Piątek 20 Września 2019r. - 263 dz. roku,  Imieniny: Faustyny, Renaty

| Strona główna | | Mapa serwisu 

dodano: 30.03.19 - 21:57     Czytano: [578]

Bohater Powstania Kościuszkowskiego


Dowódca polskiej kawalerii

Antoni Józef Madaliński herbu Laryssa urodził się w 1739 roku, zmarł zaś w dniu 19 lipca 1804 roku. Zasłynął on w historii Polski jako znamienity generał, dowódca kawalerii oraz jako jeden z dowódców insurekcji kościuszkowskiej.

Pochodzenie


Urodził się jako najstarszy syn Józefa i Barbary z Gutowskich, wywodzącej się z drobnej szlachty ziemiańskiej. We wczesnej biografii Antoniego jest sporo niejasności, toteż są kłopoty z ustaleniem szczegółów dotyczących jego pochodzenia. Wiadomo jest zaś wszystkim, iż był on uczestnikiem konfederacji barskiej, walcząc od 1768 roku w I Wielkopolskiej Brygadzie Kawalerii Narodowej. W 1770 roku walczył on na Mazowszu w oddziałach Józefa Sawy Calińskiego, jednakże w grudniu został on ranny pod Wysokiem i dostał się do niewoli regimentarza Ksawerego Branickiego. Po upadku konfederacji, Madaliński uzyskał w 1776 roku, stopień porucznika w I Wielkopolskiej Brygadzie Kawalerii Narodowej.

Rezygnacja ze służby wojskowej

Od roku 1778, Madaliński zrezygnował ze służby wojskowej i został obywatelem ziemskim, uczestnicząc jednak ochoczo w życiu politycznym kraju, jako zatwardziały przeciwnik targowicy. W 1786 roku, został wybrany posłem ziemi kaliskiej. Następnie został posłem na Sejm Czteroletni 1788-1792. W związku z koniecznością zwiększenia liczby wojska w 1789 roku, Antoni Madaliński powrócił do służby wojskowej w stopniu majora. W 1791 roku, objął on stanowisko wicebrygadiera w Wielkopolskiej Brygadzie Kawalerii. Uczestniczył on także w pracach Sejmu Czteroletniego, dotyczących między innymi niedopuszczenia do kolejnych rozbiorów naszych ziem. W dniu 7 stycznia 1791 roku, Madaliński wygłosił tam mowę na rzecz stronnictwa postępowego. Od 1793 roku, dowodzona przez niego brygada została na skutek kolejnego rozbioru Polski przymusowo przekwaterowana z rodzinnej Wielkopolski na Mazowsze.

Wybuch powstania kościuszkowskiego

Wobec groźby redukcji wojska, nakazanej przez władze rosyjskie, na naradzie w siedzibie dowództwa brygady w Ostrołęce, zdecydowano o rozpoczęciu powstania kościuszkowskiego. Madaliński odmówił redukcji brygady i w dniu 12 lub 13 marca 1794 rozpoczął marsz swojej brygady znad Narwi w kierunku Krakowa, co zdeterminowało rozpoczęcie powstania zbrojnego. W dniu 24 marca 1794 roku, w czasie proklamacji powstania przez Naczelnika Tadeusza Kościuszkę, dotarła do miasteczka Końskie, stanowiąc ubezpieczenie ogniska insurekcji od północy. W dniu 3 kwietnia maszerując przez Kielce, Pińczów i Skalbmierz, brygada połączyła się z grupą Tadeusza Kościuszki koło miejscowości Proszowice. Awansowany przez Naczelnika ze stopnia brygadiera na generała majora i generała lejtnanta, Madaliński walczył w dniu 4 kwietnia pod Racławicami, dowodząc kawalerią lewego skrzydła. Natomiast w dniu 6 kwietnia pod Szczekocinami powstrzymując na prawym skrzydle natarcie wojsk prusko-rosyjskich, został tam lekko ranny. W drugiej połowie czerwca jego brygada osłaniała wycofywanie się głównych sił na Warszawę, a w lipcu i sierpniu uczestniczył w obronie Mokotowa przed nawałą rosyjską.

Wraz z Dąbrowskim

Antoni Madaliński brał także udział w wyprawie wielkopolskiej generała Dąbrowskiego, łącząc się 14 września z jego korpusem na terenie Poznania. Stoczono tam wiele potyczek z oddziałami pruskimi, a w dniu 2 października kawaleria Madalińskiego odegrała znaczący udział w zdobyciu Bydgoszczy. Podczas działań powstańczych, Madaliński odznaczył się jako zdecydowany dowódca, realizujący śmiałą strategię manewrową. Po wycofaniu wojsk polskich z Wielkopolski, Madaliński brał udział w obronie stolicy. W styczniu 1795 roku, został tam aresztowany przez Austriaków i wydany Prusakom, przez których był więziony do 1797 roku w Magdeburgu.

Po odzyskaniu wolności, nie brał on już udziału w dalszych działaniach niepodległościowych.

Ewa Michałowska Walkiewicz

Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

20 Września 1943 roku
Urodziła się Sophia Loren, słynna aktorka włoska.


20 Września 1920 roku
Wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęła się bitwa nad Niemnem.


Zobacz więcej