Sobota 18 Maja 2024r. - 139 dz. roku,  Imieniny: Alicji, Edwina, Eryka

| Strona g┼é├│wna | | Mapa serwisu 

dodano: 03.05.24 - 15:31     Czytano: [159]

Dział: Zakamarki historii

Pierwsza w Europie




Szanowni Państwo,

w dniu dzisiejszym obchodzimy 233. rocznic─Ö uchwalenia Konstytucji 3 Maja, kt├│ra do dzi┼Ť dnia pozostaje jednym z najwa┼╝niejszych dokument├│w w historii naszego kraju.

Konstytucja 3 Maja, uchwalona w 1791 roku, stanowi kamie┼ä milowy w historii Polski oraz jedno z najwa┼╝niejszych wydarze┼ä w dziejach europejskiego liberalizmu. By┼éa to pierwsza w Europie i druga na ┼Ťwiecie konstytucja, kt├│ra zosta┼éa uchwalona w spos├│b legalny i demokratyczny. Jej wprowadzenie mia┼éo na celu reform─Ö ustrojow─ů Rzeczypospolitej i umocnienie jej pozycji w obliczu rosn─ůcej presji ze strony s─ůsiaduj─ůcych mocarstw.

Konstytucja 3 Maja zosta┼éa uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe, zwo┼éane przez kr├│la Stanis┼éawa Augusta Poniatowskiego, kt├│ry chcia┼é przeprowadzi─ç reformy maj─ůce na celu odbudow─Ö i modernizacj─Ö Rzeczypospolitej. Wprowadzi┼éa ona wiele postanowie┼ä zwi─ůzanych z r├│wno┼Ťci─ů obywateli, ograniczeniem w┼éadzy kr├│lewskiej na rzecz parlamentu, oraz reformami gospodarczymi i spo┼éecznymi.

Jednym z najwa┼╝niejszych aspekt├│w Konstytucji 3 Maja by┼éo zapewnienie praw obywatelskich, takich jak wolno┼Ť─ç s┼éowa, zgromadze┼ä i wyznania, ale przede wszystkim nale┼╝y pami─Öta─ç o d─ů┼╝eniu do likwidacji liberum veto, kt├│re parali┼╝owa┼éo dzia┼éanie parlamentu, oraz do wprowadzenia zasad monarchii konstytucyjnej, gdzie w┼éadza kr├│lewska by┼éa ograniczona przez ustawy.

Konstytucja spotka┼éa si─Ö jednak z opozycj─ů zar├│wno ze strony szlachty, kt├│ra obawia┼éa si─Ö utraty swoich przywilej├│w, jak i ze strony Rosji oraz Prus, kt├│re widzia┼éy w niej zagro┼╝enie dla swoich interes├│w w regionie. Mimo to, zosta┼éa uchwalona i og┼éoszona 3 maja 1791 roku.

Niestety, trwa┼éo to kr├│tko. Ju┼╝ rok p├│┼║niej, w wyniku inwazji Rosji na Polsk─Ö i zdrady cz─Ö┼Ťci polskiej szlachty, Konstytucja zosta┼éa zawieszona, a Rzeczpospolita znalaz┼éa si─Ö pod kontrol─ů obcych mocarstw. By┼é to pierwszy rozbi├│r Polski (1792), w kt├│rym Rosja, Austria i Prusy podzieli┼éy si─Ö terytorium Rzeczypospolitej, pocz─ůtek procesu, kt├│ry doprowadzi┼é do kolejnych rozbior├│w w 1793 roku i 1795 roku. W rezultacie, Polska jako suwerenne pa┼ästwo znikn─Ö┼éa z mapy Europy na ponad sto lat.

Zabory mia┼éy ogromne konsekwencje dla spo┼éecze┼ästwa polskiego. Polska straci┼éa nie tylko swoj─ů niepodleg┼éo┼Ť─ç polityczn─ů, ale tak┼╝e swoj─ů to┼╝samo┼Ť─ç narodow─ů, kultur─Ö i j─Özyk, t┼éumione przez zaborc├│w. Polacy zmuszeni byli walczy─ç o swoje prawa i zachowa─ç swoj─ů to┼╝samo┼Ť─ç w warunkach represji i asymilacji.

Mimo trudno┼Ťci, okres zabor├│w by┼é tak┼╝e czasem walki o niepodleg┼éo┼Ť─ç i walki o zachowanie polsko┼Ťci. Polacy podejmowali liczne zrywy niepodleg┼éo┼Ťciowe, takie jak insurekcje ko┼Ťciuszkowska czy listopadowa, oraz prowadzili dzia┼éalno┼Ť─ç kulturaln─ů i o┼Ťwiatow─ů maj─ůc─ů na celu umocnienie narodowej to┼╝samo┼Ťci.

Okres zabor├│w pozostawi┼é trwa┼ée ┼Ťlady w historii Polski i w ┼Ťwiadomo┼Ťci narodowej Polak├│w, staj─ůc si─Ö symbolem walki o wolno┼Ť─ç i niezale┼╝no┼Ť─ç Polski. Zapewne dlatego Konstytucja 3 Maja pozostaje symbolem ducha walki o wolno┼Ť─ç, r├│wno┼Ť─ç i suwerenno┼Ť─ç narodu polskiego.

Dzie┼ä uchwalenia Konstytucji 3 Maja, pozostaje wa┼╝nym dniem w historii Polski. Dzisiejsza rocznica za┼Ť to czas, aby┼Ťmy pami─Ötali o d─ů┼╝eniach naszych przodk├│w do wolno┼Ťci i sprawiedliwo┼Ťci, oraz by┼Ťmy kontynuowali ich dzie┼éo, dbaj─ůc o demokratyczne warto┼Ťci i prawa obywatelskie w naszym kraju. Konstytucja 3 Maja przypomina nam o naszej wsp├│lnej historii i dziedzictwie, kt├│re powinni┼Ťmy piel─Ögnowa─ç i chroni─ç dla przysz┼éych pokole┼ä.

Z powa┼╝aniem,
Zespół Reduty Dobrego Imienia

Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

18 Maja 1674 roku
Jan III Sobieski został wybrany królem Polski.


18 Maja 1862 roku
Otwarto pierwszy odcinek Kolei Warszawsko-Petersburskiej z Warszawy do Białegostoku.


Zobacz wi─Öcej