Czwartek 21 Maja 2026r. - 141 dz. roku,  Imieniny: Jana, Moniki, Wiktora

| Strona główna | | Mapa serwisu 

dodano: 01.11.25 - 22:04     Czytano: [359]

Dział: Śladami naszych przodków

O Orlętach Lwowskich

Bohaterstwo i odwaga

Ta niezwykła nazwa Orląt Lwowskich dotyczy uczniów, studentów oraz młodocianych robotników Lwowa, którzy postanowili wyzwolić swoje miasto spod okupujących je oddziałów ukraińskich. Warto jest w tym miejscu odnieść się do wspomnień Kazimierza Mozera, spisanych w jego pamiętnikach.

Służba pomocnicza

Kazimierz Mozer, gdy tylko w dniu 1 listopada Lwów ruszył do obrony, Rozpoczął on swoją służbę w wojskowych jednostkach pomocniczych, w skrócie nazwanych Służbą Pomocniczą. On i jego jednostka, za wszelką cenę chcieli odbić z rąk ukraińskich główne arterie miasta. Walczyli zatem młodzi chłopcy do ostatka swoich sił, by zdobyć najważniejsza część ukochanego miasta. W walkach tych, brało udział 1421 młodych polskich obrońców, z których najmłodszy miał zaledwie 9 lat. Warto jest w tym miejscu przypomnieć, że Antoś Petrykiewicz bo o nim jest mowa, jako obrońca Lwowa został najmłodszym w historii Polski kawalerem Orderu Virtuti Militari.

Pod komendą pana Mączyńskiego

W szkole Podstawowej im. H. Sienkiewicza, był główny sztab polskiej obrony. Stąd wychodziły najważniejsze rozkazy i komendy. W czasie powstania styczniowego mającego miejsce w roku 1863, w miejscu ówczesnej szkoły była tak zwana góra straceń, gdzie Rosjanie rozstrzeliwali Polaków walczących w powstańczych oddziałach. W roku 1918 Lwów, był miastem o przeważającym procencie polskiej ludności. Gdy wojska ukraińskie, stanowiły militarne zagrożenie dla miasta, tylko Polacy umieli stawić im w dniu 1 listopada 1918 roku, zbrojny opór. Miasto to, zostało w dużej części opanowane przez Ukraińców już w dwa tygodnie od inwazji, zacięta obrona pozbawionego dostaw wody i elektryczności miasta, trwała aż do 1919 roku, kiedy to wojska polskie przybyłe z odsieczą przerwały oblężenie.

Austriacy i Ukraińcy

Pod koniec pierwszej wojny światowej, wojskowe władze austriackie we Lwowie wspierały dążenia kół ukraińskich do przejęcia całkowitej władzy w mieście. Wiadomości o tym wydarzeniu, docierały do patriotycznych środowisk polskich, na terenie miasta. Dominujące wpływy, miała w tamtych latach Narodowa Demokracja Polska.
W październiku 1918 roku, na wezwanie Rady Regencyjnej, pułkownik Władysław Sikorski zaczął organizować we Lwowie regularne Wojsko Polskie. Od lipca 1918 roku, istniały w mieście także Polskie Kadry Wojskowe, które były ściśle powiązane z Narodową Demokracją.

1 XI 1918

W dniu 1 listopada 1918 roku, tuż nad ranem żołnierze podlegający Ukraińskiemu Komitetowi Wojskowemu, zbrojnie wkroczyli do miasta i opanowali większość gmachów publicznych. W odpowiedzi powstały w zachodniej części miasta, dwa polskie punkty oporu z nieliczną, a ponad to słabo uzbrojoną załogą. Były to między innymi, Szkoła im. Henryka Sienkiewicza, w której znajdował się batalion kadrowy WP pod dowództwem kpt. Zdzisława Trześniowskiego i Dom Akademicki z niewielką grupą żołnierzy POW.

Polska młodzież walczyła jak regularne wojsko

Jednym z dowódców Obrony Lwowa, był ppłk Karol Baczyński. W pierwszych dniach zbrojnych walk ulicznych, polska młodzież sprawnie zdobywała broń na przeciwniku. Zaczęto też organizować mniej liczebne pododdziały wojskowe, a obok piechoty powołano do życia artylerię, kawalerię, oddział techniczny, a także niewielki oddział lotniczy. Po sukcesach oddziałów polskich, odniesionych w dniu 10 listopada 1918 roku, cała zachodnia część miasta, znalazła się już w rękach polskich. Wyraźną przewagę miały też ugrupowania prawicowe.

Polski arsenał

Uzbrojone bandy ukraińskie, grabiły polskie składy z bronią, magazyny kolejowe, sklepy i całą ludność cywilną. Oddziały polskie, skutecznie odpierały liczne ataki wojsk ukraińskich, podejmując jednocześnie nieudane próby zdobycia całego miasta. W dniu 20 listopada, przybyła z Przemyśla oczekiwana odsiecz pod dowództwem ppłk Michała Karaszewicza-Tokarzewskiego. Zaraz też, Tokarzewski przejął komendę nad połączonymi oddziałami wojskowymi. Następnego dnia oddziały polskie przystąpiły do zorganizowanego ataku. Po całodobowych walkach, w dniu 22 listopada 1918 roku, Ukraińcy w obawie przed polskim okrążeniem opuścili miasto. Niestety niebawem zostało ono ponownie zaatakowane, przez dobrze uzbrojone oddziały ukraińskie. Większość ziem polskich znajdowała się jeszcze pod okupacją i zaborami. W ciągu trzech tygodni obrony Lwowa, w kraju następowały jednak zasadnicze zmiany polityczne i ekonomiczne. Ale pomalutku, zaczęły kształtować się podstawy państwowości polskiej, administracji i armii. Możliwa się wówczas stała, militarna pomoc samotnie walczącym lwowianom, która zakończyła się polskim zwycięstwem.

EWA MICHAŁOWSKA - WALKIEWICZ

Wersja do druku

• Strona główna
• Powitanie
• Napisz artykuł
• Redakcja
• Działy
• Bannery Kworum
• Współpraca
• Linki
• Kontakt