Piątek 26 Kwietnia 2019r. - 116 dz. roku,  Imieniny: Marii, Marzeny, Ryszarda

| Strona główna | | Mapa serwisu 

dodano: 30.03.19 - 21:57     Czytano: [499]

Bohater Powstania Kościuszkowskiego


Dowódca polskiej kawalerii

Antoni Józef Madaliński herbu Laryssa urodził się w 1739 roku, zmarł zaś w dniu 19 lipca 1804 roku. Zasłynął on w historii Polski jako znamienity generał, dowódca kawalerii oraz jako jeden z dowódców insurekcji kościuszkowskiej.

Pochodzenie


Urodził się jako najstarszy syn Józefa i Barbary z Gutowskich, wywodzącej się z drobnej szlachty ziemiańskiej. We wczesnej biografii Antoniego jest sporo niejasności, toteż są kłopoty z ustaleniem szczegółów dotyczących jego pochodzenia. Wiadomo jest zaś wszystkim, iż był on uczestnikiem konfederacji barskiej, walcząc od 1768 roku w I Wielkopolskiej Brygadzie Kawalerii Narodowej. W 1770 roku walczył on na Mazowszu w oddziałach Józefa Sawy Calińskiego, jednakże w grudniu został on ranny pod Wysokiem i dostał się do niewoli regimentarza Ksawerego Branickiego. Po upadku konfederacji, Madaliński uzyskał w 1776 roku, stopień porucznika w I Wielkopolskiej Brygadzie Kawalerii Narodowej.

Rezygnacja ze służby wojskowej

Od roku 1778, Madaliński zrezygnował ze służby wojskowej i został obywatelem ziemskim, uczestnicząc jednak ochoczo w życiu politycznym kraju, jako zatwardziały przeciwnik targowicy. W 1786 roku, został wybrany posłem ziemi kaliskiej. Następnie został posłem na Sejm Czteroletni 1788-1792. W związku z koniecznością zwiększenia liczby wojska w 1789 roku, Antoni Madaliński powrócił do służby wojskowej w stopniu majora. W 1791 roku, objął on stanowisko wicebrygadiera w Wielkopolskiej Brygadzie Kawalerii. Uczestniczył on także w pracach Sejmu Czteroletniego, dotyczących między innymi niedopuszczenia do kolejnych rozbiorów naszych ziem. W dniu 7 stycznia 1791 roku, Madaliński wygłosił tam mowę na rzecz stronnictwa postępowego. Od 1793 roku, dowodzona przez niego brygada została na skutek kolejnego rozbioru Polski przymusowo przekwaterowana z rodzinnej Wielkopolski na Mazowsze.

Wybuch powstania kościuszkowskiego

Wobec groźby redukcji wojska, nakazanej przez władze rosyjskie, na naradzie w siedzibie dowództwa brygady w Ostrołęce, zdecydowano o rozpoczęciu powstania kościuszkowskiego. Madaliński odmówił redukcji brygady i w dniu 12 lub 13 marca 1794 rozpoczął marsz swojej brygady znad Narwi w kierunku Krakowa, co zdeterminowało rozpoczęcie powstania zbrojnego. W dniu 24 marca 1794 roku, w czasie proklamacji powstania przez Naczelnika Tadeusza Kościuszkę, dotarła do miasteczka Końskie, stanowiąc ubezpieczenie ogniska insurekcji od północy. W dniu 3 kwietnia maszerując przez Kielce, Pińczów i Skalbmierz, brygada połączyła się z grupą Tadeusza Kościuszki koło miejscowości Proszowice. Awansowany przez Naczelnika ze stopnia brygadiera na generała majora i generała lejtnanta, Madaliński walczył w dniu 4 kwietnia pod Racławicami, dowodząc kawalerią lewego skrzydła. Natomiast w dniu 6 kwietnia pod Szczekocinami powstrzymując na prawym skrzydle natarcie wojsk prusko-rosyjskich, został tam lekko ranny. W drugiej połowie czerwca jego brygada osłaniała wycofywanie się głównych sił na Warszawę, a w lipcu i sierpniu uczestniczył w obronie Mokotowa przed nawałą rosyjską.

Wraz z Dąbrowskim

Antoni Madaliński brał także udział w wyprawie wielkopolskiej generała Dąbrowskiego, łącząc się 14 września z jego korpusem na terenie Poznania. Stoczono tam wiele potyczek z oddziałami pruskimi, a w dniu 2 października kawaleria Madalińskiego odegrała znaczący udział w zdobyciu Bydgoszczy. Podczas działań powstańczych, Madaliński odznaczył się jako zdecydowany dowódca, realizujący śmiałą strategię manewrową. Po wycofaniu wojsk polskich z Wielkopolski, Madaliński brał udział w obronie stolicy. W styczniu 1795 roku, został tam aresztowany przez Austriaków i wydany Prusakom, przez których był więziony do 1797 roku w Magdeburgu.

Po odzyskaniu wolności, nie brał on już udziału w dalszych działaniach niepodległościowych.

Ewa Michałowska Walkiewicz

Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

26 Kwietnia 1986 roku
Awaria elektrowni atomowej w Czernobylu na Ukrainie.


26 Kwietnia 1848 roku
Wojska powstańcze w Wielkopolsce odmówiły demobilizacji.


Zobacz więcej