośbę Pankiewicza. Dyżury nocne w aptece pełnił wyłącznie Tadeusz Pankiewicz, zatem właściwie zamieszkał on w pokoju dyżurnym tuż przy aptece.

Miejsce spotkań

Od pierwszego dnia istnienia getta, pan Tadeusz gościł w swojej aptece różnych ludzi, stwarzając miejsce spotkań elit kulturalnych i zawodowych. Pomagał on tym samym podtrzymać kontakty zawodowe i towarzyskie z normalnym światem poza murami getta. Zdobywał on nawet przepustki dla ludzi spoza getta, chcących kogoś znajomego odwiedzić w tym miejscu. Pankiewicz często podbijał na receptach mieszkańców getta brak leku w aptece, co pozwalało im opuścić mury getta, by udać się do centrum miasta.

Masowe wysiedlenia

Podczas masowych wysiedleń oddawał on wysiedleńcom za darmo leki uspokajające, nasercowe, przeciwbólowe oraz bardzo potrzebne materiały opatrunkowe. Jemu też wysiedleńcy powierzali wiadomości, ostatnie dyspozycje i polecenia.

Współpraca

Tadeusz Pankiewicz pośredniczył z pracownicami apteki panią Ireną Droździkowską oraz panią Heleną Krywaniuk i Aurelią Danek w przekazywaniu nielegalnej korespondencji i materiałów. Korzystając z pośrednictwa doktora Michała Weicherta, dostarczał on potrzebne leki i przesyłki więźniom obozu płaszowskiego.

Ukrywał Tory

Tadeusz Pankiewicz, na prośbę jednego z rabinów ukrywał w aptece kilkanaście Tor. Przechowywał on też dokumenty osobiste, prace naukowe swoich znajomych z getta, dzięki czemu po wojnie mogli oni wykonywać swój zawód.

Stały dyżur

Pankiewicz, świadomy zagrożeń, przez dwa lata istnienia getta pełnił stały dyżur w swojej aptece, niosąc pomoc jego mieszkańcom. Po likwidacji getta, Tadeusz Pankiewicz pracował nadal w aptece. Od listopada 1944 roku, wspierał on polskich artystów, uciekinierów- powstańców z Warszawy, udzielając im potrzebnej pomocy.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Wersja do druku

• Strona główna
• Powitanie
• Napisz artykuł
• Redakcja
• Działy
• Bannery Kworum
• Współpraca
• Linki
• Kontakt