Niedziela 15 Marca 2026r. - 73 dz. roku,  Imieniny: Delfiny, Longina, Ludwiki

| Strona główna | | Mapa serwisu 

dodano: 18.11.25 - 15:01     Czytano: [322]

Dział: Śladami naszych przodków

Karol Levittoux

Wspomnienie wielkiego bohatera

Karol Levittoux przyszedł na świat w listopadzie w roku 1820 w Kumelsku koło Kowna. Zmarł on zaś dnia 7 lipca 1841 roku w wyniku samopodpalenia będąc osadzonym w Cytadeli w Warszawie. Był to niezrównany polski działacz niepodległościowy, student kursów prawniczych w Warszawie.

Pochodzenie
Karol był synem Piotra Levittoux-Desnouettes, francuskiego sierżanta, osiadłego w Polsce.
Karol Levittoux, był uczniem no i oczywiście absolwentem pijarskiego gimnazjum krakowskiego. Następnie był on też słuchaczem kursów pedagogicznych i prawniczych w Warszawie. W 1839 roku, założył on w Łukowie Związek Patriotyczny, którego działalność polegała na pracy samokształceniowej i agitacji niepodległościowej młodzieży polskiej. Z jego inicjatywy powstał też podobny związek w mieście Chełm. Biorący udział w sprzysiężeniach młodzi chłopcy, zostali oskarżeni o dążenie do wywołania powstania zbrojnego, a co się z tym wiąże utworzenie rządu republikańskiego oraz zniesienie pańszczyzny.

Wykrycie sprzysiężenia
Sprzysiężenie zostało wykryte na skutek zeznań złożonych przez nauczyciela szkoły elementarnej w Łukowie Jana Thierbacha. Levittoux po aresztowaniu, przebywał przez kilka miesięcy w murach Cytadeli Warszawskiej. Brutalne śledztwo po nieudanej próbie ucieczki, połączone z wymierzaniem mu regularnych kar bykowcem, doprowadziło go do popełnienia przez Karola samobójstwa. Levittoux podpalił świeczką siennik, na którym spał co wywołało ogromny pożar. Młody człowiek jak nietrudno się domyśleć, ...zginął w ogniu. Nie chciał wydać swoich towarzyszy podczas śledztwa, a także współbraci sprzysiężenia niepodległościowego. Stał się on tym samym symbolem niezłomnej postawy i poświęcenia za Ojczyznę.

Słowami Bolesława Limanowskiego
...Armia szpiegów pod dowództwem słynnego Abramowicza napadała na domy, dwory i znalazłszy jakąś książkę zakazaną lub jaką inną poszlakę, więziła i odsyłała do cytadeli.
(...) Tak było w 1841 r., kiedy wykryto związek młodzieży szkolnej w Łukowie. Przywieziono wówczas około 200 młodzieńców. Młodzież trzymała się dzielnie i nic z niej wydobyć nie można było. Kierownikiem tego związku był Karol Levittoux, wielkiego hartu i niezwykłych zdolności młodzieniec. Dostał on 2 tysiące pałek, co dwa dni po 400, był głodzony, nie dawano mu spać, ale wszystko to wytrzymał i nikogo nie wydał. Z powodu zaślubin następcy Mikołaja wystarano się o uwolnienie młodzieży łukowskiej, ale z tej łaski wyłączono Levittoux. Wówczas starano się ułatwić mu ucieczkę i w grzbiecie książki wraz z listem, kluczem [szyfrem] pisanym, przysłano piłkę do przerzynania krat. Przy rewizji więźniów, która odbywała się często, wpadły one w ręce żandarmów. Rozpoczęły się więc nowe badania [przesłuchania] i nowe męczarnie. Levittoux, osłabiony na ciele i czując w sobie słabnącego ducha, z obawy, aby nie wydał nikogo, podpalił swoje łóżko i na nim życie zakończył. Było to 7 lipca 1841 r. Od tego czasu zaprzestano dawać światło więźniom

Cyprian Kamil Norwid...w liście do Zygmunta Krasińskiego...
...kląkł na łóżku z twardych desek powrozami słomianymi okręconych - pod one deseczki świecę postawił; wolno zapaliły się powrozy kręcone ze słomy. Jak wieczność długo musiały się rozżarzać, nim zaczęły śmierć zadawać. Kilka godzin ujść musiało nim to łóżko - w stos się przeobraziło i to raczej węglem niż płomieni. Znaleziono go na kolanach z piersią i twarzą zwęgloną, bez życia wpół opadłym...

Ewa Michałowska - Walkiewicz

Wersja do druku

• Strona główna
• Powitanie
• Napisz artykuł
• Redakcja
• Działy
• Bannery Kworum
• Współpraca
• Linki
• Kontakt