Niedziela 22 Września 2019r. - 265 dz. roku,  Imieniny: Maury, Milany, Tomasza

| Strona główna | | Mapa serwisu 

dodano: 16.12.09 - 11:27     Czytano: [2099]

Narodowe Siły Zbrojne

w obliczu czerwonego zniewolenia



Nakładem Wydawnictwa Towarzystwa Naukowego KUL wyszła oczekiwana praca autorstwa prof. Mirosława Piotrowskiego „Narodowe Siły Zbrojne na Lubelszczyźnie 1944-1947”. NSZ na w tym regionie sformowały się na przełomie listopada i grudnia 1942 r., a od połowy 1944 r. stanęły przed nowym wezwaniem – aktywności w ramach tzw. „Polski Lubelskiej”.


Zauważyć należy, iż na płaszczyźnie geopolitycznej oraz ideowej narodowcy od samego początku głosili koncepcje dwóch wrogów. Po przegranej narodowo-socjalistycznych Niemiec, zwróciły się przeciwko komunistycznemu zniewoleniu, realizowanemu przez Związek Sowiecki wraz z „polskimi” komunistami.

Omawiana publikacja jest pierwszym monograficznym ujęciem dziejów Narodowych Sił Zbrojnych na tym terenie po II wojnie światowej (wcześniej M. Piotrowski m.in. opublikował przyczynek do działalności Stronnictwa Narodowego – będącego w dużej mierze zapleczem politycznym NSZ: patrz. Stronnictwo Narodowe na Lubelszczyźnie w latach 1944-1947, [w:] Ojczyzna i Wolność. Prace ofiarowane Profesorowi Janowi Ziółkowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin , red. A. Barańska, W. Matwiejczyk, E. Ziółek, Lublin 2000 s. 603-623). Dzieje tej formacji z okresu niemieckiej okupacji też nie są do końca zbadane. Z tym tematem pierwszej połowie lat 90-tych zmierzył się Marcin Zaborski (patrz: Okręg Lubelski Narodowych Sił Zbrojnych, [w:] Narodowe Siły Zbrojne, Materiały z sesji naukowej poświęconej historii Narodowych Sił Zbrojnych, red. P. Szucki, Warszawa 1994, s. 179-237), który jedynie zarysował zagadnienie ukazując główne aspekty tego tematu. Praca Mirosława Piotrowskiego jest podzielona na dwie zasadnicze części: opracowanie oraz słownik zawierający 870 biogramów żołnierzy NSZ aktywnych po 1944 r. na badanym terenie.

Opracowanie zasadnicze składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym autor przedstawia: genezę zarys działalności NSZ w Okręgu Lubelskim podczas II wojny światowej. Drugim rozdziale ukazuje odbudowę struktur NSZ po wkroczeniu Armii Czerwonej na ziemie polskie a także obsadę Komendy Okręgi III (XVI) Lublin oraz komend powiatowych, jak również analizę liczebności oddziałów w poszczególnych rejonach Okręgu. Niezwykle ważny a zarazem najciekawszy jest rozdział trzeci w którym Mirosław Piotrowski przedstawia akcje bojowe narodowego podziemia zbrojnego. W tym miejscu na szczególną uwagę zasługuje opis dotychczas niewyjaśnionej egzekucji, dokonanej 6 czerwca 1945 r. przez oddział NSZ pod dowództwem Mieczysława Pazderskiego ps. „Szary” na ludności ukraińskiej kolaborującej z komunistami i na konfidentach UB/NKWD we wsi Wierzchowiny. Ostatni rozdział wykracza nieco poza cezurę zawartą w tytule pracy, opisuje on inwigilacje i rozpracowanie przez Urząd Bezpieczeństwa środowiska NSZ aż do lat pięćdziesiątych, a niekiedy sześćdziesiątych XX w.

Lubelskie zbrojne formacje narodowe oznaczono jako Okręg III (XVI) NSZ, który swoim zasięgiem obejmował środkowo-południową cześć dawnego województwa lubelskiego. Według dotychczasowych ustaleń i relacji w okresie II wojny światowej na Lubelszczyźnie walczyło około 6 tysięcy żołnierzy NSZ. Bazując na nie do końca kompletnych danych sporządzonych przez komunistyczną bezpiekę ustalono nazwiska około 1300 żołnierzy tej formacji, którzy walczyli z sowieckim okupantem w latach 1944-1947. Z opisywanych działań dywersyjnych NSZ wynika, iż głównym ich celem była likwidacja posterunków UB i MO oraz nadgorliwych funkcjonariuszy bezpieki w terenie. W ten sposób zamierzano zmniejszyć ucisk ludności polskiej oraz ukazać siłę podziemia narodowego. Część prowadzonych akcji specjalnych narodowcy koordynowali z innymi formacjami zbrojnymi, działającymi na tym terenie, przed wszystkim z AK a następnie WiN.

Praca Mirosława Piotrowskiego, napisana jest w głównej mierze na aktach obecnie przechowywanych w zbiorach Instytutu Pamięci Narodowej, ukazuje znaczenie tej formacji i jej rolę wśród innych oddziałów niepodległościowego podziemia zbrojnego na Lubelszczyźnie oraz formy zwalczania eNeSZetowców przez uzurpatorską władzę komunistyczną. Autor we wstępie zaznacza „Poznanie skali [badanego – przyp. red.] zjawiska stanowi znakomity punkt odniesienia do szerszych badań nad działalnością NSZ…”. – miejmy nadzieje, że na kolejne publikacje poświecone BOHATEROM WOLNEJ POLSKI – nie będziemy musieli długo czekać.

Maurycjusz

- Mirosław Piotrowski, „Narodowe Siły Zbrojne na Lubelszczyźnie 1944-1947”, Lublin 2009, ss. 399.


INFOPATRIA.PL

Wersja do druku

Pod tym artykułem nie ma jeszcze komentarzy... Dodaj własny!

22 Września 1944 roku
Zginął Jerzy Weil, podharcmistrz, porucznik, powstaniec warszawski (ur. 1923)


22 Września 1975 roku
Dokonano nieudanego zamachu na prezydenta USA Geralda Forda.


Zobacz więcej