Wtorek 14 Lipca 2026r. - 195 dz. roku,  Imieniny: Kamili, Kamila, Marcelego

| Strona główna | | Mapa serwisu 

dodano: 13.06.26 - 13:46     Czytano: [176]

Dział: Śladami naszych przodków

August Kowalczyk

Żołnierz Armii Krajowej i uciekinier z Auschwitz


August Marian Kowalczyk przyszedł na świat dnia 15 sierpnia 1921 roku w Tarnawej Górze. Zmarł on dnia 29 lipca 2012 roku w Oświęcimiu. Znany był jako aktor telewizyjny i teatralny, a także jako reżyser i pisarz.

Pochodzenie i rodzina

Urodził się on w rodzinie Stanisława, który był inspektorem oświaty, a z czasem był on też dyrektorem lubelskiej Biblioteki Akademii Medycznej. Matka pana Augusta, to pani Czesława z domu Stangret. August skończył I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Władysława Jagiełły w Dębicy. Tuż po egzaminie dojrzałości, zapragnął on uczyć się w seminarium. Niestety wybuch wojny przerwał plany młodego człowieka.

Droga do Francji

August Kowalczyk postanowił zatem wstąpić do Armii Polskiej we Francji. Jednak został on aresztowany podczas przekraczania terytorium Słowacji. Fakt ten miał miejsce dnia 4 grudnia 1940 roku. Zatrzymany August trafił w ten sposób do obozu koncentracyjnego w Auschwitz.

Numer "6804"

August Kowalczyk, pracował przy wyładunku materiałów budowlanych, potrzebnych do budowy zakładów Buna Werke wytwarzających materiały syntetyczne. Dnia 28 maja 1942 roku został on przeniesiony za karę za kontakty z oświęcimską ludnością cywilną do dożywotniej kompanii karnej. Razem z innymi więźniami w dniu 10 czerwca 1942 roku, "numer 6804" podjął próbę ucieczki. Uciekł on zatem do lasu, a następnie ukrywał się w łanach wysokiego zboża. Tam też został odnaleziony przez okoliczne kobiety. Te zapewniły mu kobiece przebranie i bezpieczne schronienie. Ukrywał się tam przez okres 7 tygodni na poddaszu pewnego domu w miejscowości Bojszowa. Stamtąd z podrobionymi dokumentami wyjechał do Górnego Śląska, a potem do Krakowa. Do końca II wojny światowej działał on w szeregach Armii Krajowej. -Pamiętam z opowieści Augusta Kowalczyka, a chodziłam wówczas do II Liceum Ogólnokształcącego w Skarżysku- Kamiennej jak mówił on, iż w przebraniu kobiecym z tobołkiem na plecach wraz z kobietami, które go znalazły w zbożu szedł w stronę targu. Tam napotkał ich patrol niemiecki. Krew zastygła mu nagle w żyłach, ponieważ wyglądał on szczególnie "niekobieco", a przede wszystkim zdradzał jego płeć bardzo wysoki wzrost. Patrol ten na szczęście nie legitymował tej grupy, zatem wszyscy bezpiecznie udali się dalej. W głowie Augusta zaświtała myśl... udało się ...już nigdy nie będę numerem...- wspomina autorka tego artykułu.

Lata powojenne

Dnia 9 listopada 1945 roku August Kowalczyk zadebiutował jako aktor w teatrze. Trzy lata później zdał aktorski egzamin eksternistyczny. Występował w teatrach w Krakowie, Częstochowie, a nawet w Warszawie. W latach 1962-1966 był dyrektorem Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie, a w latach 1968-1981 August Kowalczyk był dyrektorem naczelnym i artystycznym Teatru Polskiego w Warszawie.

Na emeryturze

Po przejściu na emeryturę co miało miejsce w roku 1981 August Kowalczyk rozpoczął działalność w Towarzystwie Opieki nad Oświęcimiem. Zaczął on także jeździć po Polsce ze swoim monodramem zatytułowanym "6804", aby w ten sposób opowiadać o piekle obozowego życia. Był wieloletnim wiceprezesem Zarządu Głównego Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem, przewodniczącym Krajowej Rady Polskiej Unii Ofiar Nazizmu, przewodniczącym Rady Fundacji Pomnika-Hospicjum Miastu Oświęcim oraz członkiem Rady Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie".

Zmarł dnia 29 lipca 2012 roku, w hospicjum oświęcimskim w otoczeniu osób najbliższych. Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Ewa Michałowska - Walkiewicz

Wersja do druku

• Strona główna
• Powitanie
• Napisz artykuł
• Redakcja
• Działy
• Bannery Kworum
• Współpraca
• Linki
• Kontakt